Sahih al-Bukhari, xadiiska 3696
Waxaa weriyey Al-Miswar bin Makhrama. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Al-Miswar bin Makhrama
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبِ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يُونُسَ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ قَالاَ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُكَلِّمَ عُثْمَانَ لأَخِيهِ الْوَلِيدِ فَقَدْ أَكْثَرَ النَّاسُ فِيهِ. فَقَصَدْتُ لِعُثْمَانَ حَتَّى خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ، قُلْتُ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً، وَهِيَ نَصِيحَةٌ لَكَ. قَالَ يَا أَيُّهَا الْمَرْءُ ـ قَالَ مَعْمَرٌ أُرَاهُ قَالَ ـ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ. فَانْصَرَفْتُ، فَرَجَعْتُ إِلَيْهِمْ إِذْ جَاءَ رَسُولُ عُثْمَانَ فَأَتَيْتُهُ، فَقَالَ مَا نَصِيحَتُكَ فَقُلْتُ إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ، وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتَ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ، فَهَاجَرْتَ الْهِجْرَتَيْنِ، وَصَحِبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَأَيْتَ هَدْيَهُ، وَقَدْ أَكْثَرَ النَّاسُ فِي شَأْنِ الْوَلِيدِ. قَالَ أَدْرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ لاَ وَلَكِنْ خَلَصَ إِلَىَّ مِنْ عِلْمِهِ مَا يَخْلُصُ إِلَى الْعَذْرَاءِ فِي سِتْرِهَا. قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ، فَكُنْتُ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ وَآمَنْتُ بِمَا بُعِثَ بِهِ، وَهَاجَرْتُ الْهِجْرَتَيْنِ كَمَا قُلْتَ، وَصَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَايَعْتُهُ، فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ أَبُو بَكْرٍ مِثْلُهُ، ثُمَّ عُمَرُ مِثْلُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفْتُ، أَفَلَيْسَ لِي مِنَ الْحَقِّ مِثْلُ الَّذِي لَهُمْ قُلْتُ بَلَى. قَالَ فَمَا هَذِهِ الأَحَادِيثُ الَّتِي تَبْلُغُنِي عَنْكُمْ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ شَأْنِ الْوَلِيدِ، فَسَنَأْخُذُ فِيهِ بِالْحَقِّ إِنْ شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ دَعَا عَلِيًّا فَأَمَرَهُ أَنْ يَجْلِدَهُ فَجَلَدَهُ ثَمَانِينَ.
Waxaa ii warramay Axmed bin Shabiib bin Saciid, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay aabbahay, oo ka weriyey Yuunus. Ibnu Shihaab wuxuu yiri: Curwah wuxuu ii sheegay in Cubaydullaahi bin Cadiyi bin Al-Khiyaar uu u sheegay in Al-Miswar bin Makhramah iyo Cabdirraxmaan bin Al-Aswad bin Cabdi Yaghuth ay ku yiraahdeen:
"Maxaa kaa diidaya inaad kala hadasho Cusmaan arrinta walaalkiis Al-Waliid, dadkuna aad bay uga hadleen?" Markaas waxaan u tegey Cusmaan markii uu salaadda u baxayay, waxaanan ku iri: "Arrin baan kaa leeyahay, waana nasteexo adiga kugu socota." Wuxuu yiri: "Ninyahow—" (Macmar wuxuu yiri: Waxaan u maleynayaa inuu yiri) "Waxaan ka magangalayaa Allaah xaggaaga." Markaas waan ka soo noqday oo dib baan ugu laabtay iyagii. Kadibna rasuulkii Cusmaan baa yimid, markaasaan u tegey. Wuxuu igu yiri: "Maxay tahay nasteexadaadu?" Waxaan ku iri: "Allaah Subxaanahu wuxuu soo diray Muxammad ﷺ isagoo xaqa wata, wuxuuna ku soo dejiyey Kitaabka. Adiguna waxaad ka mid ahayd kuwii u hoggaansamay Allaah iyo Rasuulkiisa, waxaadna gashay labadii Hijro, waxaadna la joogtay Rasuulka Allaah ﷺ oo waxaad aragtay dhaqankiisa. Dadkuna aad bay uga hadleen arrinka Al-Waliid." Wuxuu yiri: "Ma la kulantay Rasuulka Allaah ﷺ?" Waxaan ku iri: "Maya, laakiin cilmigiisu wuxuu ii soo gaaray sida uu u gaaro gabdhaha bikrada ah ee daahyada gadaashiisa jira." Wuxuu yiri: "Intaas kadib, Allaah wuxuu soo diray Muxammad ﷺ isagoo xaqa wata, aniguna waxaan ka mid ahaa kuwii u hoggaansamay Allaah iyo Rasuulkiisa, waxaanan rumeeyey wixii lagu soo diray. Waxaan galay labadii Hijro sidii aad sheegtay, waxaanan la joogtay Rasuulka Allaah ﷺ waanan la beycooday. Wallaahi! Ma aanan caasiyin mana aanan khiyaanayn ilaa Allaah uu oofsaday. Kadibna Abuubakar sidaas oo kale, kadibna Cumar sidaas oo kale. Markaas kadib aniga ayaa Khaliifo la iga dhigay. Miyaanan xaq u lahayn mid la mid ah kooda?" Waxaan ku iri: "Haa." Wuxuu yiri: "Haddaba maxay yihiin hadalladan idinka imaada ee ii soo gaaraya? Arrinta aad ka sheegtay Al-Waliid, haddii Allaah idmo, xaq baanu ka qaadi doonnaa." Kadibna wuxuu u yeeray Cali wuxuuna amray inuu karbaasho, markaasuu siddeetan jeer karbaashay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cusmaan wuxuu aqbalay talada, Al-Waliidna wuxuu u ciqaabay si waafaqsan xaqa.
Cubaydullaah ibn Cadi waxaa lagu dhiirrigeliyay inuu Cusmaan kala hadlo cabashooyinka dadku ka qabeen Al-Waliid. Dabadeed Cusmaan wuxuu amray in Al-Waliid lagu dhufto siddeetan jeedal.
Talo daacad ah oo loogu talagalay wanaagga iyo xaqa.
Hijradii Xabashida iyo hijradii dambe ee Madiina.
Ciqaabta qisada lagu xusay, taas oo Cali fuliyay amarka Cusmaan.
Culimada hore waxay arrintan ka soo qaateen in hoggaamiyaha talo daacad ah la siiyo ay habboon tahay, haddii si xushmad leh oo daliil ku dhisan loo sameeyo. Qisadu sidoo kale waxay muujinaysaa in maamuuska ama wanaaggii hore aanu qofna ka sarreysiinin isla xisaabtan caddaalad ah. Ciqaabta waxaa fuliya hay’adda awoodda u leh; werintani fasax uma aha in qofku isagu sharciga gacantiisa ku qaato. Xadiisku wuxuu ka warramayaa dhacdo gaar ah, keligiina si buuxda uma faahfaahinayo shuruudaha xukun ciqaabeed.
- Dacwad culus si taxaddar leh oo niyad daacad ah ugu gudbi qofka masuuliyadda haya.
- Cabashooyinka ku qiimee xaqiiqooyinka, xeerarkana si caddaalad ah u dabaq, xitaa haddii qofka laga cabanayo yahay qaraabo ama qof saamayn leh.
- Ciqaabta u daa hay’adaha awoodda u leh, hana sharciga gacantaada ku qaadan.
Werintan oo ku jirta isla qaybta buugga waxay bixinaysaa macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan Cusmaan iyo qalalaasihii la xiriiray hoggaamintiisa.
Sahih al-Bukhari · #3697 (Sahih)Werintan oo ku jirta kitaabka saxaabada waxay la xiriirtaa mawduuca hoggaaminta iyo sida loola dhaqmo saxaabada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.