Sahih al-Bukhari, xadiiska 3505
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Abu al‑Aswadأَبُو الأَسْوَدِ
- 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الأَسْوَدِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ أَحَبَّ الْبَشَرِ إِلَى عَائِشَةَ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ، وَكَانَ أَبَرَّ النَّاسِ بِهَا، وَكَانَتْ لاَ تُمْسِكُ شَيْئًا مِمَّا جَاءَهَا مِنْ رِزْقِ اللَّهِ {إِلاَّ} تَصَدَّقَتْ. فَقَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ يَنْبَغِي أَنْ يُؤْخَذَ عَلَى يَدَيْهَا. فَقَالَتْ أَيُؤْخَذُ عَلَى يَدَىَّ عَلَىَّ نَذْرٌ إِنْ كَلَّمْتُهُ. فَاسْتَشْفَعَ إِلَيْهَا بِرِجَالٍ مِنْ قُرَيْشٍ، وَبِأَخْوَالِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاصَّةً فَامْتَنَعَتْ، فَقَالَ لَهُ الزُّهْرِيُّونَ أَخْوَالُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ وَالْمِسْوَرُ بْنُ مَخْرَمَةَ إِذَا اسْتَأْذَنَّا فَاقْتَحِمِ الْحِجَابَ. فَفَعَلَ، فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا بِعَشْرِ رِقَابٍ، فَأَعْتَقَتْهُمْ، ثُمَّ لَمْ تَزَلْ تُعْتِقُهُمْ حَتَّى بَلَغَتْ أَرْبَعِينَ. فَقَالَتْ وَدِدْتُ أَنِّي جَعَلْتُ حِينَ حَلَفْتُ عَمَلاً أَعْمَلُهُ فَأَفْرُغَ مِنْهُ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa nooga warramay Al-Layth, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Abuu Al-Aswad, oo ka weriyey Curwa bin Az-Zubayr, wuxuu yiri: Cabdullaahi bin Az-Zubayr wuxuu ahaa qofka ugu jecel Caa’isha kadib Nabiga ﷺ iyo Abuu Bakar, isna wuxuu ahaa midka ugu fiican ee daryeela iyada. Ma hayn jirin wax ka mid ah risiqda Alle u keeno mooyee inay sadaqaysato. Markaasaa Ibnu Zubayr wuxuu yiri:
“Waa in gacmaheeda laga qabtaa.” Markay maqashay Caa’isha, waxay tiri iyadoo cadhaysan: “Ma gacmahayga ayaa la iga qabanayaa? Waxaan ku dhaartay inaan la hadli doonin Cabdullaahi bin Az-Zubayr.” Markaasaa Ibnu Zubayr wuxuu ka codsaday rag reer Qureysh ah, gaar ahaan adeerrada Rasuulka Alle ﷺ, inay u shafeeco qaadaan, laakiin way diiday. Adeerrada Nabiga ﷺ ee Zuhriyiinta, oo ay ka mid yihiin Cabdirraxmaan bin Al-Aswad bin Cabdi Yaghuth iyo Al-Miswar bin Makhrama, ayaa ku yiri: “Markaan idan weydiisanno, xijaabka soo dhex gal annaga la soco.” Wuu sameeyay sidaas, wuxuuna u diray toban addoon, wayna xoraysay. Kadibna way sii wadday xorayntooda ilaa ay gaartay afartan. Waxay tiri: “Waxaan jeclaan lahaa in markaan dhaaranayay aan cayimo fal aan sameeyo si aan u fududeysto gudashadiisa.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caa’isha waxay bixisay sadaqo badan, addoomona way xoraysay si ay u kafaaragto dhaarteeda.
Lacag ama hanti si ikhtiyaari ah loo bixiyo si Alle raalli looga noqdo.
Hadal adag oo qofku Alle ugu yeedho markhaati.
Xoraynta dadka ku jiray addoonsiga; tani waxay sidoo kale kafaaro u noqon jirtay dhaaraha qaarkood ee la jebiyo.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in dhaar lagu goynayo xiriirka wanaagsan aanay ka hor istaagin qaraabadu inay heshiiso. Caa’isha way jebisay dhaarteedii, waxayna samaysay kafaaro iyadoo dad xoraynaysa. Madhhabyada fiqhigu waxay ka doodeen kafaarada ku waajibta noocyada kala duwan ee dhaaraha; faahfaahintu waxay ku xidhan tahay erayada iyo nuxurka dhaarta. Deeqsinimadeedu waa tusaale sadaqo, balse qisadu ma dhiirrigelinayso in la dayaco nolosha qofka ama xuquuqda dadka uu masruufo.
- Sadaqada si deeqsinimo leh u bixi, laakiin sidoo kale tixgeli xuquuqda iyo baahiyaha qoyskaaga.
- Ha u oggolaan xanaaq ama dhaar lagu degdegay inay sababto kala fogaansho dheer oo qoyska dhexdiisa ah.
- Marka khilaaf yimaaddo, raadso dhexdhexaadiye lagu kalsoon yahay oo xiriirka ku hagaaji tallaabo wax-ku-ool ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.