Sahih al-Bukhari, xadiiska 3092
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abd al‑Aziz ibn Abdullahwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Ibrahim ibn Sa'dإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ
- 3Salihصَالِحٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ ابْنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلَتْ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَقْسِمَ لَهَا مِيرَاثَهَا، مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ. فَقَالَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ". فَغَضِبَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَهَجَرَتْ أَبَا بَكْرٍ، فَلَمْ تَزَلْ مُهَاجِرَتَهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ وَعَاشَتْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ. قَالَتْ وَكَانَتْ فَاطِمَةُ تَسْأَلُ أَبَا بَكْرٍ نَصِيبَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ خَيْبَرَ وَفَدَكٍ وَصَدَقَتِهِ بِالْمَدِينَةِ، فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ عَلَيْهَا ذَلِكَ، وَقَالَ لَسْتُ تَارِكًا شَيْئًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْمَلُ بِهِ إِلاَّ عَمِلْتُ بِهِ، فَإِنِّي أَخْشَى إِنْ تَرَكْتُ شَيْئًا مِنْ أَمْرِهِ أَنْ أَزِيغَ. فَأَمَّا صَدَقَتُهُ بِالْمَدِينَةِ فَدَفَعَهَا عُمَرُ إِلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ، فَأَمَّا خَيْبَرُ وَفَدَكٌ فَأَمْسَكَهَا عُمَرُ وَقَالَ هُمَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَتَا لِحُقُوقِهِ الَّتِي تَعْرُوهُ وَنَوَائِبِهِ، وَأَمْرُهُمَا إِلَى مَنْ وَلِيَ الأَمْرَ. قَالَ فَهُمَا عَلَى ذَلِكَ إِلَى الْيَوْمِ. قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ اعْتَرَاكَ افْتَعَلْتَ مِنْ عَرَوْتُهُ فَأَصَبْتُهُ وَمِنْهُ يَعْرُوهُ وَاعْتَرَانِي
Waxaa nooga warramay Cabdul-Casiis bin Cabdullaahi, waxaa nooga warramay Ibraahiim bin Sacd, ka soo xigtay Saalix, ka soo xigtay Ibnu Shihaab, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Curwah bin Subayr in Caa’ishah, Hooyada Mu’miniinta - raalli Allaah ha ka noqdee - ay u sheegtay in Faadumo - calayha as-salaam -, gabadhii Rasuulka Alle ﷺ, ay weydiisatay Abuu Bakar As-Siddiiq kadib geeridii Rasuulka Alle ﷺ in uu u qaybiyo dhaxalkeeda wixii Rasuulka Alle ﷺ ka tagay oo Alle ku mannaystay. Abuu Bakar wuxuu ku yiri: 'Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri:
"Ma dhaxalno, wixii aan ka tagno waa sadaqo."' Markaas ayay carootay Faadumo bintu Rasuulillaah ﷺ wayna ka goosatay Abuu Bakar, mana la hadlin ilaa ay ka geeriyootay. Waxay noolayd lix bilood kadib geeridii Rasuulka Alle ﷺ. Waxay tiri: Faadumo waxay Abuu Bakar weydiisan jirtay qaybteeda wixii Rasuulka Alle ﷺ ka tagay ee Khaybar, Fadag, iyo sadaqadiisii Madiina, laakiin Abuu Bakar wuu diiday wuxuuna yiri: 'Kama tegayo wax Rasuulka Alle ﷺ samayn jiray mooyaane inaan sameeyo, waayo waxaan ka cabsanayaa haddaan ka tago amar kiisa inaan lumo.' Sadaqadiisii Madiina waxaa Cali iyo Cabbaas siiyay Cumar, laakiin Khaybar iyo Fadag Cumar wuu hayay wuxuuna yiri: 'Labadaan waa sadaqadii Rasuulka Alle ﷺ oo loogu talagalay baahidiisa iyo arrimihiisa degdegga ah, maamulkooduna wuxuu hoos yimaadaa kan xukunka haya.' Wuxuu yiri: Sidaas ayay ku yihiin ilaa maanta. Abuu Cabdullaahi wuxuu yiri: Erayga 'i'taraka' wuxuu ka yimid 'arawtuhu' oo macnaheedu yahay waan helay, halkaasna waxaa ka yimid 'ya'ruhu' iyo 'i'tarani'.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dhaxalka Nabiga ﷺ wuxuu ahaanayaa sadaqo, dhaxalna looma qaybsado.
Geeridii Nabiga ﷺ ka dib, Faadumo waxay Abuu Bakr ka codsatay qaybteeda hantidii uu Nabigu ﷺ ka tegay. Abuu Bakr wuxuu daliishaday hadalka ah in nebiyadu aanay dhaxal ka tegin, hantida ay ka tagaanina ay sadaqo tahay.
Hanti ay muslimiintu heleen dagaal la’aan.
Sadaqo ama hanti loo qoondeeyo wanaagga iyo baahiyaha guud.
Beer ku jirtay maamulkii Nabiga ﷺ xilligii uu noolaa.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in nebiyadu aanay ka tegin dhaxal gaar ah: hantida ay ka tagaan waxay ku hadhaysaa ujeeddooyin sadaqo iyo baahiyo guud. Abuu Bakr wuxuu u arkay waajibkiisa inuu sii wado dhaqankii Nabiga ﷺ. Culimadu waxay sidoo kale ka hadlaan sida loo maamulo loona bixiyo hantida noocaas ah; xadiisku wuxuu tilmaamayaa in maamulka uu la wareegay maamulkeeda. Waxay kaloo aqoonsan yihiin in Faadumo iyo Abuu Bakr ay ku kala aragti duwanaayeen sida arrinta loo dabaqayo, iyada oo aan taasi waxba ka dhimayn sharaftooda iyo maqaamkooda.
- Si taxaddar leh u maamul hantida guud ama sadaqada, kuna bixi ujeeddooyinka loo qoondeeyay.
- Go’aannada diinta ku salee aqoon lagu kalsoonaan karo, kana digtoonow ka tegidda dhaqanka Nabiga ﷺ.
- Khilaafaadka si xushmad leh uga wada hadla, xataa marka ay ku lug leeyihiin ehel ama dad xil sare haya.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.