Jihaadka Fiisabiilillah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2967

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Jihaadka Fiisabiilillah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَتَلاَحَقَ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا عَلَى نَاضِحٍ لَنَا قَدْ أَعْيَا فَلاَ يَكَادُ يَسِيرُ فَقَالَ لِي ‏"‏ مَا لِبَعِيرِكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ عَيِيَ‏.‏ قَالَ فَتَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَزَجَرَهُ وَدَعَا لَهُ، فَمَا زَالَ بَيْنَ يَدَىِ الإِبِلِ قُدَّامَهَا يَسِيرُ‏.‏ فَقَالَ لِي ‏"‏ كَيْفَ تَرَى بَعِيرَكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ بِخَيْرٍ قَدْ أَصَابَتْهُ بَرَكَتُكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَتَبِيعُنِيهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ، وَلَمْ يَكُنْ لَنَا نَاضِحٌ غَيْرَهُ، قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَبِعْنِيهِ ‏"‏‏.‏ فَبِعْتُهُ إِيَّاهُ عَلَى أَنَّ لِي فَقَارَ ظَهْرِهِ حَتَّى أَبْلُغَ الْمَدِينَةَ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي عَرُوسٌ، فَاسْتَأْذَنْتُهُ فَأَذِنَ لِي، فَتَقَدَّمْتُ النَّاسَ إِلَى الْمَدِينَةِ حَتَّى أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ، فَلَقِيَنِي خَالِي فَسَأَلَنِي عَنِ الْبَعِيرِ، فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا صَنَعْتُ فِيهِ فَلاَمَنِي، قَالَ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي حِينَ اسْتَأْذَنْتُهُ ‏"‏ هَلْ تَزَوَّجْتَ بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ تَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ هَلاَّ تَزَوَّجْتَ بِكْرًا تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُوُفِّيَ وَالِدِي ـ أَوِ اسْتُشْهِدَ ـ وَلِي أَخَوَاتٌ صِغَارٌ، فَكَرِهْتُ أَنْ أَتَزَوَّجَ مِثْلَهُنَّ، فَلاَ تُؤَدِّبُهُنَّ، وَلاَ تَقُومُ عَلَيْهِنَّ، فَتَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا لِتَقُومَ عَلَيْهِنَّ وَتُؤَدِّبَهُنَّ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ غَدَوْتُ عَلَيْهِ بِالْبَعِيرِ، فَأَعْطَانِي ثَمَنَهُ، وَرَدَّهُ عَلَىَّ‏.‏ قَالَ الْمُغِيرَةُ هَذَا فِي قَضَائِنَا حَسَنٌ لاَ نَرَى بِهِ بَأْسًا‏.‏

Tarjumaad

Jaabir bin Cabdullaahi (radiyallahu anhuma) wuxuu yiri: Waxaan ka qaybgalay dagaal (Ghazwa) anigoo la socda Rasuulka Allah ﷺ. Jidka ayaa Nebigu ﷺ igu soo gaaray anigoo saaran geel noo ah oo biyaha lagu waraabiyo, kaasoo aad u daalay oo dhib ku socday. Wuxuu i weydiiyay,

"Maxaa ku dhacay geelaaga?" Waxaan iri, "Wuu daalay." Markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ ka yimid xaggiisa dambe, wuu u canaantay wuuna u duceeyay, markaasuu bilaabay inuu dhaafo geelasha kale oo uu hore u maro. Kadib wuxuu i weydiiyay, "Sideed u aragtaa geelaaga hadda?" Waxaan iri, "Waa fiican yahay, barakadaada ayaa gaartaye." Wuxuu yiri, "Ma ii iibinaysaa?" Waan xishooday inaan diido inkastoo uu ahaa geela kaliya ee aan biyaha ku waraabino, sidaas darteed waxaan iri, "Haa." Wuxuu yiri, "Iiga iibi." Waan ka iibiyay iyadoo shuruuddu tahay inaan dhabarkiisa fuulo ilaa aan Madiina ka gaaro. Kadib waxaan iri, "Rasuulka Allow, aroos baan ahay," waxaanan ka codsaday inuu ii idmo. Wuu ii idmay, dadkana waan ka horreeyay ilaa aan Madiina imid. Adeerkay ayaa i kula kulmay wuxuuna iga wareystay geela, markaan u sheegay wixii aan sameeyayna wuu i canaantay. Markaan Rasuulka Allah ﷺ fasax weydiisanayay, wuxuu i weydiiyay inaan guursaday gabar bikro ah ama mid hore loo soo furay/guursaday. Waxaan iri waxaan guursaday mid hore loo soo guursaday. Wuxuu yiri, "Maxaad u guursan weyday bikro aad la ciyaarto iyaduna ay kula ciyaarto?" Waxaan iri, "Rasuulka Allow, aabbahay wuu dhintay (ama waa la shahiiday), waxaana lihi gabdho yaryar oo walaalahay ah. Ma jeclaysan inaan guursado gabar yar oo la mid ah iyaga oo aan edbin karin una adeegi karin. Sidaas darteed waxaan guursaday naag weyn oo hore usoo guursatay si ay u xannaaneyso una edbiso." Markii Rasuulka Allah ﷺ yimid Madiina, subaxdii xigtay ayaan geelkii u keenay, wuxuu i siiyay qiimihiisii, geelkiina wuu ii celiyay. Al-Mughiira wuxuu yiri: Arrintani xukunkeenna way ku fiican tahay, mana aragno wax dhibaato ah oo ku jira.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu u duceeyey geela Jaabir, dabadeedna wuu ugu deeqay markii uu ka iibsaday.

Erayada adag oo la sharxay
Geel biyaha lagu waraabiyo

Geel loo adeegsan jiray qaadista biyaha ama soo dhaamintooda.

Haweeney hore loo guursaday

Haweeney hore u soo guursatay; riwaayaddan Jaabir ayaa u doortay si ay u daryeesho walaalihiis yaryar ee gabdhaha ah.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in Nabigu ﷺ xaaladda saxaabadiisa la dareemi jiray, u fiirsan jiray xaaladaha qoysaskooda, deeqsina ula dhaqmi jiray. Dhacdadu waxay sidoo kale muujinaysaa in iibku ku dhici karo shuruud cad, sida heshiiskii Jaabir ee ahaa inuu geela ku sii safri karo ilaa Madiina. Jaabir wuxuu doortay haweeney hore loo guursaday isaga oo ka duulaya mas'uuliyadda ka saarnayd walaalihiis yaryar; hadalkii Nabiga ﷺ ee ku saabsanaa gabadh bikro ah wuxuu ahaa talo gaar ah, mana ahayn waajib guud oo qof walba saaran. Madh-habyada fiqhigu waxay aqoonsan yihiin muhiimadda ay leeyihiin is-ogolaanshaha labada dhinac iyo shuruudaha cad ee macaamillada.

Casharrada maanta
  1. Markaad go'aanno muhiim ah gaadhayso, tixgeli baahiyaha xubnaha qoyska ee aad daryeesho, hana ku koobnaan rabitaankaaga oo keliya.
  2. Ka hor iibka, si cad uga heshiiya shuruudaha khuseeya, sida in la isticmaalo xayawaanka la iibiyey ilaa meel cayiman.
  3. Dadka ula dhaqan naxariis iyo deeqsinimo, gaar ahaan markaad ogtahay inay leeyihiin mas'uuliyado ama culays dhaqaale.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.