Sahih al-Bukhari, xadiiska 2766
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abd al‑Aziz ibn Abdullahwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Sulayman ibn Bilalسُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ
- 3Thawr ibn Zayd al‑Madaniثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الْمَدَنِيِّ
- 4Abu al‑Ghaythأَبِي الْغَيْثِ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الْمَدَنِيِّ، عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَمَا هُنَّ قَالَ " الشِّرْكُ بِاللَّهِ، وَالسِّحْرُ، وَقَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ، وَأَكْلُ الرِّبَا، وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ، وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ، وَقَذْفُ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ الْغَافِلاَتِ ".
Waxaa nooga warramay Cabdul-Casiis bin Cabdullaahi, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Sulaymaan bin Bilaal, oo ka weriyey Thowr bin Zayd Al-Madani, oo ka weriyey Abul-Qeyth, oo ka weriyey Abuu Hurayrah - raalli ha ka ahaado Allaah - in Nabigu ﷺ yiri:
"Ka fogaada toddobada dambi ee halaaga ah." Waxay yiraahdeen: "Rasuulka Allow ﷺ, maxay yihiin?" Wuxuu yiri: "In Allaah lala wadaajiyo cibaadada, sixirka, dilka naf uu Allaah xarrimay in la dilo xaq mooyee, cunista ribada, cunista maal-kii agoonta, dhabar-jebinta maalinta dagaalka (cararka), iyo in lagu tuuro eedeyn zino ah dumarka mu’minaatka ah ee sharafta leh ee aan waxba galabsan."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu ka digayaa toddoba dembi oo burburiya iimaanka iyo bulshada.
Waa dembiyo waaweyn oo qofka gala u horseedi kara waxyeello daran oo ku timaadda iimaankiisa iyo aakhiradiisa.
Waa dulsaar ama koror maaliyadeed oo xaaraan ah oo dadka dulmiya.
Waa in qof lagu eedeeyo sino caddayn la’aan; xadiiskani wuxuu xusayaa haweenka mu’miniinta ah ee dhowrsan.
Culimada hore waxay sharxaan in liiskani muujinayo culayska dembiyadan, balse aanay khasab ahayn inuu yahay liis dhamaystiran oo dembiyada waaweyn oo dhan ah. Falalka xaaraanta ahi waxay dhaawacaan xiriirka qofka iyo Allaah, sidoo kalena waxay waxyeelleeyaan xuquuqda iyo nabadgelyada dadka. Ka-reebitaanka ah ‘xaq mooyee’ ee dilka waxaa loola jeedaa garsoor sharci ah, ee ma aha in qofku sharciga gacantiisa ku qaato. Madh-habyadu waxay mamnuucyada la xusay ku dabbaqaan xeerarkooda ku saabsan iimaanka, ciqaabta, macaamilka maaliyadeed iyo ilaalinta sharafta; eedeymuhu waxay u baahan yihiin caddayn, mana habboona in si fudud loo jeediyo.
- Heshiisyada maaliyadeed ka hubi inay ku jiraan ribo ama faa’iido si xaqdarro ah lagu helay.
- Ilaali hantida iyo sharafta dadka nugul; ha faafin eedeymo aan caddayn lahayn.
- Khilaafaadka iyo kiisaska ciqaabta u daa garsoorka awoodda u leh, hana isku dayin inaad sharciga gacantaada ku qaadato.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.