Sahih al-Bukhari, xadiiska 2709
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ تُوُفِّيَ أَبِي وَعَلَيْهِ دَيْنٌ، فَعَرَضْتُ عَلَى غُرَمَائِهِ أَنْ يَأْخُذُوا التَّمْرَ بِمَا عَلَيْهِ، فَأَبَوْا وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ فِيهِ وَفَاءً، فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ، فَقَالَ " إِذَا جَدَدْتَهُ فَوَضَعْتَهُ فِي الْمِرْبَدِ آذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ". فَجَاءَ وَمَعَهُ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَجَلَسَ عَلَيْهِ، وَدَعَا بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ " ادْعُ غُرَمَاءَكَ، فَأَوْفِهِمْ ". فَمَا تَرَكْتُ أَحَدًا لَهُ عَلَى أَبِي دَيْنٌ إِلاَّ قَضَيْتُهُ، وَفَضَلَ ثَلاَثَةَ عَشَرَ وَسْقًا سَبْعَةٌ عَجْوَةٌ، وَسِتَّةٌ لَوْنٌ أَوْ سِتَّةٌ عَجْوَةٌ وَسَبْعَةٌ لَوْنٌ، فَوَافَيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَغْرِبَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَضَحِكَ فَقَالَ " ائْتِ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ فَأَخْبِرْهُمَا ". فَقَالاَ لَقَدْ عَلِمْنَا إِذْ صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا صَنَعَ أَنْ سَيَكُونُ ذَلِكَ. وَقَالَ هِشَامٌ عَنْ وَهْبٍ عَنْ جَابِرٍ صَلاَةَ الْعَصْرِ. وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا بَكْرٍ وَلاَ ضَحِكَ، وَقَالَ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ ثَلاَثِينَ وَسْقًا دَيْنًا. وَقَالَ ابْنُ إِسْحَاقَ عَنْ وَهْبٍ عَنْ جَابِرٍ صَلاَةَ الظُّهْرِ.
Jaabir bin Cabdullaahi (RC) wuxuu yiri: Aabbahay wuu geeriyooday isagoo deyn lagu leeyahay. Waxaan u bandhigay dadkii uu deynta ku lahaa inay qaataan miraha beertayda si ay ugu beddeshaan deynta aabbahay, laakiin way diideen oo uma arkin inay dabooli karto deynta oo dhan. Markaas ayaan u imid Nebiga ﷺ waxaana u sheegay arrintaas. Wuxuu igu yiri:
"Markaad goysato timirta oo aad dhigto Mirbad-ka (meesha timirta lagu qalajiyo), ii soo sheeg." Wuu yimid isagoo ay wehliyaan Abuu Bakar iyo Cumar, wuxuu fariistay timirta dusheeda, wuxuuna Eebbe uga baryay barako. Kadib wuxuu yiri: "U yeer dadkaaga deynka leh oo sii xuquuqdooda oo dhammaystiran." Waxaan si buuxda u bixiyay dhammaan deymihii aabbahay lagu lahaa, waxaana haray saddex iyo toban wasaq oo timir ah; todoba ka mid ah waa Cajwo, lixdana waa Lawn, ama lix Cajwo iyo todoba Lawn. Waxaan la kulmay Rasuulka Eebbe ﷺ markii qorraxdu dhacday, waana u sheegay arrintaas. Wuu dhoola-caddeeyay wuxuuna yiri: "U tag Abuu Bakar iyo Cumar oo u sheeg." Waxay yiraahdeen: "Waan ognayn markii Rasuulka Eebbe ﷺ sameeyay wuxuu sameeyay inay taasi dhici doonto."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Alleah wuxuu barako geliyey timirta, si Jaabir u bixiyo deyntii aabbihii.
Aabbihii Jaabir wuxuu dhintay isagoo lagu lahaa deyn dhan soddon wasaq. Deyn-bixiyayaashu markii hore waxay u arkayeen goosashada timirta mid aan ku filnayn; Jaabir wuxuu Nebiga ﷺ ka codsaday talo, wuxuuna u duceeyey in goosashada barako lagu siiyo.
Halbeeg qadiimi ah oo lagu cabbiri jiray badeecadaha waaweyn; muggiisa saxda ahi wuu ku kala duwanaan jiray gobollada iyo nidaamyada cabbirka.
Meel bannaan oo timirta lagu soo ururin jiray laguna qallajin jiray.
Magacyada noocyo kala duwan oo timir ah.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in deynta qof dhintay ay tahay in si dhab ah loo bixiyo, dhaxlayaashuna ay deyn-bixiyayaasha la gaari karaan heshiis caddaalad ah. Nebiga ﷺ wuxuu Jaabir ku dhiirrigeliyey inuu deyn-bixiyayaashiisa si buuxda u bixiyo, wuxuuna Alle ka baryey barako; culimadu badnaanta aan caadiga ahayn waxay u arkaan mucjiso iyo calaamad muujinaysa barakada Alle. Werintani ma barayso in ducadu beddesho waajibka bixinta deynta: xaqa deyn-bixiyuhu weli wuu jiraa.
- Si taxaddar leh u diiwaangeli deymaha uu ka tagay xubin qoyska ka mid ah oo dhintay, si caddaalad ahna ula tasho deyn-bixiyayaasha.
- Ha ballanqaadin lacag-celin aadan awoodin inaad fuliso; si furan u raadi heshiis caddaalad ah.
- Alle ka bari barako oo isaga talo saar, adigoo isla markaas qaadaya tallaabooyinka lagama maarmaanka u ah gudashada waajibaadka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.