Anbiyada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3342

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Anbiyada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Anas ibn Malik

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

قَالَ عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ أَنَسٌ كَانَ أَبُو ذَرٍّ ـ رضى الله عنه ـ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ فُرِجَ سَقْفُ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ، فَنَزَلَ جِبْرِيلُ، فَفَرَجَ صَدْرِي، ثُمَّ غَسَلَهُ بِمَاءِ زَمْزَمَ، ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَأَفْرَغَهَا فِي صَدْرِي، ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي، فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ، فَلَمَّا جَاءَ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا، قَالَ جِبْرِيلُ لِخَازِنِ السَّمَاءِ افْتَحْ‏.‏ قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ‏.‏ قَالَ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ مَعِيَ مُحَمَّدٌ‏.‏ قَالَ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ، فَافْتَحْ‏.‏ فَلَمَّا عَلَوْنَا السَّمَاءَ إِذَا رَجُلٌ عَنْ يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ، وَعَنْ يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ، فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ، وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ‏.‏ قُلْتُ مَنْ هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا آدَمُ، وَهَذِهِ الأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ، وَعَنْ شِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ، فَأَهْلُ الْيَمِينِ مِنْهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ، وَالأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ، فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ، وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى، ثُمَّ عَرَجَ بِي جِبْرِيلُ، حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ، فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ‏.‏ فَقَالَ لَهُ خَازِنُهَا مِثْلَ مَا قَالَ الأَوَّلُ، فَفَتَحَ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَوَاتِ إِدْرِيسَ وَمُوسَى وَعِيسَى وَإِبْرَاهِيمَ، وَلَمْ يُثْبِتْ لِي كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ، غَيْرَ أَنَّهُ قَدْ ذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ آدَمَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا، وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّادِسَةِ‏.‏ وَقَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ بِإِدْرِيسَ‏.‏ قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ‏.‏ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِدْرِيسُ، ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ‏.‏ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى‏.‏ ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى، فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ‏.‏ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ عِيسَى‏.‏ ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ، فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ‏.‏ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ‏.‏ قَالَ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولاَنِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ثُمَّ عُرِجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوًى أَسْمَعُ صَرِيفَ الأَقْلاَمِ ‏"‏‏.‏ قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ خَمْسِينَ صَلاَةً، فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى أَمُرَّ بِمُوسَى، فَقَالَ مُوسَى مَا الَّذِي فُرِضَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسِينَ صَلاَةً‏.‏ قَالَ فَرَاجِعْ رَبَّكَ، فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ‏.‏ فَرَجَعْتُ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَوَضَعَ شَطْرَهَا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى، فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ، فَذَكَرَ مِثْلَهُ، فَوَضَعَ شَطْرَهَا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ، فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ، فَرَجَعْتُ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ، وَهْىَ خَمْسُونَ، لاَ يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ‏.‏ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى، فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ‏.‏ فَقُلْتُ قَدِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي، ثُمَّ انْطَلَقَ، حَتَّى أَتَى السِّدْرَةَ الْمُنْتَهَى، فَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لاَ أَدْرِي مَا هِيَ، ثُمَّ أُدْخِلْتُ ‏{‏الْجَنَّةَ‏}‏ فَإِذَا فِيهَا جَنَابِذُ اللُّؤْلُؤِ وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Wuxuu yiri Cabdaan: Waxaa noo warramay Cabdullaahi, waxaa noo warramay Yuunus, oo ka weriyey Az-Zuhri. Sidoo kale waxaa noo warramay Axmed bin Saalix, waxaa noo warramay Canbasah, waxaa noo warramay Yuunus, oo ka weriyey Ibn Shihaab. Wuxuu yiri Anas: Abuu Dhar (ra) wuxuu sheegi jiray in Rasuulullah ﷺ uu yiri:

"Anigoo Makka jooga ayaa saqafka gurigeyga la furay, markaasaa Jibriil soo degay. Wuxuu furay laabteyda, wuxuuna ku dhaqay biyaha Zamzam. Kadib wuxuu keenay saxan dahab ah oo ka buuxa xikmad iyo iimaan, wuxuuna ku shubay laabteyda, kadibna wuu xiray. Gacanta ayuu i qabtay oo samada ayuu ila koray. Markaan gaarnay samada ugu hooseysa, Jibriil wuxuu ku yiri waardiyaha samada: 'Fur.' Waardiyuhu wuxuu yiri: 'Kumaad tahay?' Jibriil wuxuu yiri: 'Waa Jibriil.' Wuxuu yiri: 'Ma jiraa qof kula socda?' Wuxuu yiri: 'Waxaa ila socda Muxammad ﷺ.' Wuxuu yiri: 'Ma loo soo diray?' Jibriil wuxuu yiri: 'Haa.' Markaasaa albaabka la furay. Markaan samada fuulnay, waxaan aragnay nin midigtiisa iyo bidixdiisa ay dad badan joogaan. Markuu midigta eego wuu qoslaa, markuu bidixda eegana wuu ooyaa. Wuxuu yiri: 'Soo dhowow, Nabi saalix ah iyo wiil saalix ah.' Waxaan iri: 'Kanu waa kuma, Jibriilow?' Wuxuu yiri: 'Kani waa Aadam, dadkan midigtiisa iyo bidixdiisa joogana waa nafaha carruurtiisa. Kuwa midigta jooga waa reer Janno, kuwa bidixda joogana waa reer Naar. Sidaas darteed markuu midigta eego wuu qoslaa, markuu bidixda eegana wuu ooyaa.' Kadib Jibriil wuu ila koray ilaa aan gaarnay samada labaad, wuxuuna waardiyaha ku yiri: 'Fur.' Waardiyuhu wuxuu ku yiri sidii kii hore oo kale, wuuna furay." Anas wuxuu yiri: Abuu Dhar wuxuu sheegay in Rasuulullah ﷺ uu samada kula kulmay Idriis, Muuse, Ciise, iyo Ibraahiim, laakiin ma uusan cayimin meelahooda, marka laga reebo inuu sheegay inuu Aadam kula kulmay samada koowaad iyo Ibraahiim samada lixaad. Anas wuxuu yiri: "Markii Jibriil iyo Nabigu ﷺ ay ag mareen Idriis, wuxuu yiri: 'Soo dhowow, Nabi saalix ah iyo walaal saalix ah.' Waxaan iri: 'Kanu waa kuma?' Jibriil wuxuu yiri: 'Kani waa Idriis.'" Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Kadib waxaan ag maray Muuse oo yiri: 'Soo dhowow, Nabi saalix ah iyo walaal saalix ah.' Waxaan iri: 'Kanu waa kuma?' Jibriil wuxuu yiri: 'Kani waa Muuse.' Kadib waxaan ag maray Ciise oo yiri: 'Soo dhowow, Nabi saalix ah iyo walaal saalix ah.' Waxaan iri: 'Kanu waa kuma?' Wuxuu yiri: 'Kani waa Ciise.' Kadib waxaan ag maray Nabi Ibraahiim oo yiri: 'Soo dhowow, Nabi saalix ah iyo wiil saalix ah.' Waxaan iri: 'Kanu waa kuma?' Jibriil wuxuu yiri: 'Kani waa Ibraahiim.'" Waxaa kaloo la wariyey in Ibn Cabbaas iyo Abuu Xabbah Al-Ansaari ay yiraahdeen: Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Kadib waa la i kor geeyey ilaa aan gaaray heer aan maqlay sanqarta qalmaanta." Ibn Xazm iyo Anas bin Maalik (ra) waxay sheegeen in Nabigu ﷺ yiri: "Allah wuxuu igu waajibiyey konton salaadood. Markaan amarkaas soo qaaday oo aan ag maray Muuse, wuxuu i weydiiyey: 'Maxaa lagu waajibiyey ummaddaada?' Waxaan iri: 'Waxaa lagu waajibiyey konton salaadood.' Wuxuu yiri: 'Ku noqo Rabbigaa, maxaa yeelay ummaddaadu ma xamili karto taas.' Markaasaan ku noqday Rabbigey oo aan weydiistay dhimis, wuuna kala bar ka dhigay. Markaan ku noqday Muuse, wuxuu yiri: 'Ku noqo Rabbigaa,' wuxuuna yiri sidii oo kale, markaasaa mar kale kala bar laga dhimay. Markaan ku noqday Muuse oo aan u warramay, wuxuu yiri: 'Ku noqo Rabbigaa, maxaa yeelay ummaddaadu ma xamili karto taas.' Mar kale ayaan ku noqday Rabbigey, Wuxuuna yiri: 'Waa shan, laakiin waa konton; hadalkayguna isma beddelo.' Markaan ku noqday Muuse, wuxuu ii sheegay inaan ku noqdo Rabbigey. Laakiin waxaan iri: 'Waan ka xishooday Rabbigey.' Kadib wuu sii socday ilaa aan gaarnay Sidrat-ul-Muntaha, oo ay daboolaysay midabyo aanan garanayn waxay yihiin. Kadib waxaa la i geliyey Jannada, halkaas oo aan ku arkay teendhooyin luul ka samaysan, caradeeduna ay tahay musk."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Shanta salaadood ee maalinlaha ah waxay ajar ahaan u dhigantaa konton.

Erayada adag oo la sharxay
Isra iyo Mi‘raaj

Safarkii habeenkii ee Nabiga ﷺ iyo kor u qaadistiisii samooyinka.

Sidrat al-Muntaha

Geedka sidrta ah ee ku yaal xadka ugu dambeeya, kaas oo la gaadhay intii lagu jiray safarkii samada.

Zamzam

Biyaha caanka ah ee ceelka ku yaal agagaarka Kacbada ee Maka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay halkan ka fahmeen in shanta salaadood ee maalinlaha ahi leeyihiin maqaam gaar ah: tiradoodu waa shan, hase yeeshee ajarkoodu wuxuu la mid yahay konton. In tirada la dhimay waxay muujinaysaa naxariista Alle iyo qiimaha joogtada ah ee salaaddu leedahay. Kulanka lala yeeshay nebiyadii hore wuxuu adkaynayaa isku xidhnaanta farriintooda; meelaha saxda ah ee ay samooyinka kaga sugnaayeen dhammaantood werintan laguma qeexin.

Casharrada maanta
  1. Ilaali shanta salaadood ee maalinlaha ah, maalintaadana u qorshee si aad waqtigooda ugu tukato.
  2. Salaad kasta ku xusuuso ajarka weyn ee Alle ku xidhay.
  3. Alle weydiiso adkaysi, kana mahadnaq naxariistiisa.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.