Sahih al-Bukhari, xadiiska 4196
Waxaa weriyey Salama ibn al-Akwa. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Salama ibn al-Akwa
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى خَيْبَرَ فَسِرْنَا لَيْلاً، فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ لِعَامِرٍ يَا عَامِرُ أَلاَ تُسْمِعُنَا مِنْ هُنَيْهَاتِكَ. وَكَانَ عَامِرٌ رَجُلاً شَاعِرًا فَنَزَلَ يَحْدُو بِالْقَوْمِ يَقُولُ: اللَّهُمَّ لَوْلاَ أَنْتَ مَا اهْتَدَيْنَا وَلاَ تَصَدَّقْنَا وَلاَ صَلَّيْنَا فَاغْفِرْ فِدَاءً لَكَ مَا أَبْقَيْنَا وَثَبِّتِ الأَقْدَامَ إِنْ لاَقَيْنَا وَأَلْقِيَنْ سَكِينَةً عَلَيْنَا إِنَّا إِذَا صِيحَ بِنَا أَبَيْنَا وَبِالصِّيَاحِ عَوَّلُوا عَلَيْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ هَذَا السَّائِقُ ". قَالُوا عَامِرُ بْنُ الأَكْوَعِ. قَالَ " يَرْحَمُهُ اللَّهُ ". قَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ وَجَبَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، لَوْلاَ أَمْتَعْتَنَا بِهِ. فَأَتَيْنَا خَيْبَرَ، فَحَاصَرْنَاهُمْ حَتَّى أَصَابَتْنَا مَخْمَصَةٌ شَدِيدَةٌ، ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى فَتَحَهَا عَلَيْهِمْ، فَلَمَّا أَمْسَى النَّاسُ مَسَاءَ الْيَوْمِ الَّذِي فُتِحَتْ عَلَيْهِمْ أَوْقَدُوا نِيرَانًا كَثِيرَةً، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا هَذِهِ النِّيرَانُ عَلَى أَىِّ شَىْءٍ تُوقِدُونَ ". قَالُوا عَلَى لَحْمٍ. قَالَ " عَلَى أَىِّ لَحْمٍ ". قَالُوا لَحْمِ حُمُرِ الإِنْسِيَّةِ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَهْرِيقُوهَا وَاكْسِرُوهَا ". فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَوْ نُهَرِيقُهَا وَنَغْسِلُهَا قَالَ " أَوْ ذَاكَ ". فَلَمَّا تَصَافَّ الْقَوْمُ كَانَ سَيْفُ عَامِرٍ قَصِيرًا فَتَنَاوَلَ بِهِ سَاقَ يَهُودِيٍّ لِيَضْرِبَهُ، وَيَرْجِعُ ذُبَابُ سَيْفِهِ، فَأَصَابَ عَيْنَ رُكْبَةِ عَامِرٍ، فَمَاتَ مِنْهُ قَالَ فَلَمَّا قَفَلُوا، قَالَ سَلَمَةُ رَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ آخِذٌ بِيَدِي، قَالَ " مَا لَكَ ". قُلْتُ لَهُ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي، زَعَمُوا أَنَّ عَامِرًا حَبِطَ عَمَلُهُ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " كَذَبَ مَنْ قَالَهُ، إِنَّ لَهُ لأَجْرَيْنِ ـ وَجَمَعَ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ ـ إِنَّهُ لَجَاهِدٌ مُجَاهِدٌ قَلَّ عَرَبِيٌّ مَشَى بِهَا مِثْلَهُ ". حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ قَالَ " نَشَأَ بِهَا ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslama, waxaa nooga warramay Xaatim bin Ismaaciil, oo ka weriyey Yaziid bin Abii Cubayd, oo ka weriyey Salama bin Al-Akwac — raalli ha ka ahaado Eebbe — wuxuu yiri: Waxaan la baxnay Nebiga ﷺ annagoo u socda Khaybar, waxaannuna soconnay habeenkii. Markaas ayaa nin dadka ka mid ah wuxuu ku yiri Caamir:
"Caamirow, ma naga maqashiisaa gabaygaaga?" Caamirna wuxuu ahaa nin abwaan ah, markaas ayuu degay oo wuxuu bilaabay inuu geela u heeso isagoo leh: "Allow! Adiga la'aantaa ma hanuunneen, mana sadaqeysanneen, mana tukanneen. Dambiyadayada noo dhaaf annagoo kuu fidaynaya, cagahanagana adkeey haddaan la kulanno cadowga, xasillooni (Sakiina) nagu soo deji. Annagu haddii naloo qayliyo waan diidnaa, iyaguna way nagu qayliyeen." Markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ yiri: "Waa kuma kan wadida (geela ee gabayaya)?" Waxay yiraahdeen: "Waa Caamir bin Al-Akwac." Wuxuu yiri ﷺ: "Eebbe ha u naxariisto." Nin dadka ka mid ah ayaa yiri: "Waa ku waajibtay (shahiidnimadu), Nebi Allow! Maysideen inaan sii weheshanno." Markaas ayaannu nimid Khaybar, waana ku hareereynay ilaa gaajo daran ay na asiibtay. Kadibna Allah Tacaalaa ayaa ka furay iyaga. Markii dadku ay gaareen fiidkii maalintii la furtay, waxay shideen dabab badan. Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Dababkan maxay yihiin? Maxaad ku karinaysaan?" Waxay yiraahdeen: "Hilib." Wuxuu yiri: "Hilib noocee ah?" Waxay yiraahdeen: "Hilib dameeraha la dhaqdo." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Daadiya oo dheriyada jebiya." Nin baa yiri: "Rasuulka Allow, ma daadinnaa hilibka oo dheriyada mayrnaa?" Wuxuu yiri ﷺ: "Ama taas." Markii ciidanku saf u istaageen dagaalka, seefta Caamir way gaabnayd, markaas ayuu lugta Yuhuudi la beegsaday si uu u dhufto, balse afka seeftiisa ayaa kusoo noqday oo ku dhacay jilibkiisa, halkaasna wuu ku dhintay. Markii ay soo noqdeen, Rasuulka Allah ﷺ ayaa i arkay anigoo murugeysan, gacantayduu qabtay oo wuxuu yiri: "Maxaa kugu dhacay?" Waxaan iri: "Aabbahay iyo hooyaday ha kuu furtaan! Dadku waxay sheegeen in camalka Caamir uu buray." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Been waa sheegay kii yiri sidaas. Isagu laba ajar buu leeyahay" — wuxuuna isku daray labadiisa farood — "Wuxuu ahaa mujaahid run ah, carab yar baa la mid ah waxa uu sameeyey."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caamir wuxuu ajar ka helayaa halgankiisa, hilibka dameeraha la dhaqdo-na waa xaaraan.
Dhacdooyinku waxay ka dhaceen safarkii Khaybar: saxaabada ayaa gaajo ku dhacday, dabadeed Nabiga ﷺ wuxuu reebay in dameeraha la dhaqdo la kariyo. Caamir wuxuu ku dhintay dhaawac uu seeftiisa kula kacay intii dagaalku socday; markaas ayuu Nabiga ﷺ beeniyay sheegashada ah in camalkiisu khasaaray.
Degganaansho iyo adkaysi qalbiga ku dhaca oo Allah bixiyo.
Dameero guri ama rar ahaan loo haysto; hilibkooda cunistiisu waa xaaraan.
Nabiga ﷺ wuxuu mudnaanta Caamir ku muujiyay laba farood oo la isu geeyay; halkan si faahfaahsan looma sheegin nooca labada ajar.
Culimadu hadalka ku saabsan Caamir waxay ka fahmeen in dhimasho qofku si kama’ ah naftiisa ugu sababo aysan si toos ah u burin camalkiisa wanaagsan; Nabiga ﷺ wuxuu xaqiijiyay daacadnimada dadaalkiisa iyo halgankiisa. Afarta mad-habood ee sunniga ahi waxay hilibka dameeraha la dhaqdo u arkaan xaaraan. Amarkii ahaa in weelasha la jebiyo ayaa la sii caddeeyay: waa la faaruqin karaa oo la dhaqi karaa sidoo kale, sidaas darteed mamnuuciddu macnaheedu ma aha in weelka wax lagu karsado laftiisu najis yahay.
- Ha ku qiimayn iimaanka iyo camalka qofka warar la isla dhexmarayo; raadso aqoon lagu kalsoon yahay ka hor intaadan xukun gudbin.
- Raac xeerarka cuntada ee cad, xataa marka gaajo ama duruufo kale ay adkeeyaan ku dhaqankooda.
- Kartidaada, sida gabayada ama hadalka, u adeegso inaad dadka ku dhiirrigeliso inay Allah talo saartaan oo adkaystaan.
Werintan saxiixa ahi iyaduna waxay ka warramaysaa Caamir ibn al-Akwa iyo dhacdooyinkii safarkii Khaybar.
Sahih al-Bukhari · #4195 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa cuntadii intii isla duullaankaas lagu jiray, waxayna dhammaystiraysaa macnaha xeerarka cuntada ee Khaybar.
Sahih al-Bukhari · #4198 (Sahih)Werintani waxay ka warramaysaa imaatinka Khaybar iyo dhacdooyinkii halkaas ka dhacay, oo ah meeshii safarka laga hadlayay ka dhacay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.