Sahih al-Bukhari, xadiiska 3156
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ عَمْرًا، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ وَعَمْرِو بْنِ أَوْسٍ، فَحَدَّثَهُمَا بَجَالَةُ، سَنَةَ سَبْعِينَ ـ عَامَ حَجَّ مُصْعَبُ بْنُ الزُّبَيْرِ بِأَهْلِ الْبَصْرَةِ ـ عِنْدَ دَرَجِ زَمْزَمَ قَالَ كُنْتُ كَاتِبًا لِجَزْءِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَمِّ الأَحْنَفِ، فَأَتَانَا كِتَابُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِسَنَةٍ فَرِّقُوا بَيْنَ كُلِّ ذِي مَحْرَمٍ مِنَ الْمَجُوسِ. وَلَمْ يَكُنْ عُمَرُ أَخَذَ الْجِزْيَةَ مِنَ الْمَجُوسِ. حَتَّى شَهِدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَذَهَا مِنْ مَجُوسِ هَجَرٍ.
Waxaa nooga warramay Cali binu Cabdillaah, waxaa nooga warramay Sufyaan, wuxuu yiri: Waxaan ka maqlay Camar, wuxuu yiri: Anigu waxaan la fadhiyey Jaabir binu Sayd iyo Camar binu Aws, markaasaa Bajaalah uga warramay iyaga sanadkii toddobaatan — xilligii Muscab binu Subayr uu hoggaaminayey dadka reer Basra ee Xajka — agtaalla derajada Zamzam. Wuxuu yiri:
"Anigu waxaan ahaa karraanigii Juz binu Mucaawiyah, adeerka Axnaf. Waxaa noo yimid warqad ka timid Cumar binu Khaddaab hal sano ka hor dhimashadiisii oo leh: 'Kala geeya dhammaan kuwa qaraabada dhow ee Majuusiga ah ee isguursaday.' Cumarna ma qaadan jizyada Majuusiga ilaa Cabdiraxmaan binu Cowf ka markhaati kacay in Rasuulullaah ﷺ uu ka qaatay Majuusiga Hajar."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu aqbalay jizyada laga qaado Majuusiyiinta, isagoo ku salaynaya tusaale Nabiga ﷺ.
Canshuur lagu waajibin jiray, shuruudo gaar ahna ku xidhnaayeen, dadka aan Muslimka ahayn ee ku hoos noolaa nidaamka dawladnimo ee Islaamka ee qadiimiga ah.
Raacayaasha diinta Zoroastrian-ka; halkan waxaa loogu jeedaa bulsho ku noolayd Hajar.
Qaraabo dhow oo guurku ka mamnuuc yahay sida xeerarka Islaamku dhigayaan.
Culimada hore waxay werintan ka fahmeen in jizyada aan lagu koobin Yuhuudda iyo Masiixiyiinta oo keliya: ficilkii Nabiga ﷺ ee Majuusiyiinta Hajar ayaa taas daliil u ah. Cumar wuxuu ku dhaqmay markhaatifur lagu kalsoonaan karo oo ku saabsan dhaqankaas Nabiga. Waraaqda ka hadlaysa guurka qaraabada dhow waxay sidoo kale muujinaysaa in dawladda Islaamku aanay guurradaas Majuusiyiinta u aqoonsan kuwo ansax ah. Mad-habyada fiqhigu waxay si faahfaahsan uga hadlaan baaxadda saxda ah iyo shuruudaha jizyada; werintani keligeed ma sharraxayso dhammaan xeerarka.
- Go'aannada maamulka ku salee aqoon lagu kalsoonaan karo oo ku saabsan dhaqanka Nabiga ﷺ, markhaatifurkana si taxaddar leh u hubi.
- Kala saar xeer diini ah oo guud iyo duruufaha iyo shuruudaha gaarka ah ee ay fuqahadu ka hadlaan.
- Su'aalaha sharciga ah ee ku saabsan jizyada ama ansaxnimada guurka u daa culimo aqoon u leh; ha ku dhaqaaqin tallaabo cidna kuu fasixin.
Werintani waxay ka warramaysaa isla dhacdada ku saabsan waraaqdii Cumar, Majuusiyiinta iyo markhaatifurka jizyada.
Sahih al-Bukhari · #3158 (Sahih)Werintani waxay ku jirtaa isla taxanaha, waxayna bixinaysaa xog la xidhiidha heshiisyada iyo maamulka bulshada Muslimiinta ee bilowgii Islaamka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.