Sahih al-Bukhari, xadiiska 3095
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الضُّبَعِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا هَذَا الْحَىَّ مِنْ رَبِيعَةَ، بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ، فَلَسْنَا نَصِلُ إِلَيْكَ إِلاَّ فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ، فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْخُذُ مِنْهُ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا. قَالَ " آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ، وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ، الإِيمَانِ بِاللَّهِ شَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ـ وَعَقَدَ بِيَدِهِ ـ وَإِقَامِ الصَّلاَةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ، وَأَنْ تُؤَدُّوا لِلَّهِ خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ، وَأَنْهَاكُمْ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ ".
Waxaa nooga warramay Abu An-Nucmaan, waxaa nooga warramay Xammaad, oo ka weriyey Abu Xamsah Ad-Dubacii, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Ibnu Cabbaas - Allaha ka raalli ahaado labadooda - oo leh: Waxaa yimid wefdigii qabiilka Cabdul-Qays, waxayna yiraahdeen: 'Rasuulallaah ﷺow, annagu waxaan nahay qabiilka Rabii'ah, waxaana dhexdeenna iyo adinka ku kala jira gaalada Mudar, sidaas darteed kuguma soo gaari karno bisha xurmaysan mooyaane. Marka amar nagu sii arrin aan ka qaadanno oo aan ugu yeerno dadka naga dambeeya.' Wuxuu yiri Nabi ﷺ: 'Waxaan idinku amrayaa afar, waxaanan idinka reebayaa afar: Inaad Alle rumaysaan, taas oo ah inaad markhaati ka noqotaan inaan ilaah jirin Alle mooyaane (wuxuuna gacantiisa ku tilmaamay), oogidda salaadda, bixinta sakada, soonka bisha Ramadaan, iyo inaad Alle u gudbisaan khumuska (meel shanaadka) waxaad ka hesheen dagaalka. Waxaanan idinka reebayaa isticmaalka dubba', naqiir, xantam, iyo muzaffat (weelasha loo adeegsado diyaarinta cabitaanada sakhraanka ah).'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu wafdiga baray iimaanka, cibaadada, khumuska iyo weelashii cabitaannada mamnuuca ahaa.
Wafdiga Cabdul-Qays waxay sheegeen in qabiilo cadow ahi ka dhex xayireen iyaga iyo Nabiga ﷺ, ayna awoodi jireen inay soo booqdaan oo keliya bilaha xurmada leh. Sidaas darteed waxay weydiisteen tilmaamo cad oo ay iyagu ku dhaqmi karaan, dadkoodana gaarsiin karaan.
Shan meelood meelka la faray ee qaniimada dagaalka, kaas oo la gaarsiiyo cidda ama meelaha Islaamku u asteeyey.
Noocyo weelal ah oo waagaas lagu diyaarin jiray ama lagu kaydin jiray cabitaanno maanka dooriya; mamnuuciddu waxay la xiriirtay khatarta maandooriyaha.
Bilaha ay Carabtu dhaqan ahaan dagaalka joojin jireen, taasoo wafdiga u suurtagelisay inay si nabad ah u safraan.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in udub-dhexaadka Islaamku ka kooban yahay iimaan iyo cibaado muuqata: salaadda oo la oogo, sakada oo la bixiyo iyo soonka Ramadaan. Xuska khumusku wuxuu xaqiijinayaa waajibka ah in la bixiyo saamiga loo asteeyey ee qaniimada dagaalka. Afarta weel waxaa loo mamnuucay isticmaalkooda cabitaannada maanka dooriya; culimadu waxay sharxeen in mamnuucidda weelashaas markii dambe la qaaday markii khatartii jahawareerku yaraatay, halka mamnuucidda cabitaannada maanka dooriya ay weli taagan tahay. Liiskani wuxuu jawaab u ahaa wafdigan, mana aha liis dhammaystiran oo dhammaan waajibaadka diinta ah.
- Baro waajibaadka aasaasiga ah ee diintaada, kuna sharax erayo la fahmi karo qoyskaaga iyo bulshadaada.
- Si taxaddar leh uga gut sakada iyo waajibaadka kale ee maaliyadeed; talo khabiirna raadso marka xeerarku xaaladdaada ku caddayn waayaan.
- Ka fogow maandooriyeyaasha iyo wax kasta oo wax u dhimaya garashadaada.
Werintani waxay Islaamka ku tilmaamaysaa mid ku dhisan shan tiir, waxayna la jaanqaadaysaa qirashada iimaanka, salaadda, sakada iyo soonka halkan lagu xusay.
Sahih al-Bukhari · #8 (Sahih)Xadiiskanina wuxuu qirashada iimaanka, salaadda, sakada iyo soonka Ramadaan ku tilmaamayaa cibaadooyin aasaasi ah.
Sahih al-Bukhari · #3096 (Sahih)Werintan isla kitaabka ku jirta waxay ka hadlaysaa qaybinta qaniimada dagaalka, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka macnaha khumuska.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.