Khumska iyo Jidka Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3137

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Khumska iyo Jidka Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Aliwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَلِيٌّ
  2. 2Sufyanسُفْيَانُ
  3. 3Muhammad ibn al‑Munkadirمُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ
  4. 4Jabirجَابِرًا
  5. 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، سَمِعَ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لَوْ قَدْ جَاءَنِي مَالُ الْبَحْرَيْنِ لَقَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ‏"‏‏.‏ فَلَمْ يَجِئْ حَتَّى قُبِضَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ أَمَرَ أَبُو بَكْرٍ مُنَادِيًا فَنَادَى مَنْ كَانَ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَيْنٌ أَوْ عِدَةٌ فَلْيَأْتِنَا‏.‏ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي كَذَا وَكَذَا‏.‏ فَحَثَا لِي ثَلاَثًا ـ وَجَعَلَ سُفْيَانُ يَحْثُو بِكَفَّيْهِ جَمِيعًا، ثُمَّ قَالَ لَنَا هَكَذَا قَالَ لَنَا ابْنُ الْمُنْكَدِرِ ـ وَقَالَ مَرَّةً فَأَتَيْتُ أَبَا بَكْرٍ فَسَأَلْتُ فَلَمْ يُعْطِنِي، ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَلَمْ يُعْطِنِي، ثُمَّ أَتَيْتُهُ الثَّالِثَةَ فَقُلْتُ سَأَلْتُكَ فَلَمْ تُعْطِنِي، ثُمَّ سَأَلْتُكَ فَلَمْ تُعْطِنِي، ثُمَّ سَأَلْتُكَ فَلَمْ تُعْطِنِي، فَإِمَّا أَنْ تُعْطِيَنِي، وَإِمَّا أَنْ تَبْخَلَ عَنِّي‏.‏ قَالَ قُلْتَ تَبْخَلُ عَلَىَّ مَا مَنَعْتُكَ مِنْ مَرَّةٍ إِلاَّ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُعْطِيَكَ‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ جَابِرٍ فَحَثَا لِي حَثْيَةً وَقَالَ عُدَّهَا‏.‏ فَوَجَدْتُهَا خَمْسَمِائَةٍ قَالَ فَخُذْ مِثْلَهَا مَرَّتَيْنِ‏.‏ وَقَالَ يَعْنِي ابْنَ الْمُنْكَدِرِ وَأَىُّ دَاءٍ أَدْوَأُ مِنَ الْبُخْلِ

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cali, waxaa nooga warramay Sufyaan, waxaa nooga warramay Maxamed bin Al-Munkadir, oo ka maqlay Jaabir — Allaha ka raalli ahaado — oo yiri: Rasuulkii Allah ﷺ wuxuu igu yiri, 'Haddii maal-kii Baxreyn uu ii yimaado, waxaan ku siin lahaa intaan, intaan iyo intaan.' Laakiin maalku ma uusan imaan ilaa Nabigu ﷺ uu geeriyooday. Markii maalkii Baxreyn yimid, Abuu Bakar wuxuu amray qof ku dhawaaqa inuu yiraahdo: 'Qof kasta oo Rasuulkii Allah ﷺ ku leeyahay deyn ama ballan, ha noo yimaado.' Markaas baan u imid oo ku iri: 'Rasuulkii Allah ﷺ wuxuu ii ballanqaaday intaan iyo intaan.' Kadibna wuxuu ii soo qaaday saddex jeer labadiisa gacmood — Sufyaanna wuxuu muujiyay isagoo labadiisa calaacalood wax ku soo qaadaya, kadibna wuxuu nagu yiri: 'Sidaan buu Ibnu Munkadir noogu muujiyay.' Mar kalena wuxuu yiri: Waxaan u imid Abuu Bakar waana weydiistay laakiin ma uusan isiinin, markale baan u imid mana uusan isiinin, markii saddexaad baan u imid oo ku iri: 'Waan ku weydiiyay mana aadan isiinin, mar kale waan ku weydiiyay mana aadan isiinin, markii saddexaadna waan ku weydiiyay mana aadan isiinin; ama waxaad isiineysaa, ama waxaad isu ogolaaneysaa in laguugu tilmaamo bakhaylnimo xaggayga.' Wuxuu yiri: 'Ma waxaad leedahay waan kugu bakhaylay? Dhab ahaantii, mar kasta oo aan codsigaaga diiday, waxaan damacsanaa inaan wax ku siiyo.' Sufyaan wuxuu yiri: Camr baa nooga warramay Maxamed bin Cali oo ka weriyay Jaabir: Wuxuu ii soo qaaday hal qaado wuxuuna yiri: 'Tiri.' Waxaan arkay inay tahay shan boqol. Wuxuu yiri: 'Qaado laba jibbaarkeed.' Ibnu Munkadirna wuxuu yiri: 'Oo maxaa cudur ka xanuun badan bakhaylnimada?'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Abuu Bakr wuxuu fuliyey ballankii Nebiga ﷺ uu u qaaday Jaabir.

Asalka iyo sababta

Hantida Baxrayn waxay timid kaddib geeridii Nebiga ﷺ. Abuu Bakr wuxuu ku dhawaaqay in dadka lahaa dayn lagu leeyahay ama ballan uu Nebigu ﷺ u qaaday ay is soo sheegaan.

Erayada adag oo la sharxay
Hantida Baxrayn

Wax-soo-saarka ama alaabta Baxrayn laga keenay ee soo gaadhay bulshada Muslimiinta.

Dayn lagu leeyahay

Lacag ama xuquuq qof weli xaq ugu leeyahay inuu helo.

Bakhaylnimo

In si aan xaq ahayn loo haysto hanti ay tahay in la bixiyo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in ballan xaq ah la oofiyo, hoggaamiyuhuna si taxaddar leh u maareeyo waajibaadka uu hoggaamiyihii ka horreeyey u galay magaca bulshada. Abuu Bakr wuxuu diyaarshay hanti lagu bixiyo sheegashooyinkaas. Werintu waxay ammaanaysaa deeqsinimada, waxayna ka digaysaa bakhaylnimada; kaligeedse ma dejinayso xeer guud oo dhigaya in ballan kasta khasnadda guud laga bixiyo iyada oo aan shuruud la hayn.

Casharrada maanta
  1. Qor ballamaha aad qaaddo, kuna dadaal inaad waqtigooda ku fuliso.
  2. Si taxaddar leh ula dhaqan sheegashada xaqa ah, si cadna u sharax haddii aan isla markiiba la bixin karin.
  3. Qofka xil la wareegaa waa inuu si caddaalad ah u baadhaa oo u guta waajibaadka weli taagan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.