Jizyada iyo Heshiisyada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3185

Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Jizyada iyo Heshiisyada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَاجِدٌ وَحَوْلَهُ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ إِذْ جَاءَ عُقْبَةُ بْنُ أَبِي مُعَيْطٍ بِسَلَى جَزُورٍ، فَقَذَفَهُ عَلَى ظَهْرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَرْفَعْ رَأْسَهُ حَتَّى جَاءَتْ فَاطِمَةُ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ فَأَخَذَتْ مِنْ ظَهْرِهِ، وَدَعَتْ عَلَى مَنْ صَنَعَ ذَلِكَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ اللَّهُمَّ عَلَيْكَ الْمَلأَ مِنْ قُرَيْشٍ، اللَّهُمَّ عَلَيْكَ أَبَا جَهْلِ بْنَ هِشَامٍ، وَعُتْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ، وَشَيْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ، وَعُقْبَةَ بْنَ أَبِي مُعَيْطٍ، وَأُمَيَّةَ بْنَ خَلَفٍ ـ أَوْ أُبَىَّ بْنَ خَلَفٍ ‏"‏‏.‏ فَلَقَدْ رَأَيْتُهُمْ قُتِلُوا يَوْمَ بَدْرٍ، فَأُلْقُوا فِي بِئْرٍ، غَيْرَ أُمَيَّةَ أَوْ أُبَىٍّ، فَإِنَّهُ كَانَ رَجُلاً ضَخْمًا، فَلَمَّا جَرُّوهُ تَقَطَّعَتْ أَوْصَالُهُ قَبْلَ أَنْ يُلْقَى فِي الْبِئْرِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdaan bin Cusmaan, wuxuu yiri: Aabbahay baa ii warramay, oo ka weriyey Shucbah, oo ka weriyey Abuu Isxaaq, oo ka weriyey Camr bin Maymuun, oo ka weriyey Cabdullaahi — raḍiyallaahu canhu — wuxuu yiri: Rasuulka Allaah ﷺ oo sujuudsan oo ay dad reer Qureysh ah oo mushrikiin ah ku hareereysan yihiin, ayaa waxaa u yimid Cuqbah bin Abii Mucayd isagoo wada calooshi geel, wuxuuna ku tuuray dhabarka Nabiga ﷺ. Madaxiisa ma uusan kor u qaadin ilaa Faadumo — calayhas-salaamu — ay timi oo ay ka qaadday dhabarkiisa, waxayna habaartay kii falkaas sameeyey. Markaas Nabigu ﷺ wuxuu yiri:

"Allaahow, waxaad qabataa madaxda Qureysh. Allaahow, waxaad qabataa Abaa Jahal bin Hishaam, iyo Cutbah bin Rabii'ah, iyo Shaybah bin Rabii'ah, iyo Cuqbah bin Abii Mucayd, iyo Umayyah bin Khalaf — ama Ubayy bin Khalaf." Runtii waxaan arkay iyagoo lagu dilay maalintii Badar, laguna riday ceel, marka laga reebo Umayyah ama Ubayy, maxaa yeelay wuxuu ahaa nin buuran; markii la jiidayna, xubnihiisu way googo'een intaan ceelka lagu ridin ka hor.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu u adkaystay dulli, wuxuuna Allah ka baryay inuu xaqa ka abaalmariyo kuwii falka geystay.

Asalka iyo sababta

Riwaayaddu waxay ka warramaysaa weerar lagu qaaday Nabiga ﷺ intii uu sujuud ku jiray Maka: ‘Uqba ibn Abii Mucayt ayaa dhabarkiisa saaray gudaha xoolaha ee awr. Faaṭima way ka qaaday; markii dambe hoggaamiyayaashii la magacaabay waxaa lagu dilay dagaalkii Badar.

Erayada adag oo la sharxay
Sujuud

Qaabka salaadda ee qofku foodda dhulka saaro.

Gudaha awrka

Xubnaha caloosha ku jira ee awrka, kuwaas oo halkan loo adeegsaday in Nabiga ﷺ lagu jeesjeeso laguna carqaladeeyo.

Badar

Goobta dagaalkii caanka ahaa ee dhexmaray Muslimiinta iyo cadowgii Maka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay warkan ka fahmeen in Nabiga ﷺ uu si samir leh ugu adkaystay aflagaaddo daran intii uu salaadda ku jiray, oo aanu salaadda u joojin inuu naftiisa difaaco. Ducadiisa uu ku dalbanayo in kuwii falka geystay la ciqaabo waxay muujinaysaa in la bannaan yahay in Allah laga baryo inuu daalimiinta xaqa ka qaado; tani ma aha oggolaansho guud oo aargoosi ah. Riwaayaddu waxay sidoo kale xusuusinaysaa caddaaladda Allah iyo cawaaqibka cadaawadda. Kaligeed ma dejinayso xeer sharci oo guud oo ku saabsan joojinta salaadda.

Casharrada maanta
  1. Isdeji oo ku adkayso marka qof ku caayo, una raadso hab caddaalad ah oo xaaladda wax looga qabto.
  2. Allah ka bari xaq iyo ilaalin, balse ha ku aargudan gacantaada hana ku xadgudbin xuduudaha.
  3. Wax ka qabo marka qof la dhibaateeyo: Faaṭima waxay Nabiga ﷺ ka qaadday wixii lagu caayay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.