Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4263

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ، قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ لَمَّا جَاءَ قَتْلُ ابْنِ حَارِثَةَ وَجَعْفَرِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَوَاحَةَ ـ رضى الله عنهم ـ جَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعْرَفُ فِيهِ الْحُزْنُ ـ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ وَأَنَا أَطَّلِعُ مِنْ صَائِرِ الْبَابِ ـ تَعْنِي مِنْ شَقِّ الْبَابِ ـ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَىْ رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ نِسَاءَ جَعْفَرٍ قَالَ وَذَكَرَ بُكَاءَهُنَّ، فَأَمَرَهُ أَنْ يَنْهَاهُنَّ قَالَ فَذَهَبَ الرَّجُلُ ثُمَّ أَتَى فَقَالَ قَدْ نَهَيْتُهُنَّ‏.‏ وَذَكَرَ أَنَّهُ لَمْ يُطِعْنَهُ قَالَ فَأَمَرَ أَيْضًا فَذَهَبَ ثُمَّ أَتَى فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ غَلَبْنَنَا‏.‏ فَزَعَمَتْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ فَاحْثُ فِي أَفْوَاهِهِنَّ مِنَ التُّرَابِ ‏"‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ أَرْغَمَ اللَّهُ أَنْفَكَ، فَوَاللَّهِ مَا أَنْتَ تَفْعَلُ، وَمَا تَرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْعَنَاءِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qutaybah, waxaa nooga warramay Cabdul-Wahhaab, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Yaxye bin Saciid oo leh: Waxaa ii sheegtay Camrah, waxay tiri: Waxaan maqlay Caa’ishah — raaliyallaahu canhaa — oo leh: Markii ay timid geerida Ibnu Xaarithah, Jacfar bin Abii Daalib iyo Cabdullaahi bin Rawaaxah — raaliyallaahu canhum — wuxuu fariistay Rasuulka Allaah ﷺ isagoo murugo ka muuqato wajigiisa. Caa’ishah waxay tiri: Aniguna waxaan ka eegayay duleelka albaabka — macnihiisu waa dillaaca albaabka. Markaas ayaa nin u yimid oo ku yiri: Rasuulkii Alloow, dumarka Jacfar... wuxuuna xusay oohintooda. Markaasuu amray inuu ka reebo. Ninkii wuu baxay, kadibna wuu soo laabtay oo wuxuu yiri: Waan ka reebay, balse wuxuu xusay inaysan adeecin. Mar kale ayuu amray, ninkiina wuu baxay, kadibna wuu soo laabtay oo wuxuu yiri: Wallaahi way naga adkaadeen! Camrah waxay sheegtay in Rasuulka Allaah ﷺ yiri: 'Markaas ciid afka uga buuxi.' Caa’ishah waxay tiri: Markaasaan iri: Allaah sankaga ciid ha ka dhigo! Wallaahi ma aadan fulin wixii lagugu amray, mana aadan ka dulqaadin Rasuulka Allaah ﷺ dhibaatada.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nebigu ﷺ si muuqata ayuu uga murugooday saxaabadii ku dhimatay, wuxuuna ka reebay baroor-diiq qaylo dheer leh.

Asalka iyo sababta

Dhacdadu waxay ka dhalatay warka geerida Zayd ibn Xaaritha, Jacfar ibn Abii Daalib iyo Cabdullaah ibn Rawaaxa intii lagu jiray duullaankii Mu’ta.

Erayada adag oo la sharxay
Baroor-diiq qaylo leh

Oohin cod dheer oo murugada si baroor ah loogu dhawaaqo.

In ciidda afkooda lagu tuuro

Hadal adag oo qofka loogu dhiirrigelinayo inuu dhab ahaan joojiyo baroor-diiqda qaylada leh.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay kala saaraan murugada dabiiciga ah iyo ilmada, iyo baroor-diiqda qaylada leh iyo hadallada ka hor imanaya samirka iyo isu-dhiibidda Alle. Murugada muuqata ee Nebiga ﷺ waxay muujinaysaa in ka murugoodidda qof dhintay aanay keligeed xaaraan ahayn. Culimadu waxay weedha adag ee ciidda ku saabsan u fasiraan dhiirrigelin xooggan, ee ma aha oggolaansho lagu bahdilo dadka barooranaya ama xoog loo adeegsado.

Casharrada maanta
  1. Aqbal murugada qof aad jeceshahay, una fidi dadka murugaysan taageero deggan oo wax ku ool ah.
  2. U tacsiyee qofka murugaysan adigoon dhiirrigelin baroor-diiq qaylo leh ama ku jeesjeesin murugadiisa.
  3. Marka lagu weydiiyo inaad hawl qabato, masuuliyadda qaado oo si daacad ah uga warran wixii dhacay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.