Fadliga Nebiga ﷺ iyo Asxaabtiisa · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3582

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Fadliga Nebiga ﷺ iyo Asxaabtiisa
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Anas ibn Malik

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ، وَعَنْ يُونُسَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَصَابَ أَهْلَ الْمَدِينَةِ قَحْطٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَبَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ جُمُعَةٍ إِذْ قَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَتِ الْكُرَاعُ، هَلَكَتِ الشَّاءُ، فَادْعُ اللَّهَ يَسْقِينَا، فَمَدَّ يَدَيْهِ وَدَعَا‏.‏ قَالَ أَنَسٌ وَإِنَّ السَّمَاءَ لَمِثْلُ الزُّجَاجَةِ فَهَاجَتْ رِيحٌ أَنْشَأَتْ سَحَابًا ثُمَّ اجْتَمَعَ، ثُمَّ أَرْسَلَتِ السَّمَاءُ عَزَالِيَهَا، فَخَرَجْنَا نَخُوضُ الْمَاءَ حَتَّى أَتَيْنَا مَنَازِلَنَا، فَلَمْ نَزَلْ نُمْطَرُ إِلَى الْجُمُعَةِ الأُخْرَى، فَقَامَ إِلَيْهِ ذَلِكَ الرَّجُلُ ـ أَوْ غَيْرُهُ ـ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، تَهَدَّمَتِ الْبُيُوتُ، فَادْعُ اللَّهَ يَحْبِسْهُ‏.‏ فَتَبَسَّمَ ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ حَوَالَيْنَا وَلاَ عَلَيْنَا ‏"‏‏.‏ فَنَظَرْتُ إِلَى السَّحَابِ تَصَدَّعَ حَوْلَ الْمَدِينَةِ كَأَنَّهُ إِكْلِيلٌ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Musaddad, waxaa nooga warramay Xammaad, oo ka weriyey Cabdul-Casiis, oo ka weriyey Anas, iyo Yoonus, oo ka weriyey Thaabit, oo ka weriyey Anas — raḍiya Allāhu ʿanhu — wuxuu yiri: Dadka reer Madiina waxaa ku dhacday abaar xilligii Rasuulka Ilaahay ﷺ. Isagoo khudbaynaya maalin Jimce ah ayaa nin istaagay oo yiri: 'Rasuulkii Ilaahay ﷺ! Fardihii way le’deen, idihii way le’deen, ee Ilaahay bari inuu roob na siiyo.' Markaas ayuu labadiisa gacmood kor u qaaday oo duceeyey. Anas wuxuu yiri: Samadu waxay ahayd sida muraayad oo kale, markaas ayaa dabayl kacday oo daruuro soo kicisay, wayna isku urureen, kadibna samadu waxay soo daadisay roob xooggan. Waxaan ka baxnay masaajidka annagoo biyaha dhex lugaynayna ilaa aan guryaheennii gaarnay. Roobku wuu sii socday ilaa Jimcihii xigay, markaas ayaa ninkii ama nin kale u yimid oo yiri: 'Rasuulkii Ilaahay ﷺ! Guryihii way dumeen, ee Ilaahay bari inuu roobka naga joojiyo.' Markaas ayuu dhoola-caddeeyey oo yiri: 'Nagu wareeji, ha nagu dul da’in.' Waxaan arkay daruurahii oo kala firdhaday hareeraha Madiina iyagoo u eg taaj.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nebi ﷺ wuxuu Alle ka baryay roob iyo in dadka laga ilaaliyo dhibkiisa.

Asalka iyo sababta

Xadiisku laftiisu wuxuu xusayaa sababta: abaar ayaa ku dhacday dadka Madiina, xooluhuna way dhibtoodeen. Markii roob culus oo joogto ahi da’ay, dadku waxay Nebi ﷺ ka codsadeen inuu Alle weydiiyo in roobka la joojiyo.

Erayada adag oo la sharxay
Samadu waxay soo daysay roobkeedii mahiigaanka ahaa

Weedh sawir leh oo tilmaamaysa roob aad u xooggan.

Hareerahayaga, hana nagu da’in

Ducada ah in roobku ka da’o bannaanka magaalada si dadka looga badbaadiyo waxyeello.

Sida taaj

Daruuruhu way kala firdheen hareeraha Madiina, iyagoo halkaas ka sameeyay goobo u eg giraan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen inay bannaan tahay in imaamka laga codsado inuu ducaysto inta lagu jiro khudbadda Jimcaha marka dadku dhibaato ku jiraan. Nebi ﷺ gacmihiisa ayuu kor u qaaday, roobna wuu baryay; tani waxay daliil u tahay in roob la baryi karo inta khudbaddu socoto. Erayada “Hareerahayaga, hana nagu da’in” waxay muujinayaan in Alle laga baryi karo inuu dhibka naga dulqaado, iyada oo aan la baryayn in dhammaan barakooyinka la waayo. Afarta madhab ee fiqhiga Sunniga ahi waxay aqoonsan yihiin ducada roob-doonka inay tahay camal shareecadu jidaysay; qaabkeeda gaarka ah iyo duruufaheeda waxaa si faahfaahsan loogu faaqidaa kutubtooda fiqhiga.

Casharrada maanta
  1. Abaaraha iyo dhibaatooyinka kaleba, Alle gargaar weydiiso oo si daacad ah u ducee.
  2. Ha ku koobnaan baryidda in dhibka lagaa qaado; sidoo kale baryo in lagaa ilaaliyo waxyeello iyo dhib.
  3. Marka qof baahan gargaar codsado, si taxaddar leh uga jawaab oo raadi xal ku habboon.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.