Sahih al-Bukhari, xadiiska 2842
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammad ibn Sinanwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ
- 2Fulayhفُلَيْحٌ
- 3Hilalهِلاَلٌ
- 4Ata ibn Yasarعَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ
- 5Abu Sa'id al‑Khudriأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، حَدَّثَنَا هِلاَلٌ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ " إِنَّمَا أَخْشَى عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِي مَا يُفْتَحُ عَلَيْكُمْ مِنْ بَرَكَاتِ الأَرْضِ ". ثُمَّ ذَكَرَ زَهْرَةَ الدُّنْيَا، فَبَدَأَ بِإِحْدَاهُمَا وَثَنَّى بِالأُخْرَى، فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوَيَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ فَسَكَتَ عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قُلْنَا يُوحَى إِلَيْهِ. وَسَكَتَ النَّاسُ كَأَنَّ عَلَى رُءُوسِهِمِ الطَّيْرَ، ثُمَّ إِنَّهُ مَسَحَ عَنْ وَجْهِهِ الرُّحَضَاءَ، فَقَالَ " أَيْنَ السَّائِلُ آنِفًا أَوَخَيْرٌ هُوَ ـ ثَلاَثًا ـ إِنَّ الْخَيْرَ لاَ يَأْتِي إِلاَّ بِالْخَيْرِ، وَإِنَّهُ كُلُّ مَا يُنْبِتُ الرَّبِيعُ مَا يَقْتُلُ حَبَطًا أَوْ يُلِمُّ كُلَّمَا أَكَلَتْ، حَتَّى إِذَا امْتَلأَتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتِ الشَّمْسَ، فَثَلَطَتْ وَبَالَتْ ثُمَّ رَتَعَتْ، وَإِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ، وَنِعْمَ صَاحِبُ الْمُسْلِمِ لِمَنْ أَخَذَهُ بِحَقِّهِ، فَجَعَلَهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ، وَمَنْ لَمْ يَأْخُذْهُ بِحَقِّهِ فَهْوَ كَالآكِلِ الَّذِي لاَ يَشْبَعُ، وَيَكُونُ عَلَيْهِ شَهِيدًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ ".
Waxaa nooga warramay Maxamed bin Sinaan, waxaa nooga warramay Fuleyx, waxaa nooga warray Hilaal, ka soo xigtay Cataa' bin Yasaar, ka soo xigtay Abuu Saciid Al-Khudri — raḍiya Allāhu ʿanhu — in Rasūlka Alle ﷺ uu fuulay minbarka oo yiri:
"Ma jiraan wax aan idinkaga cabsado kadib markaan dhinto aan ka ahayn barakooyinka dhulka ee la idiin furi doono." Kadibna wuxuu xusay ubaxa adduunyada, wuxuuna ku billaabay midkood, kii kalena wuu ku xijiyey. Markaas ayaa nin istaagay oo yiri: "Rasūlka Allow ﷺ! Ma khayr baa shar keena?" Nabigu ﷺ wuu aamusay, waxaanan u maleynay in waxyi lagu soo dejinayo. Dadkiina way aamuseen iyagoo madaxooda shimbiruhu saaran yihiin oo kale. Kadibna wuxuu tirtirtay dhididkii wajigiisa, wuxuuna yiri: "Xagee jiraa kii su’aasha weydiiyey? Khayr ma yahay?" (saddex jeer). "Shaki kuma jiro in khayrku uusan keenin wax aan khayr ahayn. Wuxuu la mid yahay waxa ka baxa daanta webiga ee dila ama dil ku dhow xoolaha daaqa sababtoo ah dhereg-xumo, marka laga reebo xoolaha cawska cuna ee cuna ilaa ay labadiisa dhinac ka buuxsamaan, kadibna qorraxda u istaaga, saxaro iyo kaadi tuura, haddana daaqa. Hantidan adduunku waa dhir cagaaran oo macaan. Waa saaxiib wanaagsan oo Muslimka u ah haddii si xaq ah loo qaato oo lagu bixiyo jidka Alle, agoonta, iyo masaakiinta. Laakiin kii aan si xaq ah u qaadan wuxuu la mid yahay qof cunto cunaya oo aan dhergeyn, maalinta Qiyaamana wuxuu ku noqon doonaa markhaati isaga ka dhan ah."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Hantidu waa nimco marka si daacad ah lagu helo oo si wanaagsan loo isticmaalo.
Barwaaqada iyo hantida ay dadku helaan.
Kharash lagu bixiyo arrimo wanaagsan oo Alle raalli ka yahay, sida caawinta dadka baahan.
Maalinta Qiyaame, hantidiisu waxay caddayn u noqon doontaa sida uu ula dhaqmay.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in hantidu lafteedu aanay xumaan ahayn; waxa muhiimka ahi waa in si xalaal ah lagu helo oo si habboon loo isticmaalo. Tusaalaha xayawaanka cuntada ku badsada wuxuu ka digayaa damac iyo is-xakamayn la’aan. Qofkii hantidiisa si daacad ah ku hela oo ku bixiya baahiyo bannaan iyo arrimo wanaagsan wuu ka faa’iidaysan karaa; qofkii si xaqdarro ah ku hela ama ku xirma, masuuliyad ayuu ka qaadi doonaa. Afarta madhhab ee sunniga ahi sidoo kale waxay aqoonsan yihiin muhiimadda helitaanka xalaasha ah iyo gudashada waajibaadka maaliyadeed.
- Hubi in dakhligaagu si daacad ah oo bannaan lagu helay ka hor inta aanad kharash garayn.
- Qayb ka mid ah hantidaada u qoondee agoonta, dadka baahan iyo arrimo kale oo wanaagsan oo xaq ah.
- Xad u yeel isticmaalka iyo damaca si hantidu u ahaato qalab, ee aanay u noqon ujeeddo lafteeda.
Werintan saxiixa ahi waxay sidoo kale ka hadlaysaa imtixaanka ay barwaaqada iyo hantida adduunku dadka u noqon karaan.
Sahih al-Bukhari · #2841 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay la xiriirtaa mawduuca hantida iyo sida masuuliyadda leh ee loola dhaqmo nicmooyinka adduunka.
Sahih al-Bukhari · #2843 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee isla qaybta ku jirta waxay muujinaysaa in sida hantida iyo khayraadka loola dhaqmo ay u baahan tahay masuuliyad akhlaaqeed.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.