Sahih al-Bukhari, xadiiska 4194
Waxaa weriyey Salama ibn al-Akwa. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Salama ibn al-Akwa
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَلَمَةَ بْنَ الأَكْوَعِ، يَقُولُ خَرَجْتُ قَبْلَ أَنْ يُؤَذَّنَ، بِالأُولَى، وَكَانَتْ لِقَاحُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرْعَى بِذِي قَرَدٍ ـ قَالَ ـ فَلَقِيَنِي غُلاَمٌ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَقَالَ أُخِذَتْ لِقَاحُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ مَنْ أَخَذَهَا قَالَ غَطَفَانُ. قَالَ فَصَرَخْتُ ثَلاَثَ صَرَخَاتٍ ـ يَا صَبَاحَاهْ ـ قَالَ فَأَسْمَعْتُ مَا بَيْنَ لاَبَتَىِ الْمَدِينَةِ، ثُمَّ انْدَفَعْتُ عَلَى وَجْهِي حَتَّى أَدْرَكْتُهُمْ وَقَدْ أَخَذُوا يَسْتَقُونَ مِنَ الْمَاءِ، فَجَعَلْتُ أَرْمِيهِمْ بِنَبْلِي، وَكُنْتُ رَامِيًا، وَأَقُولُ أَنَا ابْنُ الأَكْوَعْ، الْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعْ. وَأَرْتَجِزُ حَتَّى اسْتَنْقَذْتُ اللِّقَاحَ مِنْهُمْ، وَاسْتَلَبْتُ مِنْهُمْ ثَلاَثِينَ بُرْدَةً، قَالَ وَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَدْ حَمَيْتُ الْقَوْمَ الْمَاءَ وَهُمْ عِطَاشٌ، فَابْعَثْ إِلَيْهِمُ السَّاعَةَ. فَقَالَ " يَا ابْنَ الأَكْوَعِ، مَلَكْتَ فَأَسْجِحْ ". قَالَ ثُمَّ رَجَعْنَا وَيُرْدِفُنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى نَاقَتِهِ حَتَّى دَخَلْنَا الْمَدِينَةَ.
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Xaatim, oo ka weriyey Yaziid bin Abii Cubayd, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Salama bin Al-Akwa' oo leh: Waxaan baxay intaan la adimin salaadda Subax ee ugu horreysay. Geela dheddig ee Rasuulka Allah ﷺ wuxuu daaqi jiray meel la yiraahdo Dhi-Qarad. Wuxuu yiri: Waxaa ila kulmay addoon u shaqeynayey Cabdirraxmaan bin Cawf, wuxuuna igu yiri: 'Geelii dheddigaa ee Rasuulka Allah ﷺ waa la dhacay.' Waxaan iri: 'Yaa qaatay?' Wuxuu yiri: 'Reer Ghadafaan.' Wuxuu yiri: Markaas baan saddex jeer qayliyey anigoo leh: 'Yaa Subaaxah!' (War waaberigii!), waxaana maqashiiyey dadkii u dhexeeyey labada buur ee Madiina. Kadibna wajigaygaan u orday ilaa aan gaaray iyagoo biyo cabaya. Waxaan ku ganay fallaaraha anigoo ah nin toogashada ku fiican, anigoo leh: 'Anigu waxaan ahay ina Al-Akwa', maantuna waa maalinta halaagga xumaanfalayaasha!' Sidii baan gabay ugu tirinayey ilaa aan ka soo ceshaday geelii, waxaanan ka furtay soddon go' (Burda). Kadibna Nabiga ﷺ iyo dadkii baa yimid, markaasaan iri: 'Nabiga Allow, biyihii baan ka hor istaagay cadowgii wayna ooman yihiine, haddaba ciidan u dir si loo soo qabto.' Markaas buu Nabigu ﷺ yiri: 'Ina Al-Akwa'ow, waad ka adkaataye iska cafi.' Kadibna waannu soo noqonnay, Rasuulkuna ﷺ wuxuu i saartay geeliisa dhabarkiisa ilaa aan ka galno Madiina.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Salama wuxuu dib u qabsaday geela, dabadeedna Nebiga ﷺ ayaa ku boorriyey inuu dabacsanaan muujiyo.
Werintani waxay sheegaysaa sida Salama ibn al-Akwaʿ uga falceliyey markii dad ka tirsanaa Ghatafan ay Dhi Qarad ka dhaceen geela Nebiga ﷺ.
Meel ka baxsan Madiina oo geelu daaqi jiray.
Qaylo dheer oo digniin ah oo dadka loogu yeerayo si loo digo loona soo ururiyo gargaar.
Ha u adeegsan awooddaada aargoosi aan loo baahnayn; si xakameysan ula dhaqan cadowga laga adkaaday.
Culimadu waxay dhacdadan ka fahmeen in geesinimada iyo tallaabo degdeg ah oo dadka iyo hantida lagu ilaaliyo ay mudan yihiin ammaan. Isla markaas, boorrinta Nebiga ﷺ waxay ina baraysaa in qofka awoodda yeeshaa uu xaddido aargoosiga oo uu dabacsanaan muujiyo marka ay ku habboon tahay. Werintani oggolaansho guud uma aha in hanti la qabsado: hantida iyo duruufaha ku xeeran waa in lagu qiimeeyaa xeerarka sharciga.
- Si feejigan uga falceli marka dadka ama hantidu khatar ku jiraan, gargaarna wakhti ku habboon dalbo.
- Xirfadahaaga si ujeeddo leh ugu adeegso yaraynta waxyeellada, ee ha ugu adeegsan aargoosi caro ka dhashay.
- Marka aad awoodda leedahay, dooro xakamayn iyo dabacsanaan marka ay ku habboon tahay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.