Sahih al-Bukhari, xadiiska 2708
Waxaa weriyey Zubair ibn al-Awwam. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Urwa ibn az‑Zubayr
- 1Abu al‑Yamanwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ الزُّبَيْرَ، كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّهُ خَاصَمَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجٍ مِنَ الْحَرَّةِ كَانَا يَسْقِيَانِ بِهِ كِلاَهُمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ " اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلْ إِلَى جَارِكَ ". فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ آنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ حَتَّى يَبْلُغَ الْجَدْرَ ". فَاسْتَوْعَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَئِذٍ حَقَّهُ لِلزُّبَيْرِ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ ذَلِكَ أَشَارَ عَلَى الزُّبَيْرِ بِرَأْىٍ سَعَةٍ لَهُ وَلِلأَنْصَارِيِّ، فَلَمَّا أَحْفَظَ الأَنْصَارِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَوْعَى لِلزُّبَيْرِ حَقَّهُ فِي صَرِيحِ الْحُكْمِ. قَالَ عُرْوَةُ قَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ مَا أَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ إِلاَّ فِي ذَلِكَ {فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ} الآيَةَ.
Waxaa nooga warramay Abuu Al-Yamaan, waxaa noo sheegay Shucayb, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Curwah bin Az-Zubayr in Az-Zubayr uu sheegi jiray inuu muran la galay nin Ansaari ah oo ka qaybgalay dagaalkii Badar, taasoo ay u gudbiyeen Rasuulka Allah ﷺ. Muranku wuxuu ahaa biyo-mareen ku yaalla Xarrada oo labadooduba ay waraab u isticmaali jireen. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu Az-Zubayr ku yiri:
"Warraabi, Zubayrow, kadibna u sii daa deriskaaga." Ninkii Ansaariga ahaa wuu carooday oo wuxuu yiri: "Rasuulkii Allow! Ma sababtoo ah wuu adeerkaa dhalay baa?" Markaasaa wejiga Rasuulka Allah ﷺ midabkiisu isbeddelay xanaaq dartiis, wuxuuna yiri: "Warraabi, kadibna hayso biyaha ilaa ay gaaraan darbiga." Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu Az-Zubayr siiyey xuquuqdiisii oo dhammaystiran. Ka hor intaas, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu Az-Zubayr u jeediyey talo ballaaran oo dan u ahayd isaga iyo ninka Ansaariga ahba, laakiin markii ninkii Ansaarigu uu ka xanaajiyey Rasuulka Allah ﷺ, wuxuu Az-Zubayr u xukumay xuquuqdiisii oo cad sida sharcigu dhigayo. Curwah wuxuu yiri: Az-Zubayr wuxuu yiri: "Wallahi! Uma malaynayo in aayaddan lagu soo dejiyey mooyaane arrintan: {Maya, Rabbigaa baan ku dhaartaye, ma rumaynayaan ilaa ay adiga kaa dhigtaan garsoore waxa dhexdooda ka taagan} (An-Nisaa 4:65)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Garsoore waa inuu marka hore raadiyaa heshiisiin, balse ugu dambayn ilaaliyaa xaqa sugan ee qof kasta.
Az-Zubayr iyo nin reer Ansaar ah ayaa isku qabtay biyaha waraabka ee dhulkooda. Nabigu ﷺ markii hore wuxuu labadoodaba u soo jeediyey xal deeqsinimo leh. Markii ninku ka shakiyey caddaaladda xukunkiisa, wuxuu Az-Zubayr u xukumay xaqiisa oo dhan.
Deegaan ku dhow Madiina oo leh dhulal madow oo ka samaysmay laafaha foolkaanaha.
Biyaha marka hore ha gaaraan heerka xayndaabka ku wareegsan geedaha timirta ka hor inta aanay u qulqulin dhulka xiga.
Xukun ku dhaqmaya xaqa sugan, iyada oo aan la adeegsan tanaasulkii deeqsinimada lahaa ee hore.
Culimada hore waxay qisadan ka fahmeen in garsoore uu dhinacyada u soo jeedin karo xal caddaalad ah oo heshiisiin ah, haddii aanu xuquuqdooda ka qaadayn oo ay iyaguna oggolaadaan. Marka muran jiro, garsooruhu waa inuu dhexdhexaad ahaadaa; xiriirka qaraabonimadu waa inaanu xukunka saamayn. Haddii qof si aan sal lahayn uga shakiyo caddaaladda garsooraha, go'aaminta xaqa ayaa weli ah waxa mudnaanta leh. Culimadu waxay aayadda Suurat an-Nisaa (4:65) ku xidhaan waajibka ah in la aqbalo xukunka Nabiga ﷺ.
- Marka aad deris la muranto, marka hore raadi xal caddaalad ah oo aan xiriirka si aan loo baahnayn u dhaawacayn.
- Heshiisyada ku saabsan kheyraadka la wadaago, sida biyaha ama marin-u-helidda, hore u caddee.
- Go'aan caddaalad ah ha ku diidin xiriir shakhsiyeed awgiis; caddayn weydii oo aqbal xaqa la sugo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.