Khumska iyo Jidka Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3133

Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Khumska iyo Jidka Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Zahdam

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Abdullah ibn Abd al‑Wahhabwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ
  2. 2Hammadحَمَّادٌ
  3. 3Ayyubأَيُّوبُ
  4. 4Abu Qilabaأَبِي قِلاَبَةَ
  5. 5Al‑Qasim ibn Asim al‑Kulaybiالْقَاسِمُ بْنُ عَاصِمٍ الْكُلَيْبِيُّ
  6. 6Zahdamزَهْدَمٍ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، قَالَ وَحَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ عَاصِمٍ الْكُلَيْبِيُّ ـ وَأَنَا لِحَدِيثِ الْقَاسِمِ، أَحْفَظُ ـ عَنْ زَهْدَمٍ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى، فَأُتِيَ ذَكَرَ دَجَاجَةً وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ كَأَنَّهُ مِنَ الْمَوَالِي، فَدَعَاهُ لِلطَّعَامِ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا، فَقَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ لاَ آكُلُ‏.‏ فَقَالَ هَلُمَّ فَلأُحَدِّثْكُمْ عَنْ ذَاكَ، إِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي نَفَرٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ ‏"‏ وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ‏"‏‏.‏ وَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ، فَسَأَلَ عَنَّا فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ النَّفَرُ الأَشْعَرِيُّونَ ‏"‏‏.‏ فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قُلْنَا مَا صَنَعْنَا لاَ يُبَارَكُ لَنَا، فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا إِنَّا سَأَلْنَاكَ أَنْ تَحْمِلَنَا، فَحَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا أَفَنَسِيتَ قَالَ ‏"‏ لَسْتُ أَنَا حَمَلْتُكُمْ، وَلَكِنَّ اللَّهَ حَمَلَكُمْ، وَإِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Zahdam wuxuu yiri: Waxaan joognay guriga Abuu Muusa, waxaana loo keenay cunto ay ku jirto digaag la kariyey. Waxaa halkaas joogay nin ka tirsan qabiilka Bani Taym Allaah oo midabkiisu casaa, una ekaa sidii maxaabiistii Roomaanka. Abuu Muusa wuxuu ku casuumay inuu cuntada la cuno, balse wuu diiday isagoo leh,

"Waxaan arkay digaagga oo cunaya waxyaabo wasakh ah, markaas baan ka karaahsaday, waxaanan ku dhaartay inaanan digaag cuni doonin." Abuu Muusa wuxuu yiri, "Kaaley, arrintan baan kaaga sheekaynayaa. Waxaan u imid Nabiga ﷺ anigoo la socda koox reer Ashcariyiin ah si aan uga codsanno gaadiid. Wuxuu yiri, 'Wallahi idinma siinayo gaadiid, mana haysto wax aan idinku qaado.' Markaas baa Rasuulka Allaah ﷺ loo keenay geel ganimo ah, wuxuuna na weydiiyey isagoo leh, 'Xagee bay jiraan kooxdii reer Ashcariyiinta?' Wuxuu amray in naloo shan geel oo buuraha cad yihiin. Markaan baxnay, waxaan nidhi, 'Maxaan samaynay? Laguma barakeynayo waxaan qaadanay.' Sidaas darteed waan u noqonnay Nabiga ﷺ waxaanan nidhi, 'Waxaan kaa codsannay gaadiid, adiguna waad dhaaratay inaadan na siinayn, ma illowday dhaartaadii?' Wuxuu yiri, 'Anigu idinma siin gaadiidka, ee Allaah baa idin siiyey. Wallahi, haddii Alle idmo, haddaan dhaarto dabadeedna aan arko wax ka khayr badan dhaartaas, waxaan samaynayaa waxa ka khayr badan, waanan bixinayaa kafaarada dhaartaas.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Qof dhaarta dabadeedna arka wax ka wanaagsan, ha sameeyo waxa ka wanaagsan oo ha gudo kafaarada dhaarta.

Erayada adag oo la sharxay
kafaarada dhaarta

Camal waajib ah oo lagu gudayo wixii ka dhashay dhaar la jebiyey.

shan awr

Awrtii uu Nebigu ﷺ Ashcariyiinta ugu deeqay inay gaadiid ahaan u isticmaalaan.

qaniimo

Hanti lagu helo duullaan ciidan oo loo qaybiyo si waafaqsan xeerarka Islaamka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in aanay dhaartu qofka ka hor istaagi karin inuu doorto waxa ka wanaagsan ama ka caddaalad badan; markaas waa la jebinayaa dhaarta, waxaana la bixinayaa kafaarada waajibka ah. Afarta madhab ee Sunniga ahi waxay kafaarada dhaarta la jebiyo uga faalloodaan iyagoo ka duulaya Qur’aanka iyo Sunnada, inkastoo ay ku kala duwan yihiin faahfaahinta xukunka. Hadalka Nebiga ﷺ wuxuu kaloo muujinayaa in bixinta hantidu ugu dambayn ku jirto qadarka Alle.

Casharrada maanta
  1. Dhaarta ilaali inta ay wanaag ku dhisan tahay, balse ha ka hormarin doorasho ka wanaagsan oo ka caddaalad badan.
  2. Haddii aad dhaar u jebiso si aad waxa ka wanaagsan u samayso, sidoo kale bixi kafaarada waajibka ah.
  3. Ogow in gargaarka iyo agabku ugu dambayn Alle ka yimaadaan, xataa marka dadku sababta dhow yihiin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.