Shuruudaha · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2729

Waxaa weriyey Aisha bint Abu Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Shuruudaha
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha bint Abu Bakr

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَتْنِي بَرِيرَةُ فَقَالَتْ كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ أُوقِيَّةٌ، فَأَعِينِينِي‏.‏ فَقَالَتْ إِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ، وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ‏.‏ فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا، فَقَالَتْ لَهُمْ، فَأَبَوْا عَلَيْهَا، فَجَاءَتْ مِنْ عِنْدِهِمْ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ، فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فَأَبَوْا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ‏.‏ فَسَمِعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَتْ عَائِشَةُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ خُذِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ فَفَعَلَتْ عَائِشَةُ، ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ، فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهْوَ بَاطِلٌ، وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ، قَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ، وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ، وَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Ismaaciil, waxaa nooga warramay Maalik, oo ka weriyey Hishaam bin Curwah, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Caa’ishah, tiri: Waxaa ii timid Bariirah waxayna tiri: 'Waxaan la heshiiyey dadkaygii (sayidyadaydii) inaan xornimadayda ku gato sagaal Uqiyah, sanad walbana aan bixiyo hal Uqiyah, ee i caawi.' Waxaan ku iri: 'Hadday ogolaadaan inaan lacagta oo dhan u wada bixiyo iyaga, shuruudduna tahay in Walaa’gu (xaqa garab-istaagga) uu aniga ii soo haro, waan sameynayaa.' Bariirah way u tagtay dadkeedii wayna u bandhigtay, laakiin way diideen. Way ka soo noqotay iyadoo Rasuulka Ilaahay ﷺ fadhiyo. Waxay tiri: 'Arrinkii waan u bandhigay laakiin way diideen inaan Walaa’ga qaato.' Markii Nebigu ﷺ maqlay arrinkaas, Caa’ishahna u sheegtay, wuxuu yiri: 'Soo iibi oo ha shardiyeysteen in Walaa’gu iyaga u haro, maxaa yeelay Walaa’gu wuxuu u haraa qofkii xoreeya.' Caa’ishah way fulisay amarkaas. Kadib, Rasuulka Ilaahay ﷺ wuxuu istaagay dadka dhexdiisa, wuxuu ammaanay Ilaahay kuna sifeeyey sifooyin wanaagsan, kadibna wuxuu yiri: 'Maxay tahay xaaladda rag shardiya shuruudo aan Kitaabka Ilaahay ku jirin? Shardi kasta oo aan Kitaabka Ilaahay ku jirin waa baadil (waa wax aan shaqeynayn), xitaa hadday boqol shardi yihiin. Xukunka Ilaahay baa xaqa ah, shurdiga Ilaahayna waa midka ugu adag. Walaa’guna wuxuu u haraa qofkii xoreeya.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Shuruud heshiis oo ka hor imanaysa xeerarka Alle waa waxba kama jiraan.

Asalka iyo sababta

Bariira waxay Ca’isha ka codsatay caawimo ay ku bixiso lacagtii ay xorriyaddeeda ku iibsanaysay, taas oo lagu heshiiyey in qaybo-qaybo loo bixiyo. Sayidyadeedii way diideen dalabka ilaa wala’gu iyaga u soo noqdo. Nebigu ﷺ wuxuu caddeeyey in wala’gu u sugnaado qofka addoonka xoreeya, wuxuuna si cad uga horyimid shuruudaha khilaafsan sharciga Alle.

Erayada adag oo la sharxay
Mukaataaba

Heshiis uu addoonku ku bixiyo lacag lagu heshiiyey si uu xorriyad u helo.

Walaa’

Xidhiidh sharci ah oo xoraynta ka dib qeexa xuquuq iyo waajibaad gaar ah oo ka dhexeeya qofka xoreeyey iyo qofka la xoreeyey.

Uqiyah

Halbeeg miisaan oo taariikhi ah; halkan sannad kasta hal uqiyah ayaa lagu lahaa.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in shuruudaha heshiiska la oofiyo inta aanay ka hor imanayn xeerarka Alle. Shuruud khilaafsan waa waxba kama jiraan, xataa haddii heshiiska intiisa kale sii jirayo. Fuqahadu waxay ka doodaan saamaynta saxda ah iyadoo ku xidhan nooca heshiiska; marka laga hadlayo wala’ga, werintani waxay caddaynaysaa inuu xaqaasi u sugnaado qofka xoraynta sameeya. Afarta madhab ee Sunniga ahi guud ahaan waxay aqoonsan yihiin in shuruud ka hor imanaysa xukun uu shareecadu dejiyey aanay waajib ahayn.

Casharrada maanta
  1. Si taxaddar leh u akhri shuruudaha heshiiska, talona ka raadso qof aqoon leh haddii heshiisku ka hor iman karo xeer diini ah.
  2. Caawimo la taaban karo sii dadka doonaya inay ka xoroobaan xaalad dulmi ama culays leh.
  3. Shuruud aan ansax ahayn sharci kama dhigayso in marar badan lagu celiyo ama heshiis lagu qoro.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.