Sahih al-Bukhari, xadiiska 2805
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ الْخُزَاعِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسًا. حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ، حَدَّثَنَا زِيَادٌ، قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ غَابَ عَمِّي أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ عَنْ قِتَالِ بَدْرٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، غِبْتُ عَنْ أَوَّلِ قِتَالٍ قَاتَلْتَ الْمُشْرِكِينَ، لَئِنِ اللَّهُ أَشْهَدَنِي قِتَالَ الْمُشْرِكِينَ لَيَرَيَنَّ اللَّهُ مَا أَصْنَعُ، فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ وَانْكَشَفَ الْمُسْلِمُونَ قَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعْتَذِرُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ هَؤُلاَءِ ـ يَعْنِي أَصْحَابَهُ ـ وَأَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ هَؤُلاَءِ " ـ يَعْنِي الْمُشْرِكِينَ ـ ثُمَّ تَقَدَّمَ، فَاسْتَقْبَلَهُ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ، فَقَالَ يَا سَعْدُ بْنَ مُعَاذٍ، الْجَنَّةَ، وَرَبِّ النَّضْرِ إِنِّي أَجِدُ رِيحَهَا مِنْ دُونِ أُحُدٍ. قَالَ سَعْدٌ فَمَا اسْتَطَعْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا صَنَعَ. قَالَ أَنَسٌ فَوَجَدْنَا بِهِ بِضْعًا وَثَمَانِينَ ضَرْبَةً بِالسَّيْفِ أَوْ طَعْنَةً بِرُمْحٍ أَوْ رَمْيَةً بِسَهْمٍ، وَوَجَدْنَاهُ قَدْ قُتِلَ وَقَدْ مَثَّلَ بِهِ الْمُشْرِكُونَ، فَمَا عَرَفَهُ أَحَدٌ إِلاَّ أُخْتُهُ بِبَنَانِهِ. قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نَرَى أَوْ نَظُنُّ أَنَّ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِيهِ وَفِي أَشْبَاهِهِ {مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ} إِلَى آخِرِ الآيَةِ. وَقَالَ إِنَّ أُخْتَهُ وَهْىَ تُسَمَّى الرُّبَيِّعَ كَسَرَتْ ثَنِيَّةَ امْرَأَةٍ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْقِصَاصِ، فَقَالَ أَنَسٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ تُكْسَرُ ثَنِيَّتُهَا. فَرَضُوا بِالأَرْشِ وَتَرَكُوا الْقِصَاصَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ ".
Anas wuxuu ka warramay: Adeerkay Anas bin An-Nadr wuxuu ka maqnaaday Dagaalkii Badr. Wuxuu yiri,
"Rasuulka Alloow (ﷺ)! Waxaan ka maqnaaday dagaalkii ugu horreeyay ee aad la gashay mushrikiinta. Haddii Alle ii fududeeyo inaan la dagaalamo mushrikiinta, Alle wuxuu arki doonaa waxa aan sameynayo." Markii la gaaray maalintii Uxud oo ay Muslimiintu dib u gurteen, wuxuu yiri, "Allow! Waxaan kaa raalli-gelinayaa waxa ay kuwan sameeyeen — isagoo ula jeeda asxaabtiisa — waxaana kaa beri yeelayaa waxa ay kuwan sameeyeen — isagoo ula jeeda mushrikiinta." Kadibna wuu horumaray, waxaana la kulmay Sacad bin Mucadh. Wuxuu yiri, "Sacadow bin Mucadh! Jannada, Rabbiga An-Nadr baan ku dhaartaye, waxaan ka dareemayaa carafteeda dhanka Uxud gadaashiisa!" Sacad wuxuu yiri, "Rasuulka Alloow, ma awoodin wixii uu sameeyay." Anas wuxuu yiri: Waxaan ka helnay jirkiisa in ka badan siddeetan iyo dhowr dhaawac oo seef, waran, ama fallaar ah. Waxaan aragnay isagoo meyd ah, jirkiisana ay mushrikiintu jarjareen, mana aqoonsan qof aan ka ahayn walaashiis oo faraha ka garatay. Anas wuxuu yiri: Waxaan u maleyn jirnay ama rumeysnayn in aayaddan lagu soo dejiyay isaga iyo kuwa la midka ah: {Mu'miniinta waxaa ka mid ah rag run ka sheegay wixii ay Alle kula ballameen} ilaa dhamaadka aayadda. Sidoo kale wuxuu sheegay in walaashiis, oo la oran jiray Ar-Rubayyi', ay jabiyay ilkaha hore ee naag kale, markaasna Rasuulka Allah ﷺ amray in la fuliyo qisaasta. Laakiin Anas wuxuu yiri, "Rasuulka Alloow! Kii xaqa kugu soo diray baan ku dhaartaye, ilkeeda lama jabin doono." Markaasay dadkii kale ogolaadeen magta (diyo) waxayna ka tageen qisaastii. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri, "Waxaa jira addoommada Allah qaarkood oo haddii ay Alle ku dhaartaan, uu Alle u rumeynayo dhaartooda."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Anas ibn an-Nadr wuxuu daacad u ahaa ballankii uu Allah la galay, wuxuuna u hiloobay Jannada.
Anas ibn an-Nadr wuu seegay Dagaalkii Badar, wuxuuna sheegay in Allah arki doono sida uu u dagaallami doono haddii uu ka qaybgalo dagaal kale. Dagaalkii Uxud ayuu ballankiisii oofiyay; werintani waxay isaga iyo dad la mid ah ku xidhaysaa Qur’aanka 33:23.
Aargudasho sharci ah oo ku saabsan dhaawac jireed; qofka xaqa lehna wuu ku heshiin karaa magdhow.
Magdhow lacageed oo go’an oo loo dejiyay dhaawac jireed.
Ballanka iyo daacadnimada uu mu’minku Allah ku leeyahay.
Culimadu waxay tilmaamaan in mu’minka daacadda ahi ujeeddadiisa wanaagsan ku caddeeyo camal, isaga oo aan is-ammaanin. Hadallada Anas ibn an-Nadr waxay muujinayaan rajadiisa weyn ee Jannada;se marmarsiiyo uma aha in qofku si aan xikmad lahayn khatar u raadsado. Hadalka ku saabsan dadka dhaartooda Allah oofiyo wuxuu tilmaamayaa daacadnimadooda gaarka ah iyo karaamadooda agta Allah, mana aha sheegasho guud oo ah in dhaar kasta oo qofeed rumoobayso. Sheekada qisaastuna waxay muujinaysaa in qofka xaqa leh uu ka tanaasuli karo aargudashada oo uu aqbali karo magdhow.
- Ujeeddooyinka wanaagsan ficil daacad ah u beddel.
- Waajibaadkaaga ku adkayso, xataa marka ay dadka kale ka gaabiyaan.
- Khilaafka ku raadi caddaalad iyo heshiis, ixtiraamna go’aanka qofka waxyeelladu gaadhay.
Werintani waxay si dhow ula xidhiidhaa isla qisada Anas ibn an-Nadr, waxayna caddaynaysaa duruufihii ficilkiisa.
Sahih al-Bukhari · #2806 (Sahih)Werintan daba socota ee isla silsiladda ahi waxay qisada ku kordhinaysaa faahfaahin.
40 Hadith van an-Nawawi · #1 (Sahih)Xadiiska niyaduhu wuxuu adkaynayaa in camalka lagu qiimeeyo ujeeddada laga lahaa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.