Sahih al-Bukhari, xadiiska 4342
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَا مُوسَى وَمُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ إِلَى الْيَمَنِ، قَالَ وَبَعَثَ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلَى مِخْلاَفٍ قَالَ وَالْيَمَنُ مِخْلاَفَانِ ثُمَّ قَالَ " يَسِّرَا وَلاَ تُعَسِّرَا، وَبَشِّرَا وَلاَ تُنَفِّرَا ". فَانْطَلَقَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا إِلَى عَمَلِهِ، وَكَانَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا إِذَا سَارَ فِي أَرْضِهِ كَانَ قَرِيبًا مِنْ صَاحِبِهِ أَحْدَثَ بِهِ عَهْدًا، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ، فَسَارَ مُعَاذٌ فِي أَرْضِهِ قَرِيبًا مِنْ صَاحِبِهِ أَبِي مُوسَى، فَجَاءَ يَسِيرُ عَلَى بَغْلَتِهِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيْهِ، وَإِذَا هُوَ جَالِسٌ، وَقَدِ اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ، وَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُ قَدْ جُمِعَتْ يَدَاهُ إِلَى عُنُقِهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذٌ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ، أَيَّمَ هَذَا قَالَ هَذَا رَجُلٌ كَفَرَ بَعْدَ إِسْلاَمِهِ. قَالَ لاَ أَنْزِلُ حَتَّى يُقْتَلَ. قَالَ إِنَّمَا جِيءَ بِهِ لِذَلِكَ فَانْزِلْ. قَالَ مَا أَنْزِلُ حَتَّى يُقْتَلَ فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ ثُمَّ نَزَلَ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ، كَيْفَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ أَتَفَوَّقُهُ تَفَوُّقًا. قَالَ فَكَيْفَ تَقْرَأُ أَنْتَ يَا مُعَاذُ قَالَ أَنَامُ أَوَّلَ اللَّيْلِ فَأَقُومُ وَقَدْ قَضَيْتُ جُزْئِي مِنَ النَّوْمِ، فَأَقْرَأُ مَا كَتَبَ اللَّهُ لِي، فَأَحْتَسِبُ نَوْمَتِي كَمَا أَحْتَسِبُ قَوْمَتِي.
Abu Burda wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu u diray Abu Muusa iyo Mucadh bin Jabal dalka Yaman. Wuxuu mid walba u xilsaaray gobol, maadaama Yaman ay ka koobnayd laba gobol. Kadibna wuxuu ku yiri:
"U fududeeya dadka arrimahooda oo ha ku adkeynina, u bishaareeya oo ha ka cararsiinina." Markaas mid walba wuxuu u ambabaxay shaqadiisii. Midkood markuu socdaal ku marayo dhulkiisa oo uu u dhowaado xuduudda saaxiibkiis, wuu booqan jiray oo salaami jiray. Maalin maalmaha ka mid ah, Mucadh wuxuu marayay qayb ka mid ah dhulkiisa oo u dhowaa Abu Muusa. Wuxuu ku yimid baqlashiisa isagoo fuushan ilaa uu ka gaaray Abu Muusa, wuxuuna arkay isagoo fadhiya oo dadku ku urursan yihiin. Waxaa agtiisa joogay nin labadiisa gacmood lagu xiray qoortiisa. Mucadh wuxuu yiri: "Abdullaahi bin Qaysow! Kan waa maxay?" Abu Muusa wuxuu yiri: "Waa nin diinta Islaamka ka baxay (gaaloobay) kadib markuu Muslim noqday." Mucadh wuxuu yiri: "Kama degayo inta laga dilayo." Abu Muusa wuxuu yiri: "Arrintaas ayaa loo keenaye, soo deg." Mucadh wuxuu yiri: "Kama degayo inta laga dilayo." Markaas Abu Muusa wuxuu amray in la dilo, waana la dilay. Kadib Mucadh wuu ka degay baqlashii wuxuuna yiri: "Abdullaahiyow, sideed u akhrisaa Qur'aanka?" Abu Muusa wuxuu yiri: "Waan akhriyaa mar walba iyo qayb-qayb maalintii oo dhan." Mucadh wuxuu weydiiyay: "Adigu sideed u akhrisaa, Mucadow?" Wuxuu yiri: "Qaybta hore ee habeenka waan seexdaa, kadibna waan kacaa markaan hurdo igu filan qaatay, waxaanan akhriyaa inta Allah ii qoray. Waxaan rajeynayaa ajar labadaba hurdadayda iyo salaaddayda habeenkii."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Hoggaamiyayaashu waa inay diinta dadka u fududeeyaan, cibaadadana la jaanqaadiyaan awooddooda.
Dadka si dabacsan ula dhaqma, hana saarina culaysyo aan loo baahnayn.
Abuu Muusaa akhriskiisa Qur'aanka ayuu u kala qaybiyey waqtiyo kala duwan, halkii uu hal mar wada akhrin lahaa.
Mucaad wuxuu u arkay nasasho ku filan inay taageerto cibaadadiisa, wuxuuna rajaynayay in taasna ajar laga siiyo.
Culimadu waxay amarka Nebiga ﷺ ka fahmeen in madaxda iyo dacwad-wadayaashu dadka ugu dhowaadaan si naxariis leh, rajo geliyaan, kana fogaadaan inay ku abuuraan nacayb aan loo baahnayn. Qisada Mucaad iyo Abuu Muusaa waxay sidoo kale muujinaysaa in ay bannaan tahay habab kala duwan oo Qur'aanka loo akhriyo iyo cibaadada habeenkii. Mucaad wuxuu adkaynayaa in nasashada, haddii ay cibaadada taageerto, niyad wanaagsan lagu raadin karo ajar.
- Xeerarka iyo arrimaha diinta si deggan u sharax, kana fogow ad-adayg aan loo baahnayn.
- Dadka rajo geli oo dhiirrigeli markaad waaninayso.
- Dooro jadwal la awoodi karo oo Qur'aan akhris iyo cibaado ah, adigoo helaya nasasho ku filan.
Riwaayaddan saxiixa ahi waxay sidoo kale ka warramaysaa magacaabistii Abuu Muusaa iyo Mucaad ee Yaman iyo tilmaantii Nebiga ee ahayd in dadka loo fududeeyo.
Sahih al-Bukhari · #4344 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi waxay xustaa isla amarkii Nebiga ﷺ u diray labadii ergay, waxayna adkaynaysaa dabacsanaanta iyo bishaaraynta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.