Sahih al-Bukhari, xadiiska 4047
Waxaa weriyey Khabbab ibn al-Aratt. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Khabbab ibn al-Aratt
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ خَبَّابٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ هَاجَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَبْتَغِي وَجْهَ اللَّهِ، فَوَجَبَ أَجْرُنَا عَلَى اللَّهِ، وَمِنَّا مَنْ مَضَى أَوْ ذَهَبَ لَمْ يَأْكُلْ مِنْ أَجْرِهِ شَيْئًا، كَانَ مِنْهُمْ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ، لَمْ يَتْرُكْ إِلاَّ نَمِرَةً، كُنَّا إِذَا غَطَّيْنَا بِهَا رَأْسَهُ خَرَجَتْ رِجْلاَهُ، وَإِذَا غُطِّيَ بِهَا رِجْلاَهُ خَرَجَ رَأْسُهُ، فَقَالَ لَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " غَطُّوا بِهَا رَأْسَهُ، وَاجْعَلُوا عَلَى رِجْلِهِ الإِذْخِرَ ـ أَوْ قَالَ أَلْقُوا عَلَى رِجْلِهِ مِنَ الإِذْخِرِ ". وَمِنَّا مَنْ قَدْ أَيْنَعَتْ لَهُ ثَمَرَتُهُ فَهْوَ يَهْدُبُهَا.
Waxaa nooga warramay Axmed bin Yuunus, waxaa nooga warramay Suhayr, waxaa nooga warramay Al-Acmash, oo ka weriyey Shaqiiq, oo ka weriyey Khabbaab — Allaha ka raalli ahaadee — wuxuu yiri: Waxaan la hijroonnay Rasuulka Allaah ﷺ annagoo doonaya wajiga Allaah, markaasaa ajarkayagu ku waajibay xagga Allaah. Annaga waxaa naga mid ah dad dhintay ama tegey iyagoon cunin wax ajarkooda ka mid ah adduunkan. Waxaa ka mid ahaa Muscab bin Cumayr oo lagu dilay maalintii Uxud, mana uusan reebin wax aan ahayn maro (Namira). Haddaan madaxiisa ku daboolno, lugahiisaa bannaanaada, haddaan lugahiisa ku daboolnana, madaxiisaa bannaanaada. Markaasuu Nabigu ﷺ nagu yiri:
"Ku daboola madaxiisa, lugahiisana saara Idkhir — ama wuxuu yiri: Ku tuura lugahiisa Idkhir." Annagana waxaa naga mid ah dad mirahoodii u bislaaday oo goosanaya.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Daadadka lagu sameeyo niyad daacad ah waxaa Allah agtiisa looga abaalmariyaa.
Xadiisku wuxuu ka hadlayaa dagaalkii Uḥud: Muṣʿab ibn ʿUmayr halkaas ayuu ku shahiiday, wuxuuna ka tagay maro aad u gaabnayd oo aan isku mar dabooli karin madaxiisa iyo cagihiisa.
Weedh tilmaamaysa raadinta raalli ahaanshaha iyo abaalmarinta Allah.
Maro fudud oo loo isticmaali jiray in lagu duubo qofka dhintay.
Caws udgoon oo ka bixi jiray Carabta; halkan waxaa loo adeegsaday in lagu daboolo cagaha Muṣʿab.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in camalka daacadda ah ee Allah dartii loo sameeyo uu ajarkiisu sugnaanayo, xitaa haddii qofka sameeyay uusan noloshiisa ku helin. Xadiisku sidoo kale wuxuu muujinayaa noloshii adkayd ee qaar ka mid ah saxaabada. Culimadu waxay ka hadleen sida taxaddarka leh ee qofka dhintay loo kafanayo: haddii marada la hayo aysan ku filnayn, marka hore madaxa ayaa la daboolaa, cagahana waxaa lagu daboolaa wax dhir ah oo ku habboon, sida uu Nebigu ﷺ halkan faray.
- Marka aad samaynayso camal muhiim ah, hubi niyaddaada oo Allah dartii u yeel, hana u samayn sumcad ama faa’iido darteed.
- Ku qanac waxa aad haysato, hana illoobin dadka wax u hura iyaga oo aan hanti adduunyo ku helin.
- Ula dhaqan dadka dhintay si taxaddar iyo sharaf leh, xitaa marka agabka la hayo uu kooban yahay.
Xadiiskani wuxuu barayaa in qiimaha camalku ku xiran yahay niyadda; Khabbab wuxuu adkaynayaa in hijradu ahayd mid lagu raadinayay raalli ahaanshaha Allah.
Sahih al-Bukhari · #4048 (Sahih)Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa saxaabi ku shahiiday Uḥud, wuxuuna muujinayaa sida saxaabadu naftooda ugu hureen diintooda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.