Sahih al-Bukhari, xadiiska 3009
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيُّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَهْلٌ ـ رضى الله عنه يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ خَيْبَرَ " لأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ غَدًا رَجُلاً يُفْتَحُ عَلَى يَدَيْهِ، يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ، وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ ". فَبَاتَ النَّاسُ لَيْلَتَهُمْ أَيُّهُمْ يُعْطَى فَغَدَوْا كُلُّهُمْ يَرْجُوهُ فَقَالَ " أَيْنَ عَلِيٌّ ". فَقِيلَ يَشْتَكِي عَيْنَيْهِ، فَبَصَقَ فِي عَيْنَيْهِ وَدَعَا لَهُ، فَبَرَأَ كَأَنْ لَمْ يَكُنْ بِهِ وَجَعٌ، فَأَعْطَاهُ فَقَالَ أُقَاتِلُهُمْ حَتَّى يَكُونُوا مِثْلَنَا. فَقَالَ " انْفُذْ عَلَى رِسْلِكَ حَتَّى تَنْزِلَ بِسَاحَتِهِمْ، ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ، وَأَخْبِرْهُمْ بِمَا يَجِبُ عَلَيْهِمْ، فَوَاللَّهِ لأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلاً خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ ".
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Yacquub bin Cabdirraxmaan bin Muxammad bin Cabdullaahi bin Cabdil-Qaarii, oo ka weriyey Abuu Xaazim, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Sahl — Allaha ka raalli noqdee — (macnihiisu yahay ibnu Sacad) wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu yiri maalintii Khaybar:
"Berri waxaan calanka siin doonaa nin guusha lagu siiyo gacantiisa, jecelna Alle iyo Rasuulkiisa, Alle iyo Rasuulkiisuna ay jecel yihiin." Dadku habeenkaas way seexdeen iyagoo isweydiinaya midkood la siin doono calanka, subaxdiina dhammaantood waxay rajeynayeen in iyaga la siin doono. Markaasuu yiri ﷺ: "Xagee buu joogaa Cali?" Waxaa lagu yiri: Indhaha ayuu xanuunsanayaa. Markaasuu indhihiisa ku tufay una duceeyey, isla markiiba wuu bogsaday sidii inuusan wax xanuun ah qabin. Calankiina wuu siiyey. Cali baa yiri: Ma la dagaallamaa ilaa ay annaga oo kale noqdaan? Wuxuu yiri ﷺ: "Si deggan ugu soco ilaa aad fagaarahooda tagto, kadibna Islaamka ugu yeer, una sheeg waxa ku waajibay. Wallaahi, haddii Alle adiga dartaa u hanuuniyo hal qof, waxay kuu dhaantaa inaad hesho geel cascas."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cali wuxuu helay calanka, waxaana la faray inuu dadka marka hore si deggan ugu yeedho Islaamka.
Nabiga ﷺ wuxuu erayadan ku sheegay duullaankii Khaybar, markii uu ku dhawaaqay qofka calanka qaadi doona.
Astaanta ciidan ee la siin jiray taliyaha loo magacaabay.
Hanti qaali ah; oraahdani waxay muujinaysaa qiimaha weyn ee ay leedahay in hal qof la hanuuniyo.
Waajibaadka iimaanka ee qofku laga rabo inuu barto oo guto marka uu Islaamka qaato.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay al-Nawawi, waxay werintan ka fahmeen in dadka Islaamka loogu yeedho ka hor dagaalka marka aanay weli gaadhin farriintu. Taliyuhu waa inuu u dhaqmaa si deggan oo taxaddar leh, waajibaadka diintana si cad u sharxaa. Werintu waxay sidoo kale muujinaysaa fadliga ku jira in hal qof la hanuuniyo; oggolaansho uma aha rabshad uu qofku iskiis u fuliyo, balse waxaa lagu fahmaa xeerarka iyo awoodda shareecada Islaamka.
- Iimaanka iyo waajibaadkiisa si deggan oo la fahmi karo u sharax ka hor intaadan qof ku boorrin inuu isbeddel sameeyo.
- Qadari dadaalka daacadda ah ee hal qof loogu hanuuninayo wanaagga; wuxuu ka qiimo badnaan karaa hanti.
- Mas’uuliyadda u gut si deggan, una hoggaansanow hagidda khubarada, gaar ahaan marka arrimuhu muhiim yihiin.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka warramaysaa magacaabistii Cali, waxayna faahfaahin dheeraad ah ka bixisaa dhacdooyinkii la xidhiidhay calanka.
Sahih al-Bukhari · #3008 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay la xidhiidhaa dhacdada, waxayna sharraxaysaa kulankii lala yeeshay dadkii Khaybar.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.