Sahih al-Bukhari, xadiiska 3703
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Aabbihii, Abu Hazim
- 1Abdullah ibn Maslamawuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Abd al‑Aziz ibn Abu Hazimعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ
- 3Aabbihii, Abu Hazimأَبِيهِ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، جَاءَ إِلَى سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ فَقَالَ هَذَا فُلاَنٌ ـ لأَمِيرِ الْمَدِينَةِ ـ يَدْعُو عَلِيًّا عِنْدَ الْمِنْبَرِ. قَالَ فَيَقُولُ مَاذَا قَالَ يَقُولُ لَهُ أَبُو تُرَابٍ. فَضَحِكَ قَالَ وَاللَّهِ مَا سَمَّاهُ إِلاَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، وَمَا كَانَ لَهُ اسْمٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْهُ. فَاسْتَطْعَمْتُ الْحَدِيثَ سَهْلاً، وَقُلْتُ يَا أَبَا عَبَّاسٍ كَيْفَ قَالَ دَخَلَ عَلِيٌّ عَلَى فَاطِمَةَ ثُمَّ خَرَجَ فَاضْطَجَعَ فِي الْمَسْجِدِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَيْنَ ابْنُ عَمِّكِ ". قَالَتْ فِي الْمَسْجِدِ. فَخَرَجَ إِلَيْهِ فَوَجَدَ رِدَاءَهُ قَدْ سَقَطَ عَنْ ظَهْرِهِ، وَخَلَصَ التُّرَابُ إِلَى ظَهْرِهِ، فَجَعَلَ يَمْسَحُ التُّرَابَ عَنْ ظَهْرِهِ فَيَقُولُ " اجْلِسْ يَا أَبَا تُرَابٍ ". مَرَّتَيْنِ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslama, waxaa nooga warramay Cabdul-Casiis bin Abi Xaazim, oo ka weriyey aabbihii, in nin u yimid Sahl bin Sacd oo ku yidhi:
"Ninkan — isagoo ula jeeda Amiirkii Madiina — wuxuu Cali ku caayayaa agagaarka minbarka." Sahl baa weydiiyey: "Maxay leeyihiin?" Wuxuu yidhi: "Waxay leeyihiin Abu Turaab." Markaasuu Sahl qoslay oo yidhi: "Wallahi, magacan cid aan Nebiga ﷺ ahayn uma bixin, mana jirin magac uu ka jeclaa." Markaasaan Sahl ka codsaday inuu xadiiska ii dhammaystiro, waxaan idhi: "Abow Cabbaas, sidee bay ahayd?" Wuxuu yidhi: "Cali baa u galay Faadumo, dabadeedna wuu ka soo baxay oo masaajidka ayuu jiifsaday. Nebigu ﷺ baa Faadumo weydiiyey: 'Xaggee jiraa ina adeerkaa?' Waxay tidhi: 'Masaajidka.' Markaasuu Nebigu ﷺ u baxay xaggiisa, wuxuuna arkay go'giisii oo dhabarka ka dhacay, ciidna ay dhabarkiisa gaadhay. Nebigu ﷺ baa bilaabay inuu ciidda ka tirtiro dhabarkiisa, isagoo laba jeer leh: 'Fadhiiso, Abu Turaabow.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu Cali si kalgacal leh ugu bixiyey naanaysta Abuu Turaab, taas oo uu aad u jeclaa.
Macne ahaan: ‘aabbaha ciidda’. Naanaystu waxay tilmaamaysaa ciidda dhabarka Cali ku taalay markii uu masaajidka dhex jiifay.
Meesha sare ee masaajidka uu imaamku ka jeediyo khudbadda Jimcaha.
Culimadu waxay qisadan u arkaan astaan muujinaysa kalgacalka gaarka ah ee ka dhexeeyey Nabiga ﷺ iyo Cali. Naanaysta Abuu Turaab ma ahayn cay; Sahl wuxuu carrabka ku adkaynayaa in Cali uu magacaas ugu jeclaa. Qisadu sidoo kale waxay muujinaysaa in qof si kalgacal iyo naxariis leh loogu yeero ay aqoonsan karto karaamadiisa.
- Naanaysyada u isticmaal oo keliya si qofka loo qaddariyo oo uu ku farxo.
- Saxaabada Nabiga ﷺ si xushmad leh uga hadal, xitaa marka ay dadka kale ku jeesjeesayaan.
- Kalgacal ku muuji hadal naxariis leh oo fiiro gaar ah leh iyo daryeel ficil ah.
Werintani waxay ka hadlaysaa fadliga Cali iyo guushii Khaybar, sidaas darteedna waxay la jaanqaadaysaa qaddarinta Cali ee qisadan ka muuqata.
Sahih al-Bukhari · #3704 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ku saabsan tahay Cali iyo fadligiisa, waxayna bixisaa macne guud oo ku saabsan maqaamkiisa saxaabada dhexdooda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.