Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4345

Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَدَّهُ أَبَا مُوسَى، وَمُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ ‏"‏ يَسِّرَا وَلاَ تُعَسِّرَا، وَبَشِّرَا وَلاَ تُنَفِّرَا، وَتَطَاوَعَا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو مُوسَى يَا نَبِيَّ اللَّهِ، إِنَّ أَرْضَنَا بِهَا شَرَابٌ مِنَ الشَّعِيرِ الْمِزْرُ، وَشَرَابٌ مِنَ الْعَسَلِ الْبِتْعُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ ‏"‏‏.‏ فَانْطَلَقَا فَقَالَ مُعَاذٌ لأَبِي مُوسَى كَيْفَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ قَائِمًا وَقَاعِدًا وَعَلَى رَاحِلَتِهِ وَأَتَفَوَّقُهُ تَفَوُّقًا‏.‏ قَالَ أَمَّا أَنَا فَأَنَامُ وَأَقُومُ، فَأَحْتَسِبُ نَوْمَتِي كَمَا أَحْتَسِبُ قَوْمَتِي، وَضَرَبَ فُسْطَاطًا، فَجَعَلاَ يَتَزَاوَرَانِ، فَزَارَ مُعَاذٌ أَبَا مُوسَى، فَإِذَا رَجُلٌ مُوثَقٌ، فَقَالَ مَا هَذَا فَقَالَ أَبُو مُوسَى يَهُودِيٌّ أَسْلَمَ ثُمَّ ارْتَدَّ‏.‏ فَقَالَ مُعَاذٌ لأَضْرِبَنَّ عُنُقَهُ‏.‏ تَابَعَهُ الْعَقَدِيُّ وَوَهْبٌ عَنْ شُعْبَةَ‏.‏ وَقَالَ وَكِيعٌ وَالنَّضْرُ وَأَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ رَوَاهُ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنِ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muslim, waxaa nooga warramay Shucbah, waxaa nooga warramay Saciid bin Abii Burdah, oo ka weriyey aabbihii, oo yidhi: Nebigu ﷺ wuxuu u diray Yaman awowgiis Abuu Muusa iyo Mucad, wuxuuna ku yidhi labadooda:

"Fududeeya hana adkeynina, bishaareeya hana nixinina, isna raaca." Abuu Muusa baa yidhi: "Nebiga Allow, dhulkeenna waxaa laga helaa cabitaan shaciir ah oo la yiraahdo Al-Misr, iyo cabitaan malab ah oo la yiraahdo Al-Bitc." Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: "Wax kasta oo sakhraamiya waa xaaraan." Markaas bay ambabaxeen. Mucad baa Abuu Muusa weydiiyey: "Sidee baad Qur'aanka u akhrisaa?" Wuxuu yidhi: "Waan akhriyaa anigoo taagan, fadhiya, iyo safarba, xoog xoog." Mucad baa yidhi: "Anigu se waan seexdaa oo kacaa, waxaanan rajaynayaa ajriga hurdadayda sida aan u rajaynayo ajriga salaaddayda habeenkii." Dabeetana teendho buu dhistay, wayna is booqan jireen. Maalin buu Mucad booqday Abuu Muusa, wuxuuna arkay nin xidhxidhan. Wuxuu yidhi: "Kani waa maxay?" Abuu Muusa baa yidhi: "Waa Yuhuudi Islaamay dabadeedna riddoobay." Mucad baa yidhi: "Qoorta baan ka jarayaa." Waxaa raacay Al-Caqadii iyo Wahb oo ka weriyey Shucbah. Wakiic, Nadar, iyo Abuu Daawudna waxay ka weriyeen Shucbah, oo ka weriyey Saciid, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey awowgii, oo ka weriyey Nebiga ﷺ. Jariir bin Cabdil-Xamiidna wuxuu ka weriyey Shaybaanii oo ka weriyey Abuu Burdah.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Hoggaamiyayaashu waa inay dadka ugu wax baraan dabacsanaan, kana mamnuucaan wax kasta oo maanka dooriya.

Erayada adag oo la sharxay
Al-Mizr iyo Al-Bitʿ

Cabitaanno laga sameeyo, siday u kala horreeyaan, shaciir iyo malab.

Wax kasta oo maanka dooriya

Cabitaan ama walax kasta oo maanka doorisa waxay ku jirtaa mamnuucidda.

Diinta ka noqday

Qof ka taga caqiidada Islaamka ka dib markii uu qaatay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay amarka loo jeediyey Abuu Muusa iyo Mucaad ka fahmeen in dadka xilka haya ay diinta u sharxaan si la fahmi karo, dadka rajo geliyaan, isla markaana ay wada shaqeeyaan. Hadalka ku saabsan waxyaabaha maanka dooriya wuxuu koobayaa dhammaan noocyada maandooriyeyaasha, iyadoon loo eegin waxa laga sameeyey. Qisada ninka la xidhay waxay tilmaamaysaa arrin sharci oo gaar ah; fuqahadii hore waxay diinta ka noqoshada ku qaateen qaabka awoodda sharciyeysan iyo habraacyo garsoor oo la dejiyey, mana aha oggolaansho qofku iskiis caddaalad u fushado. Xadiisku sidoo kale wuxuu ku boorrinayaa dheellitirnaanta cibaadada: Mucaad wuxuu qiimeeyaa cibaadada habeenkii iyo hurdada qofka ka caawisa gudashada waajibaadkiisa labadaba.

Casharrada maanta
  1. Xeerarka si cad oo naxariis leh u sharax, adigoon caqabado aan loo baahnayn dhigin.
  2. La shaqee asxaabtaada, go'aannadana isla meel dhig marka aad xil siddo.
  3. Ka fogow waxyaabaha maanka dooriya, arrimaha sharcigana u daa hay'adaha awoodda u leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.