Sahih al-Bukhari, xadiiska 2726
Waxaa weriyey Aisha bint Abi Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha bint Abi Bakr
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا خَلاَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ الْمَكِّيُّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ دَخَلَتْ عَلَىَّ بَرِيرَةُ وَهْىَ مُكَاتَبَةٌ، فَقَالَتْ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ اشْتَرِينِي فَإِنَّ أَهْلِي يَبِيعُونِي فَأَعْتِقِينِي قَالَتْ نَعَمْ. قَالَتْ إِنَّ أَهْلِي لاَ يَبِيعُونِي حَتَّى يَشْتَرِطُوا وَلاَئِي. قَالَتْ لاَ حَاجَةَ لِي فِيكِ. فَسَمِعَ ذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ بَلَغَهُ، فَقَالَ " مَا شَأْنُ بَرِيرَةَ فَقَالَ اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا وَلْيَشْتَرِطُوا مَا شَاءُوا ". قَالَتْ فَاشْتَرَيْتُهَا فَأَعْتَقْتُهَا، وَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ، وَإِنِ اشْتَرَطُوا مِائَةَ شَرْطٍ ".
Waxaa nooga warramay Khallad bin Yaxya, waxaa nooga warramay Cabdul-Waaxid bin Ayman Al-Makki, oo ka weriyey aabbihii, wuxuu yiri: Waxaan galay guriga Caa’isha — raaliyallaahu canhaa — waxay tiri: Waxaa ii timid Bariirah iyadoo ah mukataba (addoon heshiis xornimo leh), waxayna tiri: 'Hooyada Mu’miniintaay, i soo iibsi oo i xorree, maxaa yeelay dadkaygu way i iibinayaan.' Waxaan iri: 'Haa.' Waxay tiri: 'Dadkaygu ima iibinayaan ilaa ay shardi ka dhigtaan in walaa-da (daacadnimada) ay iyaga u noqoto.' Waxaan ku iri: 'Uma baahni adiga.' Arrintaas waxaa maqlay Nebiga ﷺ ama waa loo sheegay, markaasuu yiri: 'Maxaa ku dhacay Bariirah? Soo iibso oo xorree, ha shardiyeysteen waxay doonaane.' Caa’isha waxay tiri: 'Waaban soo iibsaday waana xoreeyey, inkastoo dadkeedu shardi ka dhigteen in walaa-du ay iyaga u noqoto.' Nebigu ﷺ wuxuu yiri: 'Walaa-du waxay u noqonaysaa ciddii xoreysay, xitaa haddii ay boqol shardi dhigtaan.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka addoonka xoreeya ayaa hela xuquuqda walaa’, ee ma aha iibiyaha.
Heshiis uu qofka addoonsan uu xorriyaddiisa ku heli karo isaga oo bixinaya lacagihii lagu heshiiyey.
Xidhiidh sharciyeed oo ka dhasha xoraynta, kuna lug leh xuquuq iyo waajibaad gaar ah.
Qof laga sii daayo addoonsiga.
Culimada hore waxay werintan ka fahmeen in walaa’ uu xaq u leeyahay qofka xoreynta sameeya. Shuruud heshiis oo isku dayaysa inay xaqan iibiyeyaasha u qoondeyso ma ansaxayso, xataa haddii ay si cad ugu adkaystaan. Werintu waxay kaloo baraysaa in shuruud aan ansax ahayn aanay si toos ah u burinayn dhammaan heshiiska iibka iyo xoreynta. Madh-habyadu waxay xeerarkooda iibka iyo xoreynta ku faahfaahiyaan saamaynta saxda ah ee shuruudahan.
- Shuruudaha heshiiska si cad u qeex ka hor inta aan la gelin, oo talo khabiir raadso haddii khilaaf sharci yimaado.
- Xuquuq ha ku salayn shuruud ka hor imanaysa xeer Islaami ah oo sugan.
- Khilaafka marka uu dhaco, waqti u qaado xaqiijinta xaqiiqooyinka, talona ka raadso dad lagu kalsoon yahay oo aqoon leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.