Sahih al-Bukhari, xadiiska 2686
Waxaa weriyey An-Nu'man ibn Bashir. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Umar ibn Hafs ibn Ghiyathwuxuu u sheegay al‑Bukhariعُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ
- 2Aabbihii, Hafsأَبِي
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشُ
- 4Ash‑Sha'biالشَّعْبِيُّ
- 5An‑Nu'man ibn Bashirالنُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي الشَّعْبِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَثَلُ الْمُدْهِنِ فِي حُدُودِ اللَّهِ وَالْوَاقِعِ فِيهَا مَثَلُ قَوْمٍ اسْتَهَمُوا سَفِينَةً، فَصَارَ بَعْضُهُمْ فِي أَسْفَلِهَا وَصَارَ بَعْضُهُمْ فِي أَعْلاَهَا، فَكَانَ الَّذِي فِي أَسْفَلِهَا يَمُرُّونَ بِالْمَاءِ عَلَى الَّذِينَ فِي أَعْلاَهَا، فَتَأَذَّوْا بِهِ، فَأَخَذَ فَأْسًا، فَجَعَلَ يَنْقُرُ أَسْفَلَ السَّفِينَةِ، فَأَتَوْهُ فَقَالُوا مَا لَكَ قَالَ تَأَذَّيْتُمْ بِي، وَلاَ بُدَّ لِي مِنَ الْمَاءِ، فَإِنْ أَخَذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَنْجَوْهُ وَنَجَّوْا أَنْفُسَهُمْ، وَإِنْ تَرَكُوهُ أَهْلَكُوهُ وَأَهْلَكُوا أَنْفُسَهُمْ ".
Waxaa nooga warramay Cumar bin Xafsi bin Ghiyaath, waxaa nooga warramay aabbahay, waxaa nooga warramay Al-Acmash, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Ash-Shacbi, inuu maqlay An-Nucmaan bin Bashiir — raalli Allaah ka ahaado labadoodaba — oo leh: Nebigu ﷺ wuxuu yiri:
"Tusaalaha qofka ilaaliya xuduudaha iyo awaamiirta Allaah iyo kan ku xadgudba waa sida dad doon ku tartamay boosaska, qaarkoodna ay heleen qaybta sare, qaarna ay heleen qaybta hoose. Kuwa hoose waxay u baahdeen inay maraan kuwa sare si ay biyo u helaan, taasoo dhibtay kuwii sare. Mid ka mid ah kuwii hoose ayaa qaatay faas wuxuuna bilaabay inuu dalooliyo salka doonta. Markaasay u yimaadeen kuwii sare oo ku yiraahdeen: 'Maxaa kugu dhacay?' Wuxuu ku jawaabay: 'Waad igu dhibateen, laakiin biyo ayaan u baahanahay.' Haddii ay gacanta qabtaan oo ka celiyaan, way badbaadinayaan isaga iyo naftoodaba; laakiin haddii ay daayaan, way halligayaan isaga iyo naftoodaba."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii u oggolaada dhaqanka waxyeellada leh inuu sii socdo, wuxuu khatar gelinayaa bulshada oo dhan.
Xeerarka iyo waxyaabaha Alle reebay ee uu jideeyay.
Hab caddaalad ah oo dadka loogu kala saaro boosaskooda markabka.
In la fara-geliyo si qof looga hor istaago inuu waxyeello geysto.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay Imaam an-Nawawi, waxay tusaalahan ka fahmeen in ka gaabinta canaanta xumaantu ay dhibaato culus u keeni karto qofka gefka samaynaya iyo bulshada labadaba. Markabku wuxuu astaan u yahay bulshada la wadaago: ficilka waxyeellada leh ee qof ma aha mid mar walba isaga ku kooban. Wanaagga oo la is faro iyo xumaanta oo la iska reebo waa in lagu sameeyaa aqoon iyo xikmad, laguna ekaadaa xadka awoodda la oggol yahay; tani ma aha fasax qofku iskiis ugu adeegsado xoog ama caddaalad-darro.
- Dhaqanka waxyeellada leh si deggan oo waqtigiisa ah uga hadal, ka hor inta aan cawaaqibtiisu sii weynaan.
- Doorashooyinkaaga ku tixgeli badbaadada iyo wanaagga qof kasta oo ay saamaynayaan.
- Kaliya u fara-geli si sharciyad iyo xikmad leh; xaaladaha halista ahna gargaar ka raadso dadka awoodda u leh.
Nabiga ﷺ wuxuu dadka jidka maraya barayaa inay dhaqankooda u hagaajiyaan si aanay dadka kale waxyeello ama dhib ugu keenin.
Sahih al-Bukhari · #2684 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi waxay ku dhowdahay xadiiska laga hadlayo, waxayna ku jirtaa cutubka markhaatiyaasha, iyadoo bixinaysa aragti dheeraad ah oo ku saabsan masuuliyadda bulshada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.