Sahih al-Bukhari, xadiiska 3131
Waxaa weriyey Miswar bin Makhrama. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Miswar bin Makhrama
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ وَزَعَمَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ ". وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَ آخِرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ. قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُسْلِمِينَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُطَيِّبَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ". فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ. فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ، فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ " فَرَجَعَ النَّاسُ، فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا فَأَذِنُوا. فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا عَنْ سَبْىِ هَوَازِنَ.
Waxaa ka warramay Marwan bin Al-Xakam iyo Miswar bin Makhrama: Markii wefdiga Hawazin ay u yimaadeen Rasuulka Allah ﷺ ka dib markii ay Islaameen, oo ay ka codsadeen in loo celiyo hantidoodii iyo maxaabiistoodii dagaalka, ayaa Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri:
"Hadalka ugu fiican agtayda waa kan ugu runta badan, sidaas darteed kala doorta labada midkood: maxaabiista ama hantida, waayo waxaan daahiyey qaybintooda." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu sugayey muddo ka badan toban habeen markii uu ka soo noqday Daa'if. Markii ay u caddaatay in Rasuulka Allah ﷺ uusan u celin doonin wax aan ahayn mid ka mid ah labadaas, waxay yiraahdeen: "Waxaan doorannay maxaabiistayada." Markaas ayaa Rasuulka Allah ﷺ istaagay Muslimiinta dhexdooda, wuxuuna Allah ku ammaanay sidii uu mudnaa, dabadeedna wuxuu yiri: "Kaddib, walaalihiinnaan waxay noogu yimaadeen iyagoo toobad keenay, waxaana anigu arkay inay habboon tahay inaan u celiyo maxaabiistooda. Haddaba, qofkii idinka mid ah oo jecel inuu si mutadawacnimo ah u bixiyo ha sameeyo, qofkii idinka mid ah oo jecel inuu ku haro saamigiisana, ha iska dhaafo maxaabiistiisa annaguna waxaan ka magdhawi doonnaa waxa ugu horreeya ee Fay' (xoolaha dagaalka ee dagaal la'aan lagu helo) ee Allah nasiiyo." Dadkii waxay yiraahdeen: "Rasuulkii Allow ﷺ, waanu raalli ka nahay oo waanu oggolaannay." Markaas ayaa Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri: "Ma garanayno cidda idinka mid ah oo oggolaatay iyo cidda aan oggolaan, sidaas darteed noqda oo ha noo soo gudbiyaan madaxdiinnu go'aankiinna." Dadkii way noqdeen, madaxdoodiina way la hadashay, dabadeedna waxay ku soo noqdeen Rasuulka Allah ﷺ waxayna u sheegeen in dadku si mutadawacnimo ah u oggolaadeen una fasaxeen celinta maxaabiista. Tani waa waxa nasoo gaaray ee ku saabsan maxaabiistii Hawazin.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu dhowray xuquuqda, wuxuuna dalbaday oggolaansho xor ah marka wax la celinayo.
Markii uu Ta'if ka soo noqday dabadeed, wafdiga Hawazin ayaa Muslimiin ahaan ugu yimid Nabiga ﷺ, waxayna ka codsadeen in loo celiyo hantidoodii iyo maxaabiistoodii. Qaybinta ayuu sugay, wuxuuna Muslimiinta u daayey inay iyagu oggolaadaan celinta maxaabiista; qofkii doonayey inuu saamigiisa xaqa ah haystana magdhow ayaa loo qoondeeyey.
Qabiil Carbeed ay wafdigiisu diinta Islaamka qaateen dabadeed codsadeen in loo celiyo hantidooda iyo maxaabiistooda.
Maxaabiis dagaal lagu soo kaxaystay.
Qaniimo ama hanti u soo hoyatay bulshada Muslimiinta; halkan waxaa loola jeedaa il laga bixin karo magdhow.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in hoggaamiyuhu run ku hadlo oo si taxaddar leh ula dhaqmo xuquuqda dadka kale. Nabigu ﷺ wuxuu caddeeyey in celintu ku iman karto oo keliya oggolaansho xor ah: qofkii oggolaada wuxuu ku deeqayaa saamigiisa, qofkii aan oggolaanina xaq buu u sii leeyahay magdhow. Waxa kale oo laga dheehanayaa muhiimadda wakiillo lagu kalsoon yahay oo si dhab ah u xaqiijiya oggolaanshaha dadka. Afarta mad-habood ee fiqhiga Sunniga ah waxay qiraan miisaanka oggolaanshaha iyo xaaraantinimada in hanti xaq ama oggolaansho la'aan lagu qaato.
- Marka go'aan saameynaya hantida dadka kale la gaarayo, si cad u sharax doorashooyinka iyo sida magdhowga loo bixinayo.
- Oggolaanshaha si toos ah ama wakiillo lagu kalsoon yahay uga xaqiiji; ha u qaadan in la oggolaaday ilaa la xaqiijiyo.
- Dhexdhexaadinta iyo hoggaaminta runta ku hadal, xataa marka dadku doorbidayaan natiijo kale.
Xadiiskani wuxuu si toos ah ugu xigaa warbixinta ku saabsan Hawazin, wuxuuna gacan ka geystaa in xaaladda maxaabiistooda la fahmo.
Sahih al-Bukhari · #3133 (Sahih)Warbixintan kale ee ku dhow waxay ka timid isla xaaladda, waxayna faahfaahin dheeraad ah ka bixinaysaa dhacdooyinkii la xiriiray Hawazin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.