Sahih al-Bukhari, xadiiska 3692
Waxaa weriyey Al-Miswar ibn Makhrama. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Al-Miswar ibn Makhrama
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الصَّلْتُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ لَمَّا طُعِنَ عُمَرُ جَعَلَ يَأْلَمُ، فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ وَكَأَنَّهُ يُجَزِّعُهُ ـ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، وَلَئِنْ كَانَ ذَاكَ لَقَدْ صَحِبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَحْسَنْتَ صُحْبَتَهُ، ثُمَّ فَارَقْتَهُ وَهْوَ عَنْكَ رَاضٍ، ثُمَّ صَحِبْتَ أَبَا بَكْرٍ فَأَحْسَنْتَ صُحْبَتَهُ، ثُمَّ فَارَقْتَهُ وَهْوَ عَنْكَ رَاضٍ، ثُمَّ صَحِبْتَ صَحَبَتَهُمْ فَأَحْسَنْتَ صُحْبَتَهُمْ، وَلَئِنْ فَارَقْتَهُمْ لَتُفَارِقَنَّهُمْ وَهُمْ عَنْكَ رَاضُونَ. قَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ صُحْبَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرِضَاهُ، فَإِنَّمَا ذَاكَ مَنٌّ مِنَ اللَّهِ تَعَالَى مَنَّ بِهِ عَلَىَّ، وَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ صُحْبَةِ أَبِي بَكْرٍ وَرِضَاهُ، فَإِنَّمَا ذَاكَ مَنٌّ مِنَ اللَّهِ جَلَّ ذِكْرُهُ مَنَّ بِهِ عَلَىَّ، وَأَمَّا مَا تَرَى مِنْ جَزَعِي، فَهْوَ مِنْ أَجْلِكَ وَأَجْلِ أَصْحَابِكَ، وَاللَّهِ لَوْ أَنَّ لِي طِلاَعَ الأَرْضِ ذَهَبًا لاَفْتَدَيْتُ بِهِ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَبْلَ أَنْ أَرَاهُ. قَالَ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، دَخَلْتُ عَلَى عُمَرَ بِهَذَا.
Waxaa nooga warramay As-Salt bin Maxamed, waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Ibraahiim, waxaa nooga warramay Ayuub, oo ka weriyey Ibnu Abii Mulaykah, oo ka weriyey Al-Miswar bin Makhramah, wuxuu yiri: Markii Cumar la tooreeyey, wuu xanuunsaday. Markaas ayaa Ibnu Cabbaas — isagoo u muuqda inuu dhiirrigelinayo — wuxuu ku yiri: 'Amiirka Mu'miniintaay! Haddii arrintu sidaas tahay, waxaad la socotay Rasuulka Allah ﷺ oo aad si wanaagsan ula dhaqantay, kadibna waad ka tagtay isagoo kaa raalli ah. Kadib waxaad la socotay Abuu Bakar oo aad si wanaagsan ula dhaqantay, kadibna waad ka tagtay isagoo kaa raalli ah. Kadib waxaad la socotay asxaabtoodii oo aad si wanaagsan ula dhaqantay, haddaad ka tagtana waxaad ka tagaysaa iyagoo kaa raalli ah.' Cumar wuxuu yiri: 'Waxaad sheegtay ee ku saabsan la-socoshada Rasuulka Allah ﷺ iyo raallinimadiisa, taasi waa deeq uu Allah Tacaalaa igu mannaystay. Waxaad sheegtay ee ku saabsan la-socoshada Abuu Bakar iyo raallinimadiisa, taasi waa deeq uu Allah Jalla Dhikruhu igu mannaystay. Laakiin welwelka aad iga arkaysid, waa adiga iyo asxaabtaada dartood. Wallaahi! Haddaan heli lahaa dahab la eg dhulka, waxaan isku furan lahaa cadaabta Allah Cazza wa Jalla intaanan arkin ka hor.' Xammaad bin Zayd wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Ayuub, oo ka weriyey Ibnu Abii Mulaykah, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas: 'Waxaan ku galay Cumar xadiiskan.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu wehelkiisii wanaagsanaa u nisbeeyay Alle, wuxuuna ka baqayay xukunkiisa.
Xadiiskani wuxuu ka warramayaa xaaladdii Cumar ibnu al-Khattaab ka dib markii la tooriyeeyay, markii Ibnu Cabbaas u yimid si uu ugu dhiirrigeliyo.
Magac-u-yaal macnihiisu yahay hoggaamiyaha mu’miniinta.
Barako uu Alle bixiyo, mana aha wax qofku xaq ugu yeesho mudnaantiisa gaarka ah.
In wax la bixiyo si ciqaab looga badbaado; Cumar wuxuu tusaalahan u adeegsaday muujinta cabsidiisa weyn ee xukunka Alle.
Culimadu waxay tilmaamaan in Cumar wanaaggii uu kula dhaqmi jiray Nabiga ﷺ iyo Abuu Bakr u aqoonsaday nicmo Alle, ee aanu u arag sabab uu isku qanco. Cabsida uu ka qabay Aakhiradu waxay muujinaysaa in rajada naxariista Alle ay la socoto ka-dhaygagga xukunkiisa. Hadalladani waxay sidoo kale adkaynayaan qiimaha wehelka wanaagsan iyo talada daacadda ah ee la siiyo qof dhibban.
- Camalladaada wanaagsan ugu mahadnaq Alle, hana uga dhigin sabab aad isku faanto.
- Qofka xanuun ama cabsi qaba kula hadal dhiirrigelin iyo qadarin daacad ah.
- Rajada naxariista Alle ku lammaani feejignaan dhab ah oo ku saabsan Aakhirada.
Werintan isla buugga ku jirta waxay iyaduna ka hadlaysaa fadliga iyo maqaamka gaarka ah ee Cumar.
Sahih al-Bukhari · #3691 (Sahih)Xadiiskani wuxuu sii faahfaahinayaa xaaladda Cumar iyo saxaabadii Nabiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #3693 (Sahih)Werintani waxay xustaa saxaabo loogu bishaareeyay Jannada, waxayna la jaanqaadaysaa mawduuca fadliga saxaabada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.