Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4203

Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Huraira

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ شَهِدْنَا خَيْبَرَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِرَجُلٍ مِمَّنْ مَعَهُ يَدَّعِي الإِسْلاَمَ ‏"‏ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا حَضَرَ الْقِتَالُ قَاتَلَ الرَّجُلُ أَشَدَّ الْقِتَالِ، حَتَّى كَثُرَتْ بِهِ الْجِرَاحَةُ، فَكَادَ بَعْضُ النَّاسِ يَرْتَابُ، فَوَجَدَ الرَّجُلُ أَلَمَ الْجِرَاحَةِ، فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى كِنَانَتِهِ، فَاسْتَخْرَجَ مِنْهَا أَسْهُمًا، فَنَحَرَ بِهَا نَفْسَهُ، فَاشْتَدَّ رِجَالٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ، فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، صَدَّقَ اللَّهُ حَدِيثَكَ، انْتَحَرَ فُلاَنٌ فَقَتَلَ نَفْسَهُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ قُمْ يَا فُلاَنُ فَأَذِّنْ أَنَّهُ لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلاَّ مُؤْمِنٌ، إِنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Abuu Al-Yamaan, waxaa noo sheegay Shucayb, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Saciid bin Al-Musayyab in Abuu Hurayrah — raḍiya Allāhu ʿanhu — uu yiri: Waxaan goobjoog ka ahayn dagaalkii Khaybar. Rasuulka Alle ﷺ ayaa nin la socday oo sheeganayey Islaannimo ku yiri:

"Kani waa ehelu Naar." Markii dagaalku billowday, ninkii wuxuu u dagaallamay si aad u daran oo geesinnimo leh ilaa ay dhaawacyo badan soo gaareen. Dadka qaar baa ku sigtay inay shakiyaan, laakiin markii uu xanuunka dhaawacyada dareemay, ayuu gacanta geliyey kiishkiisa fallaaraha, wuxuuna kala soo baxay fallaadho uu isku dilay. Rag Muslimiin ah ayaa degdeg u yimid oo yiri: "Rasuulkii Allow, Alle wuu rumeeyey hadalkaagii; hebel wuu isdilay." Markaasuu ﷺ yiri: "Hebelow kac oo ku dhawaaq inaan Jannada gelin qof aan Mu’min ahayn. Alle wuxuu diinta ku taageeraa ninka faajirka ah."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ficil dagaal oo wanaagsan keligiis ma caddaynayo iimaan daacad ah.

Asalka iyo sababta

Dhacdadu waxay dhacday intii lagu jiray duullaankii Khaybar. Qoraalku wuxuu sheegayaa in nin sheeganayay inuu Muslim yahay uu intii dagaalku socday naftiisa dilay; Nabiga ﷺ wuxuu tilmaamay in Jannadu u sugnaato mu’miniinta, isla markaana Alle diintiisa ku taageeri karo qof dembi leh.

Erayada adag oo la sharxay
Khaybar

Goob leh dhul-beereed iyo qalcado, halkaas oo Muslimiintu kula kulmeen cadowgooda intii lagu jiray duullaankii uu Nabigu ﷺ hoggaaminayay.

Gambaleelka fallaadhaha

Weel ay qaansoleydu ku kaydiyaan fallaadhahooda.

Alle wuxuu diinta ku taageeraa qof dembi leh

Alle wuxuu diinta u keeni karaa natiijo waxtar leh isaga oo adeegsanaya qof isaga laftiisu ka gaabiya adeecidda.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadii hore waxay arrintan ka fahmeen in ficillada muuqda aysan ku filnayn in lagu go’aamiyo iimaanka qofka ee qalbiga ku jira ama halka uu aakhirka ku dambayn doono; aqoonta arrimahaas Alle ayay u gaar tahay. Hadalka ku saabsan in qof dembi leh taageero keeni karo wuxuu ina barayaa in natiijo wanaagsan aysan tirtirin dembiyada qofka, isla markaana aysan caddayn u ahayn daacadnimadiisa. Xadiisku si adag ayuu u cambaaraynayaa isdilka, balse ma oggola in qof gaar ah si kama dambays ah looga xukumo aakhiradiisa.

Casharrada maanta
  1. Iimaanka qof ha ku qiimayn oo keliya geesinimada, dadaalka ama waxqabadyo kale oo muuqda.
  2. Marka aad la kulanto xanuun daran ama quus, si degdeg ah caawimo uga raadso dad aad ku kalsoon tahay iyo xirfadlayaal; qofna ha uga tegin keligiis marka uu ku jiro xaalad degdeg ah.
  3. Alle ka bari daacadnimo, wanaaggana sii wad adigoon u qaadan caddayn kuu dammaanad qaadaysa aakhirka wanaagsan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.