Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3979

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ubayd ibn Isma'ilwuxuu u sheegay al‑Bukhariعُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ
  2. 2Abu Usamaأَبُو أُسَامَةَ
  3. 3Hishamهِشَامٍ
  4. 4Aabbihiiأَبِيهِ
  5. 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَفَعَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهُ لَيُعَذَّبُ بِخَطِيئَتِهِ وَذَنْبِهِ، وَإِنَّ أَهْلَهُ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ الآنَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ وَذَاكَ مِثْلُ قَوْلِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ عَلَى الْقَلِيبِ وَفِيهِ قَتْلَى بَدْرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، فَقَالَ لَهُمْ مَا قَالَ إِنَّهُمْ لَيَسْمَعُونَ مَا أَقُولُ‏.‏ إِنَّمَا قَالَ ‏"‏ إِنَّهُمُ الآنَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ مَا كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ حَقٌّ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَرَأَتْ ‏{‏إِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ الْمَوْتَى‏}‏ ‏{‏وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ‏}‏ تَقُولُ حِينَ تَبَوَّءُوا مَقَاعِدَهُمْ مِنَ النَّارِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ii warramay Cubayd ibnu Ismaaciil, wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Abuu Usaamah, oo ka weriyey Hishaam, oo ka weriyey aabbihii, wuxuu yiri: Waxaa lagu xusay agta Caa’isha — raḍiya Allāhu canhaa — in Ibnu Cumar uu ku daray Nebiga ﷺ hadalkan:

"Maydka waxaa lagu cadaabaa qabrigiisa oohinta ehelkiisa darteed." Markaasay Caa’isha tiri: "Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: 'Isaga waxaa lagu cadaabaa dambigiisa iyo dembigiisa, ehelkiisuna hadda way u ooyayaan.'" Waxay intaa ku dartay: "Taasi waxay la mid tahay markii Rasuulka Alle ﷺ istaagay ceelka ay ku jireen meydadkii mushrikiinta ee lagu dilay Badr, oo uu ku yiri wixii uu ku yiri, dabadeedna yiri: 'Way maqlayaan waxaan leeyahay.' Laakiin wuxuu ula jeeday: 'Hadda waxay ogaadeen in wixii aan u sheegi jiray ay xaq ahaayeen.'" Kadibna waxay akhrisay aayadaha: {Adigu ma maqashiin kartid maydka} iyo {Kuma maqashiin kartid kuwa qubuura ku jira}, taasoo ah markay qaateen goobahooda Naarta.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Caa’isha waxay caddaynaysaa in qofka dhintay loogu ciqaabo dembiyadiisa gaarka ah.

Asalka iyo sababta

Caa’isha waxay ka jawaabaysaa hadal loo nisbeeyey Ibnu Cumar oo sheegayey in qofka dhintay loo ciqaabo baroorta qoyskiisa. Waxay arrintan la barbar dhigaysaa hadallada laga sheegay dadkii ku dhintay ceelka Badar, waxayna sharraxaysaa macnahooda.

Erayada adag oo la sharxay
ciqaabta qabriga

Ciqaab, sida ay aaminsan yihiin caqiidada Islaamku, dhici karta ka hor Maalinta Qiyaame.

baroordiiq

Oohin iyo cabasho loo muujiyo qof dhintay; way ka duwan tahay muujinta murugada caadiga ah.

ceelka Badar

Ceelkii lagu riday kuwii ka soo horjeeday ee lagu dilay Dagaalkii Badar.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay werintan ka wada hadleen riwaayadaha sheegaya in qofka dhintay lagu ciqaabo baroorta qoyskiisa. Sharraxaadda Caa’isha waxay kala saaraysaa murugada ehelka iyo baroor-diiqda qaylada badan, waxayna adkaynaysaa in qofna aanu qaadin dembiga qof kale. Culimadu waxay isu waafajiyeen qoraallada siyaabo ay ka mid yihiin in ciqaabtu khusayso qofkii baroor-diiqda amray ama ku guuldarraystay inuu ka reebo, ama ay tahay xanuunka uu qofka dhintay dareemo markuu maqlo, ee aanay ahayn inuu ku leeyahay dembiga falalka dadka kale. Madh-habyadu waxay reebaan baroor-diiqda xad-dhaafka ah, balse waxay oggolaadaan oohinta caadiga ah iyo murugada.

Casharrada maanta
  1. U muuji murugada qof dhintay, balse ka fogow baroor-diiq xad-dhaaf ah.
  2. Ha isku qaadin dembiga falalka dadka kale: qof kastaa waxaa lagu xisaabinayaa camalkiisa.
  3. Si taxaddar leh u barbar dhig werinnada xiriirka leh, hadalladana ku faham macnahooda iyo duruufahooda.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.