Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4108

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ وَنَسْوَاتُهَا تَنْطُفُ، قُلْتُ قَدْ كَانَ مِنْ أَمْرِ النَّاسِ مَا تَرَيْنَ، فَلَمْ يُجْعَلْ لِي مِنَ الأَمْرِ شَىْءٌ‏.‏ فَقَالَتِ الْحَقْ فَإِنَّهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ، وَأَخْشَى أَنْ يَكُونَ فِي احْتِبَاسِكَ عَنْهُمْ فُرْقَةٌ‏.‏ فَلَمْ تَدَعْهُ حَتَّى ذَهَبَ، فَلَمَّا تَفَرَّقَ النَّاسُ خَطَبَ مُعَاوِيَةُ قَالَ مَنْ كَانَ يُرِيدُ أَنْ يَتَكَلَّمَ فِي هَذَا الأَمْرِ فَلْيُطْلِعْ لَنَا قَرْنَهُ، فَلَنَحْنُ أَحَقُّ بِهِ مِنْهُ وَمِنْ أَبِيهِ‏.‏ قَالَ حَبِيبُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَهَلاَّ أَجَبْتَهُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَحَلَلْتُ حُبْوَتِي وَهَمَمْتُ أَنْ أَقُولَ أَحَقُّ بِهَذَا الأَمْرِ مِنْكَ مَنْ قَاتَلَكَ وَأَبَاكَ عَلَى الإِسْلاَمِ‏.‏ فَخَشِيتُ أَنْ أَقُولَ كَلِمَةً تُفَرِّقُ بَيْنَ الْجَمْعِ، وَتَسْفِكُ الدَّمَ، وَيُحْمَلُ عَنِّي غَيْرُ ذَلِكَ، فَذَكَرْتُ مَا أَعَدَّ اللَّهُ فِي الْجِنَانِ‏.‏ قَالَ حَبِيبٌ حُفِظْتَ وَعُصِمْتَ‏.‏ قَالَ مَحْمُودٌ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ وَنَوْسَاتُهَا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyey Ikrima bin Khalid: Ibn Cumar wuxuu yiri,

"Waxaan galay guriga Xafsa iyadoo biyo ka tifqayaan timaheeda la qooshay. Waxaan iri, 'Xaaladda dadku waa sidaad arkayso, wax amar ahna lama isiinin.' Xafsa waxay igu tiri, 'U tag iyaga, waayo way ku sugayaan, waxaanan ka cabsi qabaa in maqnaanshahaagu uu keeni doono kala-tag iyo fitno.' Sidaas darteed Xafsa kama aysan harin Ibn Cumar ilaa aan u tagnay dadkii. Markii dadkii kala dareeray, Mucawiyah wuxuu jeediyey khudbo isagoo leh, 'Qofkii raba inuu ka hadlo arrintan khilaafada, ha soo baxo oo yaanu is-qarin, annagaa xaq ugu leh khilaafada isaga iyo aabbihii toona.' Markaas Xabiib bin Maslamah wuxuu Ibn Cumar ku yiri, 'Maxaad uga jawaabi weyday?' Cabdullaahi bin Cumar wuxuu yiri, 'Waxaan furfuray dharkii dhexda iyo lugaha iigu xirnaa anigoo fadhiya, waxaanan damcay inaan iraahdo, "Kii adiga iyo aabbahaa kula dagaalamay Islaamka dartiis ayaa xaq ugu leh khilaafada," laakiin waxaan ka baqay in hadalkaygu uu keeno khilaaf dadka dhexdiisa ah iyo dhiig daata, hadalkaygana si kale loo fasiro. (Sidaas darteed waan aamusay) anigoo xusuusanaya wixii Alle u diyaariyey Jannooyinka kuwa samra." Xabiib wuxuu yiri, 'Waad badbaadday oo waa lagu ilaaliyey.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ibn Cumar wuxuu ka baaqsaday jawaab kulul si uu uga hortago kala qaybsanaan iyo dhiig daata.

Asalka iyo sababta

Werintani waxay ka warramaysaa kulan siyaasadeed oo Mucaawiya kaga hadlay hoggaanka, Ibn Cumarna uu doortay inuusan jawaabin isaga oo ka baqaya kala qaybsanaan iyo dhiig daata.

Erayada adag oo la sharxay
fitnah

Imtixaan ama qalalaase culus oo khatar gelinaya iimaanka, amniga iyo xiriirka dadka.

Jannooyinka Jannada

Tixraac u ah abaalmarinta uu Alle u diyaariyey aakhiro.

maro garbaha lagu duubto

Maro Ibn Cumar jidhkiisa ku duubtay isaga oo fadhiya.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in qofku mararka qaarkood ka aamusi karo qodob xaq ah haddii habka ama waqtiga uu ku sheegayo uu keeni karo kala qaybsanaan iyo dhiig daata oo daran. Aamusnaanta Ibn Cumar ma ahayn inuu ku raacsanaa hadalka Mucaawiya, balse waxay ahayd doorasho uu kaga hortagayo shar ka weyn, isaga oo maanka ku haya abaalmarinta aakhiro. Tani ma aha baaq guud oo ah in dulmiga laga aamuso: saamaynta, ujeeddada iyo habka ku habboon ee hadalka waa in la tixgeliyaa.

Casharrada maanta
  1. Ka hor intaadan ka jawaabin dood kulul, ka fiirso in hadalkaagu xaaladda dejinayo ama sii hurinayo.
  2. Dulmi si taxaddar leh uga hadal, balse dooro waqti iyo qaab aan keenayn dhaawac ama kala qaybsanaan aan loo baahnayn.
  3. Markaad doorashooyin adag wajahayso, ha ku eegin oo keliya faa'iidada dhow; sidoo kale maskaxda ku hay masuuliyaddaada Alle hortiisa iyo aakhiro.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.