Sahih al-Bukhari, xadiiska 4191
Waxaa weriyey Ka'b ibn Ujra. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammad ibn Hisham Abu Abdullahwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ
- 2Hushaymهُشَيْمٌ
- 3Abu Bishrأَبِي بِشْرٍ
- 4Mujahidمُجَاهِدٍ
- 5Abd ar‑Rahman ibn Abu Laylaعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى
- 6Ka'b ibn Ujraكَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْحُدَيْبِيَةِ وَنَحْنُ مُحْرِمُونَ، وَقَدْ حَصَرَنَا الْمُشْرِكُونَ ـ قَالَ ـ وَكَانَتْ لِي وَفْرَةٌ فَجَعَلَتِ الْهَوَامُّ تَسَّاقَطُ عَلَى وَجْهِي، فَمَرَّ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّ رَأْسِكَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ وَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ {فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ}
Ka‘b bin Cuja wuxuu yiri: Waxaan la joognay Rasuulka Allah ﷺ Xudaybiyah annagoo xiran xirashada Ixraamka, waxaana naga hor istaagay mushrikiinta inaan sii soconno. Waxaan lahaa timo badan, injirtuna waxay ku dhacaysay wejigeyga. Markaas ayuu Nabigu ﷺ agtayda maray oo wuxuu igu yiri:
"Ma dhib baa kugu haysa injirta madaxaaga?" Waxaan iri: "Haa." Kadibna waxaa soo degday aayaddan: {Qofkii idinka mid ah oo jiran ama dhib ka qaba madaxiisa, waa inuu bixiyaa fidyo ah soon, ama sadaqo, ama qurbaan}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu aqoonsaday dhibaatadii Ka‘b, wuxuuna tilmaamay fidyada la waajibiyey.
Ka‘b ibn ‘Ujra iyo saxaabadu waxay joogeen al-Xudaybiya iyagoo ku jira ixraam, halka mushrikiintu ka horjoogsadeen inay u gudbaan Kacbada. Ka‘b waxaa dhibayay injir ka soo dhacayay timihiisa badan oo wajigiisa ku dhacayay; markaas ayaa la soo qaatay aayadda la sheegay ee ku saabsan fidyada.
Xaaladda xurmaysan ee xajka ama cumrada, oo ay jiraan falal qaarkood oo mamnuuc ah.
Magdhow la jideeyey marka qof, sabab sax ah awgeed, u fulin kari waayo xeer gaar ah oo xajka la xiriira.
Xoolo allabari ah oo loo qalo qayb ka mid ah fidyada.
Culimadu waxay aayadda la soo xigtay ka fahmeen in qofka ixraamka ku jira uu, marka uu jirran yahay ama madaxiisu si daran u dhibayo, timaha xiiri karo, fidyana bixinayo: soon, quudin dadka baahan, ama allabari. Fuqahada afarta madhab ee Sunniga ahi waxay ka hadleen faahfaahinta iyo shuruudaha beddelladan; riwaayaddu waxay adkaynaysaa in baahida la tixgeliyo iyada oo aan laga tegin waajibka fidyada. Waxa kale oo ficilka Nabiga ﷺ muujinayaa inuu tixgeliyey dhibaatada gaarka ah ee qofka haysata.
- Qofka si muuqata u dhibban weydii waxa haya, una fidiso gargaar ku habboon.
- Baro inta lagu jiro xajka iyo cumrada ka-reebitaannada jira iyo fidyada ku waajibta.
- Marka laga reebayo xeer diini ah, raac nidaamka la jideeyey halkii aad adigu magdhow ka dooran lahayd.
Riwaayaddan saxiixa ahi iyaduna waxay ka warramaysaa dhibaatadii Ka‘b kala kulmay ixraamka, waxayna sharraxaysaa fidyada marka timaha la xiirayo.
Sahih al-Bukhari · #4189 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa dhacdadaas oo kale, waxayna bixinaysaa faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan magdhowga la jideeyey.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.