Sahih al-Bukhari, xadiiska 4025
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ النُّمَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ، وَعُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ حَدِيثِ، عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كُلٌّ ـ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنَ الْحَدِيثِ ـ قَالَتْ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ. فَقُلْتُ بِئْسَ مَا قُلْتِ، تَسُبِّينَ رَجُلاً شَهِدَ بَدْرًا فَذَكَرَ حَدِيثَ الإِفْكِ.
Waxaa nooga warramay Al-Xajjaaj bin Minhaal, waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Cumara An-Numayri, waxaa nooga warramay Yuunis bin Yaziid, wuxuu yiri: Waxaan ka maqlay Az-Zuhri, wuxuu yiri: Waxaan ka maqlay Curwa bin Az-Zubayr, Saciid bin Al-Musayyib, Calqama bin Waqqaas, iyo Cubaydullaahi bin Cabdullaahi, oo dhammaantood ka warramay xadiiska Caasha — radiya Allahu anha — xaaskii Nabiga ﷺ, mid walbana wuxuu ii sheegay qayb ka mid ah xadiiska. Caasha waxay tiri:
"Markaas ayaan soo laabtay annaga iyo Ummu Misṭaḥ, markaasay Ummu Misṭaḥ ku turunturooday maradeeda, waxayna tiri: 'Ha halaagsamo Misṭaḥ!' Markaasaan ku iri: 'Wax xun baad sheegtay! Ma waxaad caayaysaa nin ka qaybgalay Dagaalkii Badr?'" Kadibna waxay xustay xadiiskii Al-Ifki (Been-abuurkii).
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
‘Â’isha waxay ka hortagtay habaar iyadoo xustay in Mistah ka qaybgalay dagaalkii Badar.
Qaybtani waxay ku jirtaa qisada al-Ifk: eedeyntii beenta ahayd ee loo jeediyay ‘Â’isha. Waxay ka warramaysaa sida Umm Mistah u turunturootay oo ay Mistah u habaartay; ‘Â’isha ayaa ku canaanatay, maadaama uu ka qaybgalay dagaalkii Badar.
Hooyadii Mistah, oo ahaa saxaabi lagu xusay qisada beenta.
Dagaalkii Badar, oo ay muslimiintu hoggaanka Nabiga ﷺ kaga horyimaadeen reer Maka.
Eedeyntii beenta ahayd ee laga faafiyay ‘Â’isha.
Culimadii hore waxay tilmaameen in ‘Â’isha ay diidday aflagaaddada, inkastoo iyada lafteedu si weyn u dhibaataysnayd beentaas darteed. Xusiddeeda in Mistah ka qaybgalay Badar waxay qiraysaa fadligiisa, balse macnaheedu ma aha in fadli hore uu cudurdaar u noqdo dhaqan-xumo dambe. Qaybtani sidoo kale waxay adkaynaysaa in qofku xakameeyo carrabkiisa marka dareenku kaco.
- Hadal habaar ama aflagaaddo ah ku beddel jawaab deggan, xitaa markaad turunturooto ama xanaaqsan tahay.
- Qiro wanaagga qofka adigoon khaladaadkiisa ku cudurdaaranayn.
- Ha faafin eedeymo dadka kale ku saabsan adigoon hayn aqoon la isku hallayn karo iyo caddayn.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ku dhow yahay doodda la midka ah ee Badar, wuxuuna gacan ka geystaa in la fahmo duruufaha taariikheed ee fadliga ka qaybgalayaashu lahaayeen.
Sahih al-Bukhari · #4024 (Sahih)Nabiga ﷺ ayaa halkan kaga hadlay maxaabiistii Badar; marka lala akhriyo qaybtan, waxay iftiiminaysaa muhiimadda gaarka ah ee dagaalkaas.
Sahih al-Bukhari · #4026 (Sahih)Xadiiskani wuxuu taxayaa duullaannadii Nabiga ﷺ, wuxuuna la xiriiraa qaabka milatari ee kitaabka Al-Maghaazi.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.