Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4159

Waxaa weriyey Ka'b ibn Ujra. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Ka'b ibn Ujra

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ خَلَفٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، وَرْقَاءَ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَآهُ وَقَمْلُهُ يَسْقُطُ عَلَى وَجْهِهِ فَقَالَ ‏ "‏ أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَحْلِقَ وَهْوَ بِالْحُدَيْبِيَةِ، لَمْ يُبَيِّنْ لَهُمْ أَنَّهُمْ يَحِلُّونَ بِهَا، وَهُمْ عَلَى طَمَعٍ أَنْ يَدْخُلُوا مَكَّةَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ الْفِدْيَةَ، فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُطْعِمَ فَرَقًا بَيْنَ سِتَّةِ مَسَاكِينَ، أَوْ يُهْدِيَ شَاةً، أَوْ يَصُومَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ‏.‏

Tarjumaad

Ka'b bin Ujra wuxuu ka warramay in Rasuulka Allah ﷺ uu arkay isaga oo cidiyadiisu ay ku dhacayaan wajigiisa. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:

"Ma dhib bay kugu hayaan cidiyadaadu?" Wuxuu yiri: "Haa." Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu amray inuu madaxa xiirto iyagoo jooga Xudaybiya. Ilaa xilligaas looma caddayn inay xalaaloobayaan (ka bixi doonaan ixraamka), waxayna rajo ka qabeen inay Makka galaan. Kadib Allah wuxuu soo dejiyay xukunka fidyada, markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu amray Ka'b inuu lix masaakiin ah quudiyo faraq cunto ah, ama uu gowraco ido, ama uu soomo saddex maalmood.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Marka ay jirto dhib daran inta lagu jiro ixraamka, timaha waa la xiiri karaa iyadoo la bixinayo fidyo waajib ah.

Asalka iyo sababta

Ka‘b ibn ‘Ujra waxaa intii lagu jiray duullaankii Xudaybiya aad u dhibay injir, ilaa ay wejigiisa ku soo dhacayeen. Nebiga ﷺ wuxuu u oggolaaday inuu madaxa xiirto, wuxuuna u kala doortay inuu cunto siiyo lix miskiin, inuu neef ido ah qalo, ama inuu saddex maalmood soomo.

Erayada adag oo la sharxay
Ixraam

Xaaladda cibaado ee xajka ama cumrada, taas oo ay jiraan falal gaar ah oo mamnuuc ah.

Fidyo

Magdhow shareeco ahaan la faray marka qofku sabab sax ah darteed u fulin kari waayo xeer ka mid ah ixraamka.

Faraq

Halbeeg mug oo hore loogu cabbiri jiray cuntada; qaddarka saxda ahi wuu kala duwanaan karaa iyadoo ku xiran halbeegga la adeegsaday.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay werintan ka fahmeen in qofka ixraamka ku jira uu madaxa xiiri karo marka dhib ama baahi khasab ahi jirto, balse ay ku waajibayso fidyo. Saddexda doorasho ee la sheegay waa cunto la siiyo lix miskiin, in neef ido ah la qalo, ama in saddex maalmood la soomo; qofku wuu kala dooran karaa. Madh-habyadu kutubtooda fiqiga ayay kaga hadlaan qaddarka saxda ah ee cuntada iyo shuruudaha fidyada.

Casharrada maanta
  1. Qofkii dhibaato daran kala kulma ixraamka ha raadsado talo diini ah oo aqoon leh ka hor inta aanu samayn fal mamnuuc ah.
  2. Marka loo baahdo in dhib laga nafiso, waajibaadka diineed ee la socda waa in si taxaddar leh loo guto.
  3. Nebiga ﷺ wuxuu tixgeliyey baahida jireed, isla markaana wuxuu tilmaamay hab cad oo fidyada loo guto.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.