Sahih al-Bukhari, xadiiska 3475
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Aisha
- 1Qutayba ibn Sa'idwuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Laythلَيْثٌ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Urwaعُرْوَةَ
- 5Aishaعَائِشَةَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها أَنَّ قُرَيْشًا، أَهَمَّهُمْ شَأْنُ الْمَرْأَةِ الْمَخْزُومِيَّةِ الَّتِي سَرَقَتْ، فَقَالَ وَمَنْ يُكَلِّمُ فِيهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا وَمَنْ يَجْتَرِئُ عَلَيْهِ إِلاَّ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، حِبُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَكَلَّمَهُ أُسَامَةُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَتَشْفَعُ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ ". ثُمَّ قَامَ فَاخْتَطَبَ، ثُمَّ قَالَ " إِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ قَبْلَكُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ، وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الضَّعِيفُ أَقَامُوا عَلَيْهِ الْحَدَّ، وَايْمُ اللَّهِ، لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ ابْنَةَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَا ".
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Layth, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Caa’ishah — raḍiya Allāhu canhaa — in reer Quraysh ay aad uga walwaleen arrinta haweeneyda reer Makhzuum ee xadday. Waxay yidhaahdeen:
“Yaa Rasuulka Allaah ﷺ kala hadli kara arrinteeda?” Waxayna yidhaahdeen: “Yaa ku dhiirran kara inuu kala hadlo aan ka ahayn Usaamah bin Zayd, oo ah kan uu jecel yahay Rasuulka Allaah ﷺ?” Markaas buu Usaamah la hadlay, markaas buu Rasuulka Allaah ﷺ ku yidhi: “Ma adiguu ka shafeecooneysaa xad ka mid ah xuduudda Allaah?” Kadibna wuu istaagay oo khudbeeyey, wuxuuna yidhi: “Waxa halligay kuwii idinka horreeyey waxay ahayd markii qof sharaf leh oo iyaga ka mid ahi xado, way iska dhaafi jireen, markii qof tabar daran oo iyaga ka mid ahi xadana, way ku oogi jireen xadka. Wallaahi, haddii Faadumo bintu Muxammad ay xado, gacanteeda waan goyn lahaa.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caddaaladdu kuma xirna qofka abtirsiintiisa ama maqaamkiisa.
Quraysh waxay u doontay shafeeco haweeney ka tirsanayd qabiilka Makhzuum oo wax xadday. Usaama ibn Zayd ayaa arrintan kala hadlay Nabiga ﷺ.
Qof dartii codsi loo gudbiyo si arrintiisa loogu maareeyo si ka roon.
Cilmiga fiqiga Islaamka dhexdiisa: ciqaabo shareecadu u dejisay dembiyo gaar ah.
Qof bulshada dhexdeeda ku leh maqaam ama jago sare.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in caddaaladda aan si kala sooc ah loogu dhaqmi karin iyadoo lagu salaynayo abtirsiin, maal ama maqaam. Digniintu waxay ka dhan tahay eexda iyo in arrin la hor istaago ka dib markii si sharci ah loogu gudbiyay hay’adda awoodda u leh. Xadiisku wuxuu sidoo kale adkaynayaa in shafeecada aan loo adeegsan karin in qof mudnaan gaar ah leh looga dhaafo xukun sharci ahaan la dejiyay. Dhaqangelinta xuduuddu waxay hoos timaaddaa hay’ad awood u leh, waxayna leedahay shuruudo sharciyeed; hadalkani oggolaansho uma aha in qofku isagu sharciga gacantiisa ku qaato.
- Xeerarka si isku mid ah ugu dhaqan qof kasta, iyadoon loo eegayn maqaamkiisa ama xiriirka qoys ee uu leeyahay.
- Cabashooyinka mari habraacyo awood leh oo caddaalad ah; xaqana gacantaada ha ku qaadan.
- Markaad qof u shafeecayso, caddaalad u dalab, ee ha dalban in si gaar ah loola dhaqmo.
Xadiiskan saxiixa ahi sidoo kale wuxuu ka hadlayaa arrinta haweeneydii Makhzuum, wuxuuna sii caddaynayaa digniinta ka dhanka ah shafeecada marka ciqaab la go’aamiyay.
Sahih al-Bukhari · #3474 (Sahih)Xadiiska la xiriira wuxuu xoojinayaa macnaha guud, wuxuuna muujinayaa sida bulshadu u raadisay qof dhexdhexaadiya.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.