Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4207

Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَهْلٍ، قَالَ الْتَقَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَالْمُشْرِكُونَ فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ فَاقْتَتَلُوا، فَمَالَ كُلُّ قَوْمٍ إِلَى عَسْكَرِهِمْ، وَفِي الْمُسْلِمِينَ رَجُلٌ لاَ يَدَعُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ شَاذَّةً وَلاَ فَاذَّةً إِلاَّ اتَّبَعَهَا فَضَرَبَهَا بِسَيْفِهِ، فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَجْزَأَ أَحَدُهُمْ مَا أَجْزَأَ فُلاَنٌ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا أَيُّنَا مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ إِنْ كَانَ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ لأَتَّبِعَنَّهُ، فَإِذَا أَسْرَعَ وَأَبْطَأَ كُنْتُ مَعَهُ‏.‏ حَتَّى جُرِحَ فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ نِصَابَ سَيْفِهِ بِالأَرْضِ، وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَجَاءَ الرَّجُلُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ ‏"‏ وَمَا ذَاكَ ‏"‏‏.‏ فَأَخْبَرَهُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَإِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، وَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ، فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهْوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslama, waxaa nooga warramay Ibnu Abii Xaazim, aabbihii ka soo xigtay, Sahl-na ka soo xigtay oo yidhi: Nabigu ﷺ iyo mushrikiintu way isku dhaceen mid ka mid ah dagaalladiisii, wayna is dileen, dabadeed qolo walba waxay u laabatay xeradii ciidankooda. Muslimiinta waxaa ku jiray nin aan ka tegi jirin qof mushrik ah oo gooni u baxa ama hara mooyaane inuu raaco oo seeftiisa ku dilo. Markaas baa la yidhi:

“Rasuulka Allow ﷺ! Ma jiro cid wax tarkeedu gaadhay hebel.” Wuxuu yidhi: “Isagu waa dadka Naarta.” Waxay yidhaahdeen: “Yaa annaga ka mid ah oo Jannada galaya haddii kanu yahay dadka Naarta?” Nin baa dadkii ka mid ah yidhi: “Waan raacayaa isaga, hadduu dheereeyo ama gaabiyo waan la soconayaa.” Intuu dhaawacmay buu geeri degdegay, markaasuu seeftiisa qabteeda dhulka dhigay, afkeedana labadiisa naas dhexdooda geliyey, dabadeed isku tuuray oo is dilay. Ninkii baa Nabiga ﷺ u yimid oo yidhi: “Waxaan markhaati ka ahay inaad Rasuulkii Alle tahay.” Wuxuu yidhi: “Maxaa dhacay?” Markaasuu warkii u sheegay. Nabigu ﷺ wuxuu yidhi: “Qofku wuxuu samayn karaa camalka dadka Jannada sida dadka u muuqda, isagoo ah dadka Naarta; qofkuna wuxuu samayn karaa camalka dadka Naarta sida dadka u muuqda, isagoo ah dadka Jannada.”

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Camallada muuqata ee cajiibka ahi mar walba ma muujiso halka ugu dambaysa ee qofku ku dambayn doono.

Erayada adag oo la sharxay
Ghazwo

Duullaan uu Nebigu ﷺ ka qaybgalay.

Dadka Naarta

Magac loo adeegsado dadka ugu dambayn ka mid noqon doona kuwa la cadaabayo.

Sida ay dadka ugu muuqato

Qiimayn ku salaysan waxa dadka kale arki karaan; ma yaqaannaan niyadaha qarsoon.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay sharxeen in dadku aanay si hubaal ah ugu go’aamin karin halka ugu dambaysa ee qof ku dambaynayo iyagoo ku salaynaya camallada muuqda. Daacadnimada iyo dhammaadka nolosha qofku aad bay muhiim u yihiin, hase yeeshee Alle keliya ayaa si buuxda u og xaqiiqada gudaha. Isdilka sheekada ku jira waxaa lagu cambaareeyey inuu yahay dembi weyn; mana siinayo qofna xaq uu qof gaar ah oo qoraalku xusin uga go’aamiyo halka uu ugu dambayn doono.

Casharrada maanta
  1. Ka fiirso niyaddaada ka hor intaadan wax samayn, hana ka dhigan ammaan raadintu ujeeddadaada.
  2. Ka fogow inaad si go’aan kama dambays ah uga hadasho halka qof ku dambayn doono; aqoontaasi Alle ayay u sugnaatay.
  3. Ku adkayso camalka wanaagsan, khaladaadkana Alle ugu noqo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.