Sahih al-Bukhari, xadiiska 3926
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ وُعِكَ أَبُو بَكْرٍ وَبِلاَلٌ ـ قَالَتْ ـ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِمَا فَقُلْتُ يَا أَبَتِ كَيْفَ تَجِدُكَ وَيَا بِلاَلُ، كَيْفَ تَجِدُكَ قَالَتْ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا أَخَذَتْهُ الْحُمَّى يَقُولُ كُلُّ امْرِئٍ مُصَبَّحٌ فِي أَهْلِهِ وَالْمَوْتُ أَدْنَى مِنْ شِرَاكِ نَعْلِهِ وَكَانَ بِلاَلٌ إِذَا أَقْلَعَ عَنْهُ الْحُمَّى يَرْفَعُ عَقِيرَتَهُ وَيَقُولُ أَلاَ لَيْتَ شِعْرِي هَلْ أَبِيتَنَّ لَيْلَةً بِوَادٍ وَحَوْلِي إِذْخِرٌ وَجَلِيلُ وَهَلْ أَرِدَنْ يَوْمًا مِيَاهَ مَجَنَّةٍ وَهَلْ يَبْدُوَنْ لِي شَامَةٌ وَطَفِيلُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " اللَّهُمَّ حَبِّبْ إِلَيْنَا الْمَدِينَةَ كَحُبِّنَا مَكَّةَ أَوْ أَشَدَّ، وَصَحِّحْهَا وَبَارِكْ لَنَا فِي صَاعِهَا وَمُدِّهَا، وَانْقُلْ حُمَّاهَا فَاجْعَلْهَا بِالْجُحْفَةِ ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, oo ka weriyey Hishaam bin Curwah, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Caa’ishah — Allaha ka raalli noqdee — inay tidhi: Markii uu Rasuulka Ilaahay ﷺ yimid Madiina, waxaa xanuunsaday oo qandho ku dhacday Abuu Bakar iyo Bilaal. Waxay tidhi: Waan u galay labadooda waxaanan idhi, 'Aabbow, sideed dareemaysaa? Bilaalow, sideed dareemaysaa?' Waxay tidhi: Markasta oo qandhadu ku kululaato Abuu Bakar, wuxuu odhan jiray, 'Qof kastaa subaxda ayuu ehelkiisa dhexdiisa ku waajahaya geerida, geeriduna waxay uga dhowdahay xargaha kabahiisa.' Markasta oo qandhadu ka yaraatana, Bilaal wuxuu kor u qaadi jiray codkiisa isagoo leh, 'Mise waan ogahay inaan habeen ku baryo dooxada oo ay hareerahayga yihiin Idhkir iyo Jaliil, maalinna aan cabo biyaha Majannah, mar kalena aan arko buuraha Shaamah iyo Dafiil?' Caa’ishah waxay tidhi: Markaas baan u imid Rasuulka Ilaahay ﷺ oo aan u warramay. Wuxuu yidhi: 'Allow, Madiina nooga dhig mid aan jeclaanahay sida aan Makka u jeclaan jirnay ama ka sii badan, caafimaad geli, noogu barakee Saceeda iyo Mudkeeda, qandhadeedana u wareeji Al-Juxfah.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu Alle ka baryay inuu Madiina ka dhigo meel la jeclaado oo caafimaad qabta.
Ka dib markii Nebi ﷺ uu Madiina yimid, Abuu Bakr iyo Bilaal ayaa qandho qaaday. Caa’isha ayaa uga warrantay xanuunkooda iyo hilowga Bilaal u qabay Makka, markaas ayuu Nebigu ﷺ ducadan akhriyey.
Waa halbeegyo lagu qiyaasi jiray mugga cuntada waagii hore.
Waa meel ka baxsan Madiina oo Nebi ﷺ ka baryay in qandhada loo raro.
Waa noocyo caws ama dhir ah oo Bilaal ka xusuustay agagaarka Makka.
Culimada waxay ka fahmeen in Alle la weydiisan karo inuu meel ka dhigo mid la jeclaado oo caafimaad leh, isla markaana uu arsaaqdeeda barakeeyo. Ducadani waxay sidoo kale qiraysaa murugada muhaajiriinta ee u hilooba dalkoodii hooyo. Hilowgii Bilaal u qabay Makka looma arko inuu Madiina diiddanaa; Nebi ﷺ wuxuu ugu jawaabay naxariis iyo duco ah in ay jeclaadaan hoygooda cusub.
- Alle ka bari caafimaad, barako iyo jacaylka meesha aad ku nooshahay.
- Si dhab ah u tixgeli hilowga iyo murugada dadka ka tegay guryahoodii, ugana jawaab naxariis.
- U gargaar dadka buka adigoo u muujinaya daryeel iyo hadallo qalbi qaboojiya, sidii Caa’isha ay ugu samaysay Abuu Bakr iyo Bilaal.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.