Sahih al-Bukhari, xadiiska 2942
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Maslama al‑Qa'nabiwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ
- 2Abd al‑Aziz ibn Abu Hazimعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ
- 3Aabbihii, Abu Hazimأَبِيهِ
- 4Sahl ibn Sa'dسَهْلِ بْنِ سَعْد ٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْد ٍ ـ رضى الله عنه ـ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ يَوْمَ خَيْبَرَ " لأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ رَجُلاً يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَى يَدَيْهِ ". فَقَامُوا يَرْجُونَ لِذَلِكَ أَيُّهُمْ يُعْطَى، فَغَدَوْا وَكُلُّهُمْ يَرْجُو أَنْ يُعْطَى فَقَالَ " أَيْنَ عَلِيٌّ ". فَقِيلَ يَشْتَكِي عَيْنَيْهِ، فَأَمَرَ فَدُعِيَ لَهُ، فَبَصَقَ فِي عَيْنَيْهِ، فَبَرَأَ مَكَانَهُ حَتَّى كَأَنَّهُ لَمْ يَكُنْ بِهِ شَىْءٌ فَقَالَ نُقَاتِلُهُمْ حَتَّى يَكُونُوا مِثْلَنَا. فَقَالَ " عَلَى رِسْلِكَ حَتَّى تَنْزِلَ بِسَاحَتِهِمْ، ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ، وَأَخْبِرْهُمْ بِمَا يَجِبُ عَلَيْهِمْ، فَوَاللَّهِ لأَنْ يُهْدَى بِكَ رَجُلٌ وَاحِدٌ خَيْرٌ لَكَ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ ".
Waxaa wariyey Sahl bin Sacd - Alle ha ka raalli noqdee - inuu maqlay Nabiga ﷺ maalintii dagaalka Khaybar oo leh:
"Waxaan calanka siin doonaa nin uu Alle gacmihiisa guusha ku soo hoyn doono." Markaasay asxaabtii istaageen iyagoo aad u rajaynaya in calanka la siiyo, qof kastana wuxuu jeclaa in isaga la siiyo. Balse Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Xaggee buu jiraa Cali?" Waxaa loo sheegay inuu indhaha xanuunsan yahay. Markaasuu amray in loo keeno. Nabigu ﷺ wuxuu ku tufay indhihiisii, isla markiiba way bogsadeen sidii aanu waxba qabin. Cali wuxuu yiri: "Waan la dagaalami doonnaa ilaa ay annaga oo kale noqdaan." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Si deggan u soco ilaa aad fagaarahooda tagto, kadibna ugu yeer Islaamka oo u sheeg waxa ku waajibay. Wallaahi! Haddii hal qof oo keliya uu adiga dartaa ku hanuuno, taasi waxay kuu khayr badan tahay geela cascas."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu Cali baray inuu dadka marka hore Islaamka ugu yeero, wuxuuna adkeeyay qiimaha ay leedahay in hal qof la hanuuniyo.
Nabigu ﷺ wuxuu hadalkan yiri intii lagu jiray duullaankii Khaybar. Wuxuu sheegay in Cali calanka qaadi doono, wuxuuna faray sida dadka loogu yeero Islaamka.
Calan ay ciidamadu sitaan si loogu aqoonsado.
Hanti qaali ah iyo tusaale lagu muujinayo maal adduun oo badan.
Waajibaadka diineed ee qofku u baahan yahay inuu barto ka dib marka uu Islaamka qaato.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in dacwadu ka horrayso dagaalka marka lala kulmo dad aan farriinta helin: marka hore waxaa loogu yeeraa Islaamka, waxaana loo sharraxaa waajibaadka. Amarka ah in samir iyo taxaddar lagu dhaqmo wuxuu muujinayaa in ujeeddadu tahay hanuunin, ee aanay ahayn khasab. Abaalmarinta ku jirta hanuuninta hal qof waxay muujinaysaa qiimaha weyn ee dacwada daacadda ah. Mad-habyada fiqiga Sunnigu waxay xeerarka dagaalka iyo dacwada kaga hadlaan cutubyadooda fiqiga; xadiiskani ma aha oggolaansho qofku keligiis rabshad ku fulin karo, balse wuxuu sharraxayaa tilmaam uu Nabigu ﷺ siiyay taliye intii lagu jiray duullaan gaar ah.
- Cilmiga diinta si xikmad leh u gudbi, una sharrax qofka waxa uu u baahan yahay si uu si masuuliyad leh ugu dhaqmo.
- Ka shaqee wanaagga iyo hanuunka dadka kale; ha yaraysan qiimaha hal wada hadal oo daacad ah.
- Samir oo is xakamee marka aad gudanayso hawl muhiim ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.