Sahih al-Bukhari, xadiiska 3446
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Salih ibn Ha
- 1Muhammad ibn Muqatilwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ
- 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
- 3Salih ibn Haصَالِحُ بْنُ حَىٍّ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا صَالِحُ بْنُ حَىٍّ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ قَالَ لِلشَّعْبِيِّ. فَقَالَ الشَّعْبِيُّ أَخْبَرَنِي أَبُو بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَدَّبَ الرَّجُلُ أَمَتَهُ فَأَحْسَنَ تَأْدِيبَهَا، وَعَلَّمَهَا فَأَحْسَنَ تَعْلِيمَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا فَتَزَوَّجَهَا، كَانَ لَهُ أَجْرَانِ، وَإِذَا آمَنَ بِعِيسَى ثُمَّ آمَنَ بِي، فَلَهُ أَجْرَانِ، وَالْعَبْدُ إِذَا اتَّقَى رَبَّهُ وَأَطَاعَ مَوَالِيَهُ، فَلَهُ أَجْرَانِ ".
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Muqaatil, waxaa noo sheegay Cabdullaahi, waxaa noo sheegay Saalix bin Xayyi, in nin reer Khuraasaan ah uu ku yiri Ash-Shacbi. Markaasuu Ash-Shacbi yiri: Waxaa ii sheegay Abuu Burdah oo ka weriyey Abuu Muusa Al-Ashcari - raalli ha ka ahaado Allaah - wuxuu yiri: Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri:
"Haddii qofku edbiyo addoomadiisa dumarka ah oo uu si fiican u edbiyo, barana siiyo oo si fiican u baro, kadibna xoreeyo oo guursado, wuxuu leeyahay laba ajar. Oo haddii qof rumeeysado Ciise kadibna i rumeeyo aniga, wuxuu leeyahay laba ajar. Oo addoonka haddii uu ka cabsado Rabbigiis oo adeeco sayidyadiisa, wuxuu leeyahay laba ajar."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Tarbiya wanaagsan, iimaan iyo gudashada waajibaadku waxay keeni karaan ajar labanlaab ah.
Haweeney taariikh ahaan lagu hayay addoonsi; xadiisku wuxuu xusayaa in la baro, la xoreeyo, dabadeedna la guursado.
In qof laga xoreeyo addoonsiga oo xorriyaddiisa dib loogu soo celiyo.
Ajar labanlaab ah oo Alle laga helo marka iimaanka lala daro gudashada taxaddarka leh ee waajibaadka.
Culimadu waxay ka fahmeen in qofkii raacay waxyigii hore, dabadeedna aqbalay farriintii Nabiga ﷺ, uu ajar ka helayo labada tallaabo ee iimaanka. Riwayaddu sidoo kale waxay adkaynaysaa muhiimadda waxbaridda wanaagsan iyo la dhaqanka suuban, iyo in xoraynta haweeneyda dabadeedna guursashadeedu yihiin camallo wanaagsan oo mid kasta gooni looga ajar helo. Xusitaanka addoonaddu wuxuu tilmaamayaa xaalad sharci oo taariikhi ah; mana aha dhiirrigelin guud oo addoonsi. Madhhabyadu fiqhigooda ayay kaga hadlaan shuruudaha sharci ee xoraynta iyo guurka, halka riwayaddani ay inta badan muujinayso fadliga caddaaladda iyo gudashada waajibaadka.
- Dadka masuuliyaddaadu saaran tahay si taxaddar leh wax u bar, kuna dhaqan karaamo.
- Markaad xaqa garato, si daacad ah u raac, hana u oggolaan iimaankii hore inuu kaa hor istaago.
- Si lagu kalsoonaan karo u gud waajibaadkaaga Alle iyo dadka kale, xitaa marka aad leedahay masuuliyado badan.
Riwayaddani sidoo kale waxay xustaa saddex kooxood oo ajar labanlaab ah helaya, oo ay ku jirto qof ka mid ah Ehelu Kitaabka oo rumaystay nebigiisa, dabadeedna aqbalay Nabiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #3445 (Sahih)Xadiiskan oo ku jira isla qaybta Kitaabka Nebiyada wuxuu ka hadlayaa Ciise ﷺ, wuxuuna caddaynayaa macnaha guud ee aayadaha ku saabsan rumaynta Ciise iyo Nabiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.