Sahih al-Bukhari, xadiiska 3854
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَاجِدٌ وَحَوْلَهُ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ جَاءَ عُقْبَةُ بْنُ أَبِي مُعَيْطٍ بِسَلَى جَزُورٍ، فَقَذَفَهُ عَلَى ظَهْرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمْ يَرْفَعْ رَأْسَهُ فَجَاءَتْ فَاطِمَةُ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ فَأَخَذَتْهُ مِنْ ظَهْرِهِ، وَدَعَتْ عَلَى مَنْ صَنَعَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ عَلَيْكَ الْمَلأَ مِنْ قُرَيْشٍ أَبَا جَهْلِ بْنَ هِشَامٍ، وَعُتْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ، وَشَيْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ، وَأُمَيَّةَ بْنَ خَلَفٍ ـ أَوْ أُبَىَّ بْنَ خَلَفٍ ". شُعْبَةُ الشَّاكُّ ـ فَرَأَيْتُهُمْ قُتِلُوا يَوْمَ بَدْرٍ، فَأُلْقُوا فِي بِئْرٍ غَيْرَ أُمَيَّةَ أَوْ أُبَىٍّ تَقَطَّعَتْ أَوْصَالُهُ، فَلَمْ يُلْقَ فِي الْبِئْرِ.
Waxaa ii warramay Maxamed bin Bashaar, waxaa noo warramay Ghundar, waxaa noo warramay Shucbah, oo ka weriyey Abuu Isxaaq, oo ka weriyey Camr bin Maymuun, oo ka weriyey Cabdullaahi — raḍiya Allaahu canhu — wuxuu yiri: Iyadoo Nabigu ﷺ sujuudsan yahay oo ay hareerihiisa joogaan dad reer Qureysh ah, ayaa Cuqbah bin Abii Mucayd wuxuu keenay calooshi geel la qalay, wuxuuna ku tuuray dhabarka Nabiga ﷺ. Nabigu ﷺ madaxiisa ma uusan kor u qaadin ilaa ay timid Faadumo — calayha as-salaamu — oo ay ka qaaday dhabarkiisa, waxayna nacaladday kii falkaas sameeyay. Markaas ayuu Nabigu ﷺ yiri:
"Allow, waxaad cadaabtaa madaxda Qureysh: Abaa Jahal bin Hishaam, Cutbah bin Rabii'ah, Sheybah bin Rabii'ah, iyo Umayyah bin Khalaf — ama Ubayy bin Khalaf." (Shucbah wuu ka shakiyey magaca dambe). Waxaan arkay iyagoo lagu dilay maalintii Badr laguna riday ceel, marka laga reebo Umayyah ama Ubayy oo xubnihiisu kala go'een, sidaas darteed ceelka laguma ridin.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu u dulqaatay aflagaadada, wuxuuna Alle ka baryay caddaalad.
Xadiisku wuxuu sheegayaa in Cuqbah ibn Abii Mucayt uu intii salaadda lagu jiray mindhicirrada geel ku tuuray dhabarka Nabiga ﷺ. Faadumo ayaa ka qaaday; Nabiguna ﷺ wuxuu Alle uga baryay inuu wax ka qabto qaar ka mid ah madaxda ka soo horjeeday ee Quraysh.
Qaabka salaadda ee qofka Muslimka ahi foodda dhulka saaro.
Waxyaabaha ku jira caloosha xayawaan la gawracay; halkan waxaa loo adeegsaday in Nabiga ﷺ lagu bahdilo laguna carqaladeeyo.
Goobta dagaalkii caanka ahaa ee lagu dilay hoggaamiyeyaashii Quraysh ee la sheegay.
Faalleeyayaasha hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay tilmaameen in Nabigu ﷺ u dulqaatay aflagaadada intii uu salaadda ku jiray, dabadeedna uu Alle ka baryay caddaalad. Werintani waxay muujinaysaa in salaaddu qofka aanay ka ilaalin dhibaateyn, iyo inay bannaan tahay in Alle laga baryo inuu dulmiyayaasha ka aarguto. Culimadu waxay kala saaraan rabitaanka aargoosi shakhsi ah iyo ducada lagaga hortagayo dulmi cad; qoraalkani keligiis oggolaansho guud uma aha in dadka la lacnado.
- Ku adkayso salaaddaada iyo camallada kale ee wanaagsan, xataa marka dadka kale ku jeesjeesaan ama ku carqaladeeyaan.
- Dulmiga ha uga jawaabin aargoosi aad adigu iskaa u fuliso; Alle ka bari caddaalad, raadsona ilaalin bannaan.
- U hiili qof la bahdilayo: Faadumo waxay ka nadiifisay dhabarka Nabiga ﷺ wasakhda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.