Sahih al-Bukhari, xadiiska 2751
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Bishr ibn Muhammad as‑Sakhtiyaniwuxuu u sheegay al‑Bukhariبِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّخْتِيَانِيُّ
- 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
- 3Yunusيُونُسُ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Salimسَالِمٌ
- 6Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّخْتِيَانِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " كُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي أَهْلِهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالْمَرْأَةُ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا رَاعِيَةٌ وَمَسْئُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا، وَالْخَادِمُ فِي مَالِ سَيِّدِهِ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ". قَالَ وَحَسِبْتُ أَنْ قَدْ قَالَ " وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي مَالِ أَبِيهِ ".
Waxaa ka wariyey Ibnu Cumar: Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh:
"Dhammaantiin waa idin wada raaciye, waana la idin weydiin doonaa waxaad mas'uulka ka tihiin. Imaamku waa raaciye, waana la weydiin doonaa dadkiisa uu mas'uulka ka yahay. Ninku waa raaciye qoyskiisa dhexdiisa, waana la weydiin doonaa waxa uu mas'uulka ka yahay. Haweeneydu waa raaciye guriga seygeeda, waana la weydiin doonaa waxa ay mas'uulka ka tahay. Adeeguhuna waa raaciye xoolaha sayidkiisa, waana la weydiin doonaa waxa uu mas'uulka ka yahay." Wuxuu yiri: Waxaana u maleynayaa inuu sidoo kale yiri: "Ninkuna waa raaciye xoolaha aabbihii."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof kastaa wuxuu mas’uul ka yahay dadka iyo waxyaabaha lagu aaminay.
Qof daryeela dad ama waxyaabo lagu aaminay.
Tusaale ahaan, dadka ama hantida uu qofku mas’uul ka yahay.
Dadka uu hoggaamiye awood iyo mas’uuliyad ku leeyahay.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in mas’uuliyaddu la xiriirto jagada iyo awoodda qofka: hoggaamiyuhu wuxuu daryeelaa bulshadiisa, xubnaha qoyskuna mid kastaa wuxuu mas’uul ka yahay waajibaadkiisa. Xuska hantidu wuxuu adkaynayaa in waxyaabaha lagu aaminay si taxaddar leh loo maamulo. Xadiisku mas’uuliyadda kama dhigayo mid aan xad lahayn: xisaabtan wuxuu khuseeyaa waxa ku jira daryeelka iyo awoodda qofka.
- Caddee waajibaadka daryeel iyo maamul ee laguu igmaday, si taxaddar lehna u gut.
- Hoggaamiyuhu waa inuu go’aannada ku saleeyaa daryeelka iyo xuquuqda dadka uu masuulka ka yahay.
- Hantida iyo ammaanada dadka kale ula dhaqan adigoo og in lagaa xisaabin doono.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.