Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4330

Waxaa weriyey Abdullah ibn Zaid ibn Asim. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Zaid ibn Asim

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى، عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ، قَالَ لَمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ حُنَيْنٍ قَسَمَ فِي النَّاسِ فِي الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ، وَلَمْ يُعْطِ الأَنْصَارَ شَيْئًا، فَكَأَنَّهُمْ وَجَدُوا إِذْ لَمْ يُصِبْهُمْ مَا أَصَابَ النَّاسَ فَخَطَبَهُمْ فَقَالَ ‏"‏ يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ أَلَمْ أَجِدْكُمْ ضُلاَّلاً فَهَدَاكُمُ اللَّهُ بِي، وَكُنْتُمْ مُتَفَرِّقِينَ فَأَلَّفَكُمُ اللَّهُ بِي وَعَالَةً، فَأَغْنَاكُمُ اللَّهُ بِي ‏"‏‏.‏ كُلَّمَا قَالَ شَيْئًا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمَنُّ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا يَمْنَعُكُمْ أَنْ تُجِيبُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏‏.‏ قَالَ كُلَّمَا قَالَ شَيْئًا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمَنُّ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَوْ شِئْتُمْ قُلْتُمْ جِئْتَنَا كَذَا وَكَذَا‏.‏ أَتَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالشَّاةِ وَالْبَعِيرِ، وَتَذْهَبُونَ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى رِحَالِكُمْ، لَوْلاَ الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرَأً مِنَ الأَنْصَارِ، وَلَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَشِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الأَنْصَارِ وَشِعْبَهَا، الأَنْصَارُ شِعَارٌ وَالنَّاسُ دِثَارٌ، إِنَّكُمْ سَتَلْقَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي عَلَى الْحَوْضِ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muusa bin Ismaaciil, waxaa nooga warramay Wuhayb, waxaa nooga warramay Camr bin Yaxya, oo ka weriyey Cabbaad bin Tamiim, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Sayd bin Caasim, wuxuu yiri: Markii uu Allah siiyey Rasuulkiisa ﷺ xoolihii dagaalka maalintii Xunayn, wuxuu u qaybiyey dadkii la soo jiidanayey quluubtooda, mana uusan siinin Ansaarta waxba. Sidaas darteed way ka xumaadeen markii aysan helin wixii ay dadka kale heleen. Markaas buu khudbeeyey oo ku yiri:

"Kooxda Ansaareey, miyaanan idin helin adinkoo baadi ah, markaasna uu Allah idinku hanuuniyey aniga dartay? Waxaad aheydeen kala tagsan, markaasuu Allah idinku mideeyey aniga dartay; waxaad aheydeen faqiir, markaasuu Allah idinku hodmiyey aniga dartay." Mar kasta oo uu wax yiraahdo, waxay dhihi jireen: "Allah iyo Rasuulkiisa ayaa mudnaan iyo fadli badan leh." Wuxuu yiri: "Maxaa idiin diiday inaad u jawaabtaan Rasuulka Allah ﷺ?" Laakiin mar kasta oo uu wax yiraahdo, waxay ku celin jireen: "Allah iyo Rasuulkiisa ayaa mudnaan iyo fadli badan leh." Wuxuu yiri: "Haddaad doontaan waad dhihi kartaan: 'Waxaad noogu timid sidaan iyo sidaan.' Miyaadan raalli ka aheyn in dadku ay tagaan iyagoo wata ido iyo geel, idinkuna aad tagtaan adinkoo wata Nabiga ﷺ una socda guryihiinna? Haddaanay jiri lahayn Hijrada, waxaan noqon lahaa nin Ansaari ah. Haddii dadku ay maraan tog ama marin buur, waxaan mari lahaa toga iyo marinka Ansaarta. Ansaartu waa 'Shicaar' (dharka jirka toos u taabta), dadka kalena waa 'Dithaar' (dharka sare). Hubaal waxaad arki doontaan ildhibid kadib, ee samra ilaa aad igula kulantaan Xawdka."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ansaar wax qayb ah kama helin qaniimadii, balse waxay heleen u-dhowaanshaha Nebiga ﷺ.

Asalka iyo sababta

Dagaalkii Xunayn ka dib, Nebiga ﷺ wuxuu qaniimadii u qaybiyey dad qalbiyadooda loogu soo dhoweynayay Islaamka. Ansaar qayb kama helin, taasina way dhibtay. Wuxuu xusuusiyey nicmooyinka Alle iyo xiriirka gaarka ah ee uu iyaga la lahaa.

Erayada adag oo la sharxay
Xunayn

Dagaal dhacay ka dib qabsashadii Makka.

Ansaar

Taageerayaashii reer Madiina ee martigeliyey oo taageeray Nebiga ﷺ iyo muslimiinta.

Eexsiin

In dad gaar ah la siiyo qayb ama faa'iido ka badan kuwa kale.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay sharxaan in Nebigu ﷺ qaniimada u qaybiyey isaga oo tixgelinaya kasbashada qalbiyada iyo danta bulshada. Ansaar waxaa la xusuusiyey xiriirka ruuxiga ah ee ka weyn iyo ajarka ay heleen. Dhiirrigelinta samirka marka dadka qaar la eexsiiyo waxay ina baraysaa in kala duwanaanshaha ku-meelgaarka ah ee arrimaha adduunku aanu go'aamin cidda Alle agtiisa ugu sharafta badan. Culimadu sidoo kale waxay adkeeyaan fadliga Ansaar iyo jacaylka uu Nebigu ﷺ u muujiyey.

Casharrada maanta
  1. Qiimahaaga ha ku cabbirin oo keliya hanti ama aqoonsi; raadi ajarka waara ee Alle agtiisa yaal.
  2. Markaad dareento in lagu dulmiyey, marka hore dhegayso sharraxaadda oo xisaabta ku dar nicmooyinkii hore.
  3. Samir muuji marka kuwa kale si ku-meelgaar ah u helaan faa'iido dheeraad ah, adigoon dayicin waajibaadkaaga ama caddaaladda.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.