Sahih al-Bukhari, xadiiska 2691
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي أَنَّ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قِيلَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَوْ أَتَيْتَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ. فَانْطَلَقَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَكِبَ حِمَارًا، فَانْطَلَقَ الْمُسْلِمُونَ يَمْشُونَ مَعَهُ، وَهْىَ أَرْضٌ سَبِخَةٌ، فَلَمَّا أَتَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِلَيْكَ عَنِّي، وَاللَّهِ لَقَدْ آذَانِي نَتْنُ حِمَارِكَ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ مِنْهُمْ وَاللَّهِ لَحِمَارُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَطْيَبُ رِيحًا مِنْكَ. فَغَضِبَ لِعَبْدِ اللَّهِ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَشَتَمَا، فَغَضِبَ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا أَصْحَابُهُ، فَكَانَ بَيْنَهُمَا ضَرْبٌ بِالْجَرِيدِ وَالأَيْدِي وَالنِّعَالِ، فَبَلَغَنَا أَنَّهَا أُنْزِلَتْ {وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا}.
Anas (Allaah ha ka raalli noqdee) wuxuu yiri: Waxaa Nabiga ﷺ lagu yiri,
"Haddaad u tagto Cabdullaahi bin Ubayy." Markaasuu Nabigu ﷺ fuulay dameer oo uu u baxay xaggiisa, Muslimiintuna way la socdeen iyagoo lugaynaya dhul milix leh oo engegan. Markii Nabigu ﷺ u yimid Cabdullaahi bin Ubayy, wuxuu yiri, "Iga fogow! Wallaahi, urta dameerkaagu way i dhibtay." Nin Ansaari ah ayaa markaas yiri, "Wallaahi, urta dameerka Rasuulka Allaah ﷺ way ka udgoon tahay taada." Arrintaas darteed, nin qabiilkiisa ah ayaa u carooday Cabdullaahi, labadii ninna way is-caayeen, taasoo keentay in asxaabtii labada nin ay caroodaan, waxaana dhexmaray dagaal ay isku adeegsadeen caws-qallalan, gacmo iyo kabo. Waxaa naloo sheegay in aayaddan lagu soo dejiyay arrintaas: {Haddii laba koox oo Mu'miniin ah ay dagaallamaan, heshiisiiya dhexdooda}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu booqday Cabdullaahi ibn Ubayy, dabadeedna muran ayaa ka dhex qarxay laba kooxood.
Sababta werintu xustay waxay ahayd booqashadii Nebiga ﷺ ee Cabdullaahi ibn Ubayy. Ka dib hadal aflagaado ah oo dameerka ku saabsanaa ayuu muran dhashay, dabadeedna taageerayaasha labada nin ayaa dagaallamay. Anas wuxuu sheegay in aayadda ka hadlaysa heshiisiinta mu’miniinta dagaallamaysa arrintan darteed loo soo dejiyey.
Ciid qalalan oo cusbo leh oo dhir yari ka baxdo.
Dadka Madiina ee taageeray Nebiga ﷺ iyo muslimiintii Makka ka soo hijrootay.
Dib u soo celinta nabadda dadka isku haya khilaaf.
Culimadu aayadda la xusay waxay ka fahmeen in bulshadu farageliso si ay muslimiinta dagaallamaysa ugu heshiisiiso si caddaalad ah. Werintu waxay sidoo kale muujinaysaa sida aflagaado iyo koox-u-xaglinta ay khilaaf yar u sii weynayn karaan. Mabda’a heshiisiintu waa mid guud; mad-habyada fiqhigu waxay xeerarka la xiriira uga hadlaan iyagoo eegaya duruufaha iyo daliillo kale.
- U tag dadka khilaafku ka dhex jiro oo ka caawi inay wada hadalkooda si caddaalad ah dib ugu bilaabaan.
- Aflagaado ha kaga jawaabin aflagaado kale; sidaas ayaad uga hortagtaa in dad kale khilaafka lagu jiido.
- Kooxna si indho la’aan ah ha u taageerin; dhinacyada ka caawi inay xal caddaalad ah gaaraan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.