Sahih al-Bukhari, xadiiska 3143
Waxaa weriyey Hakim ibn Hizam. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Hakim ibn Hizam
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ قَالَ لِي " يَا حَكِيمُ، إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ". قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا. فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَدْعُو حَكِيمًا لِيُعْطِيَهُ الْعَطَاءَ، فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ، إِنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ الَّذِي قَسَمَ اللَّهُ لَهُ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ، فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ. فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تُوُفِّيَ.
Waxaa nooga warramay Maxamed bin Yuusuf, waxaa nooga warramay Al-Awzaaciy, oo ka weriyey Az-Zuhriy, oo ka weriyey Saciid bin Al-Musayyib iyo Curwah bin Az-Zubayr, in Xakiim bin Xizaam — raḍiya Allāhu 'anhu — uu yiri:
"Waxaan wax weydiistay Rasuulka Allaah ﷺ wuuna i siiyey, markale ayaan weydiistay wuuna i siiyey, kadibna wuxuu igu yiri: 'Xakiimow, xoolahani waa cagaar iyo macaan; qofkii qaata isagoo naf furan oo aan bakhaylnimo ku jirin, barako ayaa looga dhigaa, laakiin qofkii qaata isagoo naf damacsan oo hunguri weyn leh, barako looma yeelo, wuxuuna noqdaa sida qof wax cunaya oo aan dhergeyn. Gacanta sare (tan wax bixisa) ayaana ka khayr badan gacanta hoose (tan wax qaadata).'" Xakiim wuxuu yiri: "Markaas ayaan iri: 'Rasuulka Allaah ﷺ, waxaan ku dhaartay Kan xaqa kugu soo diray, kaddib ma weydiisan doono cidna waxba ilaa aan ka tago adduunkan.'" Markaa Abuu Bakar ayaa u yeeray Xakiim si uu wax u siiyo, laakiin wuu diiday inuu wax ka qaato. Kadib Cumar ayaa isna u yeeray si uu wax u siiyo, wuuse diiday inuu qaato. Markaas Cumar wuxuu yiri: 'Muslimiinow, waxaan u bandhigayaa xaqqiisa uu Allaah uga qoondeeyey faygan (xoolaha dagaalka), laakiin wuu diidayaa inuu qaato.' Sidaas darteed, Xakiim kama uusan qaadan cidna waxba kaddib Nabiga ﷺ ilaa uu ka geeriyooday.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof hanti qaata isaga oo aan hunguri qabin, barako ayuu ka helaa, wax bixintana wuu bartaa.
Tusaale lagu tilmaamayo hanti soo jiidasho leh, sida miro cusub.
Wax la qaato iyada oo aan hunguri jirin, laguna qanacsan yahay waxa la helay.
Waa gacanta wax bixisa; gacanta hoose waa tan wax qaadata.
Culimadii hore waxay sharxeen in hantida lafteeda aan la canaananayn: barakadu waxay ku xidhan tahay qanacsanaanta iyo in si wanaagsan loo isticmaalo. Erayadani waxay ammaanayaan deeqsinimada, waxayna ka digayaan hunguriga oo aan weligiis keenin dhereg waara. Ballanqaadkii gaarka ahaa ee Xakiim ee ahaa inuusan mar dambe wax weydiisan wuxuu muujinayaa isxakamayntiisa gaarka ah; taasi kama dhigayso xaaraan qaadashada qayb xaq ah ama gargaar loo baahan yahay.
- Gargaar ama hanti ku qaado hunguri la'aan, kuna mahadnaq waxa aad hesho.
- Samee qorshe cad oo aad si joogto ah wax ugu siinayso dadka baahan.
- Ku tababar qanacsanaanta adigoo isweydiinaya ka hor intaadan wax iibsan in aad dhab ahaan ugu baahan tahay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.