Sahih al-Bukhari, xadiiska 319
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ، فَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ، وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ، فَقَدِمْنَا مَكَّةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَحْرَمَ بِعُمْرَةٍ وَلَمْ يُهْدِ فَلْيُحْلِلْ، وَمَنْ أَحْرَمَ بِعُمْرَةٍ وَأَهْدَى فَلاَ يَحِلُّ حَتَّى يَحِلَّ بِنَحْرِ هَدْيِهِ، وَمَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ فَلْيُتِمَّ حَجَّهُ ". قَالَتْ فَحِضْتُ فَلَمْ أَزَلْ حَائِضًا حَتَّى كَانَ يَوْمُ عَرَفَةَ، وَلَمْ أُهْلِلْ إِلاَّ بِعُمْرَةٍ، فَأَمَرَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ أَنْقُضَ رَأْسِي وَأَمْتَشِطَ، وَأُهِلَّ بِحَجٍّ، وَأَتْرُكَ الْعُمْرَةَ، فَفَعَلْتُ ذَلِكَ حَتَّى قَضَيْتُ حَجِّي، فَبَعَثَ مَعِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ، وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَمِرَ مَكَانَ عُمْرَتِي مِنَ التَّنْعِيمِ.
Urwa wuxuu ka wariyey: Caasha waxay tiri,
"Waxaan la baxnay Nebiga ﷺ Xajkiisii ugu dambeeyey. Qaar naga mid ah waxay xidheen Cumro, qaarna Xaj. Markaan Makkah nimid, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Qofkii Cumro u xirtay oo aan wadin Xoolaha qurbada (Hadi), ha ka baxo ixraamka. Qofkii Cumro u xirtay oo wata Xoolaha qurbada, yaanu ka bixin ixraamka ilaa uu ka gowraco xoolihiisa. Qofkii Xaj u xirtayna, ha dhammaystiro Xajkiisa.'" Caasha waxay sii raacisay, "Waxaa i qabtay caadada (xaydka) waxaanan ahaa mid xayd qabta ilaa maalintii Carafa, anigoo Cumro kaliya u xirtay. Nebigu ﷺ wuxuu igu amray inaan furo timahayga oo shanleysto, una xirto Xaj, kana tago Cumrada. Waan sameeyay arrintaas ilaa aan ka dhammaystay Xajkaygii. Kadib, Nebigu ﷺ wuxuu ii soo diray Cabdiraxmaan bin Abii Bakar, wuxuuna igu amray inaan Cumro kasoo guto Tan'iim, taas oo beddel u ah Cumradii iga dhaaftay."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caa’isha waxaa caadadu ku bilaabatay iyadoo cumro gudanaysa, dabadeedna waxay dhammaysatay xajka.
Dhacdadu waxay ka dhacday Xajkii Sagootinta, sida ay Caa’isha lafteedu ku sheegtay werinta.
Xaaladda cibaadada ee qofku ku dhaqmayo xeerarka xajka ama cumrada.
Xoolo allabari ah oo loo geeyo Xaramka xajka awgiis.
Meel ka baxsan Xaramka Makka, halkaas oo Caa’isha mar kale ixraam ugu gashay cumro.
Culimada waxay arrintan ka soo qaataan in caadadu aanay haweeneyda ka hor istaagin inay ixraam gasho ama gudato cibaadooyinka xajka, balse ay dawaafka samayso marka ay daahir noqoto. Caa’isha waxay bilowday cumro iyada oo aan wadan hadyi, waxaana lagu amray inay u beddesho xaj; culimadu waxay tan uga hadlaan sidii xaalad gaar ah oo ka dhacday xajkii sannadkaas. Afarta madhhab waxay isku raacsan yihiin in haweeney caado qabta ay dhammayn karto xajka, hase yeeshee faahfaahinta ku saabsan isku-darka ama gudashada dambe ee cumrada way ku kala duwanaan kartaa xaaladba xaaladda kale. Cumradii ay Caa’isha ka soo gashay At-Tan’iim waxay u ahayd beddelkii cumradii aanay si gooni ah u dhammaysan karin.
- Qofka caadadu ku bilaabato inta ay xajka gudanayso waxay sii haysan kartaa ixraamka, waxayna gudan kartaa cibaadooyinka kale ee ku habboon; talo weydii qof aqoon leh marka dawaafku soo gaaro.
- Isbeddelka niyadda xajka ha ku hago caalim lagu kalsoon yahay, maaddaama xeerarku ku xiran yihiin arrimo ay ka mid yihiin nooca xajka la doortay iyo hadyiga la wato.
- Ka qaybgalka cibaadooyinka diimeed wuxuu u baahan yahay in si taxaddar leh loo tixgeliyo xaaladaha jidheed iyo xeerarka la xidhiidha.
Werintani sidoo kale waxay ka warramaysaa caadadii Caa’isha ku dhacday xajka iyo tilmaamihii ay ka heshay Nabiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #295 (Sahih)Werintaas Caa’isha waxay kaga warramaysaa shanlaynta timihii Nabiga ﷺ; tani waxay gacan ka geysanaysaa fahamka tilmaanta qoraalka aasaasiga ah ee ku saabsan furfuridda iyo shanlaynta timaha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.