Khumska iyo Jidka Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3143

Waxaa weriyey Hakim ibn Hizam. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Khumska iyo Jidka Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Hakim ibn Hizam

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ قَالَ لِي ‏ "‏ يَا حَكِيمُ، إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏"‏‏.‏ قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا‏.‏ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَدْعُو حَكِيمًا لِيُعْطِيَهُ الْعَطَاءَ، فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ، إِنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ الَّذِي قَسَمَ اللَّهُ لَهُ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ، فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ‏.‏ فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تُوُفِّيَ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Maxamed bin Yuusuf, waxaa nooga warramay Al-Awzaaciy, oo ka weriyey Az-Zuhriy, oo ka weriyey Saciid bin Al-Musayyib iyo Curwah bin Az-Zubayr, in Xakiim bin Xizaam — raḍiya Allāhu 'anhu — uu yiri:

"Waxaan wax weydiistay Rasuulka Allaah ﷺ wuuna i siiyey, markale ayaan weydiistay wuuna i siiyey, kadibna wuxuu igu yiri: 'Xakiimow, xoolahani waa cagaar iyo macaan; qofkii qaata isagoo naf furan oo aan bakhaylnimo ku jirin, barako ayaa looga dhigaa, laakiin qofkii qaata isagoo naf damacsan oo hunguri weyn leh, barako looma yeelo, wuxuuna noqdaa sida qof wax cunaya oo aan dhergeyn. Gacanta sare (tan wax bixisa) ayaana ka khayr badan gacanta hoose (tan wax qaadata).'" Xakiim wuxuu yiri: "Markaas ayaan iri: 'Rasuulka Allaah ﷺ, waxaan ku dhaartay Kan xaqa kugu soo diray, kaddib ma weydiisan doono cidna waxba ilaa aan ka tago adduunkan.'" Markaa Abuu Bakar ayaa u yeeray Xakiim si uu wax u siiyo, laakiin wuu diiday inuu wax ka qaato. Kadib Cumar ayaa isna u yeeray si uu wax u siiyo, wuuse diiday inuu qaato. Markaas Cumar wuxuu yiri: 'Muslimiinow, waxaan u bandhigayaa xaqqiisa uu Allaah uga qoondeeyey faygan (xoolaha dagaalka), laakiin wuu diidayaa inuu qaato.' Sidaas darteed, Xakiim kama uusan qaadan cidna waxba kaddib Nabiga ﷺ ilaa uu ka geeriyooday.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Qof hanti qaata isaga oo aan hunguri qabin, barako ayuu ka helaa, wax bixintana wuu bartaa.

Erayada adag oo la sharxay
cagaaran oo macaan

Tusaale lagu tilmaamayo hanti soo jiidasho leh, sida miro cusub.

naf deeqsi ah

Wax la qaato iyada oo aan hunguri jirin, laguna qanacsan yahay waxa la helay.

gacanta sare

Waa gacanta wax bixisa; gacanta hoose waa tan wax qaadata.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadii hore waxay sharxeen in hantida lafteeda aan la canaananayn: barakadu waxay ku xidhan tahay qanacsanaanta iyo in si wanaagsan loo isticmaalo. Erayadani waxay ammaanayaan deeqsinimada, waxayna ka digayaan hunguriga oo aan weligiis keenin dhereg waara. Ballanqaadkii gaarka ahaa ee Xakiim ee ahaa inuusan mar dambe wax weydiisan wuxuu muujinayaa isxakamayntiisa gaarka ah; taasi kama dhigayso xaaraan qaadashada qayb xaq ah ama gargaar loo baahan yahay.

Casharrada maanta
  1. Gargaar ama hanti ku qaado hunguri la'aan, kuna mahadnaq waxa aad hesho.
  2. Samee qorshe cad oo aad si joogto ah wax ugu siinayso dadka baahan.
  3. Ku tababar qanacsanaanta adigoo isweydiinaya ka hor intaadan wax iibsan in aad dhab ahaan ugu baahan tahay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.