Sahih al-Bukhari, xadiiska 3007
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، سَمِعْتُهُ مِنْهُ، مَرَّ��َيْنِ قَالَ أَخْبَرَنِي حَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي رَافِعٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَا وَالزُّبَيْرَ وَالْمِقْدَادَ بْنَ الأَسْوَدِ قَالَ " انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا ظَعِينَةً وَمَعَهَا كِتَابٌ، فَخُذُوهُ مِنْهَا ". فَانْطَلَقْنَا تَعَادَى بِنَا خَيْلُنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى الرَّوْضَةِ، فَإِذَا نَحْنُ بِالظَّعِينَةِ فَقُلْنَا أَخْرِجِي الْكِتَابَ. فَقَالَتْ مَا مَعِي مِنْ كِتَابٍ. فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُلْقِيَنَّ الثِّيَابَ. فَأَخْرَجَتْهُ مِنْ عِقَاصِهَا، فَأَتَيْنَا بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَإِذَا فِيهِ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى أُنَاسٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ، يُخْبِرُهُمْ بِبَعْضِ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا حَاطِبُ، مَا هَذَا ". قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لاَ تَعْجَلْ عَلَىَّ، إِنِّي كُنْتُ امْرَأً مُلْصَقًا فِي قُرَيْشٍ، وَلَمْ أَكُنْ مِنْ أَنْفُسِهَا، وَكَانَ مَنْ مَعَكَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ لَهُمْ قَرَابَاتٌ بِمَكَّةَ، يَحْمُونَ بِهَا أَهْلِيهِمْ وَأَمْوَالَهُمْ، فَأَحْبَبْتُ إِذْ فَاتَنِي ذَلِكَ مِنَ النَّسَبِ فِيهِمْ أَنْ أَتَّخِذَ عِنْدَهُمْ يَدًا يَحْمُونَ بِهَا قَرَابَتِي، وَمَا فَعَلْتُ كُفْرًا وَلاَ ارْتِدَادًا وَلاَ رِضًا بِالْكُفْرِ بَعْدَ الإِسْلاَمِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَقَدْ صَدَقَكُمْ ". قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ. قَالَ " إِنَّهُ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا، وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَكُونَ قَدِ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ، فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ ". قَالَ سُفْيَانُ وَأَىُّ إِسْنَادٍ هَذَا.
Waxaa nooga warramay Cali bin Cabdullaahi, waxaa nooga warramay Sufyaan, waxaa nooga warramay Camr bin Diinaar, waxaanan ka maqlay isaga laba jeer. Wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Xasan bin Muxammad, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Cubaydullaahi bin Abi Raafic, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Cali — Allaha ka raalli noqdee — oo leh: Rasuulka Alle ﷺ ayaa aniga, Az-Zubayr iyo Al-Miqdaad bin Al-Aswad diray, wuxuuna yiri: 'Baxa ilaa aad ka gaartaan Rawdat Khaakh, halkaasna waxaad ku arki doontaan haweenay wadata warqad, ee ka qaada.' Markaas waannu baxnay, faraskayaguna way ordeen ilaa aan gaarnay Rawda, halkaasna waxaan ku aragnay haweenaydii. Waxaan ku nidhi: 'Soo saar warqadda.' Way diidday oo tidhi: 'Warqad ma wato.' Waxaan ku nidhi: 'Waa inaad soo saartaa warqadda, haddii kale dharka ayaan kaa dhigi doonnaa.' Markaasay timaheeda xidhxidhan ka soo saartay. Waxaan u keenay Rasuulka Alle ﷺ, waxaana ku qornaa in Xaatib bin Abi Balteca uu u diray dad mushrikiin ah oo reer Makka ah, isagoo u sheegaya qaar ka mid ah arrimaha Rasuulka Alle ﷺ. Rasuulka Alle ﷺ ayaa yiri: 'Xaatibow, maxay tani tahay?' Wuxuu yiri: 'Rasuulkii Allow, iguma degdegin xukunka. Anigu waxaan ahaa nin ku dheggan Qureysh, mana ahayn mid ka mid ah laftooda. Dadka kula socda ee Muhaajiriinta ah waxay leeyihiin qaraabo Makka joogta oo ilaalisa ehelkooda iyo xoolahooda. Maadaama aanan lahayn xiriir dhiig oo iyaga la ah, waxaan jeclaystay inaan samaysto gacan ay igu ilaaliyaan qaraabadayda. Mana samayn kufri, riddo, ama raalli ahaansho kufri kadib Islaamka.' Rasuulka Alle ﷺ ayaa yiri: 'Run buu idiin sheegay.' Cumar baa yiri: 'Rasuulkii Allow, ii ogolow inaan gardanka ka gooyo munaafaqan!' Rasuulka Alle ﷺ ayaa yiri: 'Wuxuu ka qaybgalay Badar, yaa og? Waxaa laga yaabaa in Alle eegay dadkii Badar oo ku yidhi: Sameeya waxaad doontaan, waan idin dhaafay.' Sufyaan wuxuu yiri: Silsilad intee le'eg bay tani tahay!
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xaatib wuxuu u dhaqmay isagoo qoyskiisa u danaynaya, ee ma ahayn gaalnimo darteed, ka-qaybgalkiisii Badarna wuxuu lahaa fadli weyn.
Nebiga ﷺ wuxuu Cali, az-Zubayr iyo al-Miqdaad u diray inay soo qabtaan warqad uu Xaatib u diray Makka. Xaatib wuxuu sheegay inuu reer Makka u sameeyay wanaag si uu qoyskiisa u ilaaliyo, ee aanu u samayn gaalnimo ama riddad darteed.
Meel ay ergooyinku ku heleen haweeneydii waday warqadda.
Dagaalkii weynaa ee ugu horreeyay ee dhex maray Muslimiinta iyo Quraysh, kaas oo Xaatib ka qaybgalay.
Qof qabiilka xiriir la lahaa, balse aan ka tirsanayn qoysaska uu dhiig ahaan uga soo jeedo.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in fal culus si taxaddar leh loo baaro, isla markaana ay muhiim yihiin qofka sharraxaaddiisa iyo ujeeddadiisu; Nebiga ﷺ wuxuu Xaatib weydiiyay inuu sharaxo ka hor inta aanu xukun ka gaarin. Hadalka ku saabsan Badar wuxuu muujinayaa fadliga gaarka ah ee ka-qaybgalayaasheeda, balse ma aha fasax guud oo lagu samayn karo falal xaaraan ah. Culimadu sidoo kale waxay adkeeyaan in ilaalinta Muslimiinta iyo bulshadooda ay muhiim weyn leedahay marka xog qarsoodi ah la wadaagayo.
- Weydii qofka sharraxaaddiisa ka hor inta aan eed culus loo qaadan xaqiiqo la hubo.
- Ilaali xogta qarsoon ee khatar gelin karta dad kale ama bulsho.
- Xukunkaaga ku dar camalka wanaagsan ee qofka iyo niyaddiisa daacadda ah, adigoon taas marmarsiinyo uga dhiganayn qaladkiisa.
Riwaayaddani waxay sheegaysaa in Furashadii ka dib niyadda iyo jihaadku sii jiraan, taas oo la xiriirta muhiimadda ujeeddadii Xaatib.
40 Hadith van an-Nawawi · #1 (Sahih)Hadalka caanka ah ee ku saabsan niyaduhu wuxuu ka caawinayaa fahamka sababta ujeeddadii Xaatib loogu tixgeliyay qiimaynta falka.
Sahih al-Bukhari · #3008 (Sahih)Riwaayaddani sidoo kale waxay ka hadlaysaa dhacdooyin la xiriira dagaalka, waxayna bixisaa macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan xeerarka iyo dhacdooyinka jihaadka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.