Sahih al-Bukhari, xadiiska 4313
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ishaqwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِسْحَاقُ
- 2Abu Asimأَبُو عَاصِمٍ
- 3Ibn Jurayjابْنِ جُرَيْجٍ
- 4Hasan ibn Muslimحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ
- 5Mujahidمُجَاهِدٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي حَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قَامَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ مَكَّةَ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، فَهْىَ حَرَامٌ بِحَرَامِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، لَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ بَعْدِي، وَلَمْ تَحْلِلْ لِي إِلاَّ سَاعَةً مِنَ الدَّهْرِ، لاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا، وَلاَ يُعْضَدُ شَوْكُهَا، وَلاَ يُخْتَلَى خَلاَهَا وَلاَ تَحِلُّ لُقَطَتُهَا إِلاَّ لِمُنْشِدٍ ". فَقَالَ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ إِلاَّ الإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَإِنَّهُ لاَ بُدَّ مِنْهُ لِلْقَيْنِ وَالْبُيُوتِ، فَسَكَتَ ثُمَّ قَالَ " إِلاَّ الإِذْخِرَ فَإِنَّهُ حَلاَلٌ ". وَعَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْكَرِيمِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمِثْلِ هَذَا أَوْ نَحْوِ هَذَا. رَوَاهُ أَبُو هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Waxaa nooga warramay Isxaaq, waxaa nooga warramay Abuu Caasim, oo ka weriyey Ibnu Jureyj, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Xasan binu Muslim, oo ka weriyey Mujaahid, in Rasuulka Allah ﷺ uu istaagay Maalintii Furashada Makka, wuxuuna yiri:
"Allah wuxuu xarrimay Makka maalintii uu abuuray Samooyinka iyo Dhulka, sidaas darteed waa xaraan xarrimaadka Allah dartiis ilaa Maalinta Qiyaamaha. Cidna igama horreyn oo looma xalaalaynin, cidna igama dambeyn doonto oo looma xalaalayn doono. Anigana saacad yar oo qura ayaa la ii xalaaleeyey. Ugaarteeda lama eryan karo, geedaheeda qodxaha leh lama goyn karo, cawskeedana lama rujin karo, luqatadeedana (wixii meel yaalla) lama qaadan karo illaa qof ku dhawaaqa mooyaane." Markaas Cabbaas binu Cabdul-Mudhalib baa yiri: "Idhkhirta mooyaane, Rasuulkii Allow ﷺ, maxaa yeelay way u baahan yihiin birtumayaasha iyo guryuhu." Wuu aamusay, dabadeedna wuxuu yiri: "Idhkhirta mooyaane, waayo waa xalaal."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xaramka Maka wuxuu si joogto ah u ilaaliyaa dadka, xayawaanka iyo dhirta.
Nebigu ﷺ wuxuu erayadan yiri maalintii Maka la furtay. Al-Cabbaas wuxuu codsaday in laga reebo cawska idhkhir, oo loo baahnaa bir-tumayaasha iyo guryaha; Nebigu ﷺ wuu oggolaaday in la isticmaalo.
Shay lumay oo qof ka dhacay. Maka waxaa la qaadan karaa oo keliya si loo shaaciyo in la helay.
Nooc caws udgoon ah oo loo isticmaali jiray bir-tumista iyo guryaha.
Aag leh ilaalin iyo xeerar gaar ah oo Allah dejiyay.
Culimada hore waxay arrintan ka soo saareen in xurmada Maka ay tahay mid joogto ah, isla markaana ugaarsiga, jarista geedaha duurka iyo goynta dhirta dabiiciga ahi ay ka mamnuuc yihiin. Ka-reebitaanka idhkhir wuxuu muujinayaa in Nebigu ﷺ aqoonsaday baahi gaar ah. Madh-habyadu waxay ka hadlaan sida saxda ah ee xeerarkan loo dabaqayo, oo ay ku jiraan ka-reebitaanno la xiriira dayactir lama huraan ah iyo ka saarista dhir waxyeello leh. Shay la helay looma qaato hanti ahaan; waa la shaaciyaa si milkiiluhu dib ugu helo.
- Markaad booqato aag la ilaaliyo, uga tag xayawaanka iyo dhirta dabiiciga ah si nabad ah.
- Shaaci shayga aad heshay oo isku day inaad milkiilaha gaarto intii aad adigu haysan lahayd.
- Marka baahi wax-ku-ool ahi jirto, raadi xal bannaan adigoon iska indhatirin xeerarka guud ee ilaalinta.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa xeerarka iyo ilaalinta xaramka Maka.
Sahih al-Bukhari · #4312 (Sahih)Isaga iyo xadiiskan waxay wada bixiyaan sharraxaad xiriir la leh xurmada Maka.
Sahih al-Bukhari · #104 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa shaacinta shay la helay, sida xeerka luqadah ee Maka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.