Dardaaranka iyo Wasiyadda · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2780

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Dardaaranka iyo Wasiyadda
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَقَالَ لِي عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي الْقَاسِمِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ خَرَجَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَهْمٍ مَعَ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ وَعَدِيِّ بْنِ بَدَّاءٍ فَمَاتَ السَّهْمِيُّ بِأَرْضٍ لَيْسَ بِهَا مُسْلِمٌ، فَلَمَّا قَدِمَا بِتَرِكَتِهِ فَقَدُوا جَامًا مِنْ فِضَّةٍ مُخَوَّصًا مِنْ ذَهَبٍ، فَأَحْلَفَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، ثُمَّ وُجِدَ الْجَامُ بِمَكَّةَ فَقَالُوا ابْتَعْنَاهُ مِنْ تَمِيمٍ وَعَدِيٍّ‏.‏ فَقَامَ رَجُلاَنِ مِنْ أَوْلِيَائِهِ، فَحَلَفَا لَشَهَادَتُنَا أَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا، وَإِنَّ الْجَامَ لِصَاحِبِهِمْ‏.‏ قَالَ وَفِيهِمْ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ ‏إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ}‏

Tarjumaad

Wuxuu yiri Cali bin Cabdullaahi: Waxaa nooga warramay Yaxye bin Aadam, waxaa nooga warramay Ibnu Abii Zaa’idah, oo ka weriyey Maxamed bin Abil-Qaasim, oo ka weriyey Cabdul-Malik bin Saciid bin Jubayr, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas (RC) wuxuuna yiri: Nin reer Banii Sahm ah ayaa la baxay Tamiim Ad-Daari iyo Cadii bin Baddaa. Ninkii reer Sahm wuxuu ku dhintay dhul aan Muslim joogin. Markii ay keeneen dhaxalkiisii, waxay sheegeen inay ka lumeen saxan qalin ah oo dahab lagu xardhay. Rasuulka Alle ﷺ ayaa dhaariyey labadoodii. Kadibna saxankii waxaa laga helay Makka, dadkii haystayna waxay yiraahdeen waxaan ka soo iibsannay Tamiim iyo Cadii. Markaas waxaa kacay laba nin oo ehelkii ninka dhintay ah, waxayna dhaarteen:

"Markhaatifurkeennu waa ka xaq badan yahay markhaatifurkooda, saxankuna wuxuu leeyahay saaxiibkeen." Wuxuu yiri: Aayaddan ayaa arrintooda ku soo degtay: {Kuwa xaqa rumeeyow, markhaatifurkiinna dhexdiinna ah marka midkiin geeri timaado...}

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Markhaati iyo dhaaro ayaa dhaxalka ka ilaaliya dulmi.

Asalka iyo sababta

Xadiisku wuxuu si cad u sheegayaa sababta dhacdadu u timid: nin ka tirsanaa Banu Sahm ayaa ku dhintay safar uu ku joogay dal aanay Muslimiin joogin. Markii la soo noqday, waxaa la waayey weel qalin ah oo dahab lagu qurxiyey. Ka dib markii weelka laga helay Maka, laba qaraabo oo marxuumka ah ayaa dhaar maray. Xadiisku wuxuu arrintan la xiriirinayaa Qur’aanka 5:106 ee ku saabsan markhaatiga marka dardaaran la samaynayo.

Erayada adag oo la sharxay
dhaxal

Hanti iyo xuquuq uu qofku ka tago marka uu geeriyoodo.

dhaar

Hadal rasmi ah oo qofku Alle ugu yeedho markhaati.

markhaati

Hadal ku saabsan waxa qofku isagu arkay ama og yahay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Fasireyaashii hore waxay xadiiskan ku xidhiidhiyaan Qur’aanka 5:106–108 iyo xeerarka markhaatiga marka qofku safar ku dhinto, iyadoo aanay joogin markhaatiyo Muslimiin ahi. Waxay ka fahmeen in dhaxalka si taxaddar leh loo ilaaliyo, garsooruhuna markhaatiyada iyo dhaaraha ku qiimeeyo xeerarka caddaynta ee la aqoonsan yahay. Madh-habyada fiqigu waxay ka doodaan sida saxda ah ee habkan gaarka ahi u shaqeeyo, iyagoo ku eegaya xeerarkooda markhaatiga, dhaaraha iyo dardaaranka.

Casharrada maanta
  1. Markaad safar ku jirto ama aad qabto xanuun daran, si cad u diiwaangeli hantidaada iyo rabitaankaaga, una sheeg dad lagu kalsoon yahay.
  2. Marka dhaxal la isku khilaafo, si daacad ah u markhaati fur; hana samayn hadal aan jirin si aad qaraabo ugu eexato.
  3. Caddaynta iyo dhaaraha si taxaddar leh ula dhaqan; garsoore ama khabiir awood u leh ha ku dabaqo xeerarka.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.