Khumska iyo Jidka Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3136

Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Khumska iyo Jidka Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَلَغَنَا مَخْرَجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ بِالْيَمَنِ فَخَرَجْنَا مُهَاجِرِينَ إِلَيْهِ، أَنَا وَأَخَوَانِ لِي، أَنَا أَصْغَرُهُمْ، أَحَدُهُمَا أَبُو بُرْدَةَ وَالآخَرُ أَبُو رُهْمٍ، إِمَّا قَالَ فِي بِضْعٍ، وَإِمَّا قَالَ فِي ثَلاَثَةٍ وَخَمْسِينَ أَوِ اثْنَيْنِ وَخَمْسِينَ رَجُلاً مِنْ قَوْمِي فَرَكِبْنَا سَفِينَةً، فَأَلْقَتْنَا سَفِينَتُنَا إِلَى النَّجَاشِيِّ بِالْحَبَشَةِ، وَوَافَقْنَا جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأَصْحَابَهُ عِنْدَهُ فَقَالَ جَعْفَرٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنَا هَا هُنَا، وَأَمَرَنَا بِالإِقَامَةِ فَأَقِيمُوا مَعَنَا‏.‏ فَأَقَمْنَا مَعَهُ، حَتَّى قَدِمْنَا جَمِيعًا، فَوَافَقْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حِينَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ، فَأَسْهَمَ لَنَا‏.‏ أَوْ قَالَ فَأَعْطَانَا مِنْهَا‏.‏ وَمَا قَسَمَ لأَحَدٍ غَابَ عَنْ فَتْحِ خَيْبَرَ مِنْهَا شَيْئًا، إِلاَّ لِمَنْ شَهِدَ مَعَهُ، إِلاَّ أَصْحَابَ سَفِينَتِنَا مَعَ جَعْفَرٍ وَأَصْحَابِهِ، قَسَمَ لَهُمْ مَعَهُمْ‏.‏

Tarjumaad

Abuu Muusa (Allaah ha ka raalli noqdee) wuxuu yiri: Waxaan helnay warka hijrada Nabiga ﷺ annagoo ku sugan Yaman, markaas waxaan u baxnay annagoo muhaajiriin ah xaggiisa. Waxaan ahayn aniga iyo labadayda walaal, anigu waan ugu yaraa; midkood wuxuu ahaa Abuu Burdah, kan kalena Abuu Ruhm. Waxaan ahayn in ka badan konton (ama saddex iyo konton ama laba iyo konton) nin oo qoomkayaga ah. Waxaan fuulnay markab oo nagu geeyey Al-Najaashi dhulka Xabashida, halkaasna waxaan kula kulannay Jacfar bin Abii Daalib iyo asxaabtiisa. Jacfar wuxuu nagu yiri: 'Rasuulka Allaah ﷺ ayaa halkan noo soo diray oo amaray inaan degno, idinkuna nala dega.' Waan la degnay ilaa aan dhammaanteen wada nimid oo aan la kulanay Nabiga ﷺ xilligii uu furanayay Khaybar. Wuxuu noo qoondeeyey saami kamid ah gananimada (ama wuxuu naga siiyey). Ma uusan siinin qofkii ka maqnaa furashada Khaybar waxba, marka laga reebo dadkii markabkayaga saarnaa ee la socday Jacfar iyo asxaabtiisa; iyaga wuu la qaybsaday.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabiga ﷺ wuxuu sidoo kale qoondeeyay qayb Khaybar ah muhaajiriintii ka yimid Xabashida.

Erayada adag oo la sharxay
hijro

Ka tegidda meel sababo la xiriira diinta, si loogu biiro bulshada Muslimiinta.

Khaybar

Gobo iyo deegaan ku yaal waqooyiga Madiina oo la qabsaday xilligii Nabiga ﷺ.

qaniimada dagaalka

Hanti lagu helo olole ciidan oo loo qaybiyo si waafaqsan xeerarka Islaamka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in ka qaybgalka duullaanku aanu mar walba ahayn sababta keliya ee qof qayb uga helo qaniimada. Nabiga ﷺ wuxuu sidoo kale qayb siiyay dadkii markabka la socday, oo ay ku jireen asxaabtii Jacfar, sababo la xiriira hijradoodii gaarka ahayd iyo xiriirka ay la lahaayeen bulshada Muslimiinta. Fuqahadu arrintan waxay kaga hadlaan xeerarka qaybinta qaniimada iyo awoodda hoggaamiyaha ee uu ugu maamuli karo si caddaalad ah.

Casharrada maanta
  1. Aqoonso dadaalka dadka wax u hura diintooda iyo bulshadooda, xataa marka ay kaalintoodu meel kale ka muuqato.
  2. Khayraadka la wadaago u qaybi xeerar cad oo caddaaladda tixgelinaya.
  3. Aqoonta xuquuqda iyo waajibaadka diinta ka raadi ilo lagu kalsoon yahay iyo culimo aqoon u leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.